قازاقستاندا زەرتتەلىپ جاتقان جوبا جاڭا ءتيپتى اتوم رەاكتورىن جاساۋعا ۇلكەن ۇلەس قوسادى - جاپونيا ەلشىسى

بۇگىن « مانيفەست. الەم. ХХІ   عاسىر» عالامدىق دامۋ قاۋىپسىزدىگىنىڭ جاڭا پاراديگماسى» اتتى حالىقارلىق فورۋم بارىسىندا جاپونيانىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى يتيرو كاۆەباتا وسىلاي ءمالىم ەتتى.

ەلشى ءسوز اراسىندا جاھاندىق قاۋىپسىزدىك تۇرعىسىنداعى قازاقستاندىق باستامالاردىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ سەكىلدى جاھاندىق مىندەتتەردى ورىنداۋ باعىتىندا حالىقارالىق عىلىمي-تەحنيكالىق ورتالىقتىڭ قىزمەتى دە ەرەكشە مانگە يە بولىپ وتىر. بۇل رەتتە ەلشى ورتالىقتىڭ قىزمەتى اياسىنداعى جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەر جاھاندىق مىندەتتەردى شەشۋگە زور سەپتىگىن تيگىزەتىنىن دە ايتتى.

«جاپونيا ورتالىق قىزمەتى شەڭبەرىندە بيولوگيا، حيميا، ەكولوگيا، اتومدىق رەاكتور سەكىلدى باعىتتاعى زەرتتەۋ جوبالارىن قارجىلاندىرىپ كەلەدى. وسىنداي جوبالاردىڭ ءبىرى قازاقستاندا دا جۇزەگە اسىرىلۋدا، بۇل - جوعارى تەمپەراتۋرالى گاز سالقىنداتقىش رەاكتور جوباسى. بۇل زەرتتەۋ ناتيجەلەرىن الداعى ۋاقىتتا حالىقارالىق ورتادا كەڭىنەن قولدانۋ دا كۇتىلەدى. بۇل جوبا قاۋىپسىزدىگى جاعىنان ەرەكشەلەنەتىن جاڭا ءتيپتى اتوم رەاكتورىن جاساۋعا ۇلكەن ۇلەس قوسادى. ال ول ەنەرگيا ءوندىرۋ سالاسىندا عانا ەمەس، كومىرسۋتەك وندىرۋگە دە قولدانىلماق»، - دەيدى ي. كاۆەباتا. ەلشى قازاقستاننىڭ الداعى ۋاقىتتا دا حالىقارالىق عىلىمي-تەحنيكالىق ورتالىقپەن ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرىپ، ونىڭ اۋقىمدى دامۋىنا سەنىمىن ءبىلدىردى.

ايتا كەتەرلىگى، اتالعان شارا قازاقستانداعى ەۋروپالىق وداق وكىلدىگىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلعان. باسقوسۋدا جاڭا قارۋلى قاقتىعىستاردىڭ كوبەيۋى تارىزدىقازىرگى جاھاندى الاڭداتاتىن ۇردىستەردىڭ ءبىرىن حالىقارالىق كۇن تارتىبىنە كوتەرەتىن « الەم. ХХІ عاسىر» مانيفەسىنىڭ ماڭىزدىلىعى كەڭىنەن تالقىلاندى. عالىمدار مەن ساراپشىلار جاپپاي قىرىپ جويۋ قارۋىن تاراتپاۋ، حالىقارالىق قاۋىپسىزدىك، الەمدەگى قازىرگى جاعدايعا بايلانىستى جاڭا جانە ناقتى تەتىكتەردى ازىرلەۋ ماسەلەلەسىنە نازار اۋداردى. كونفەرەنتسياعا حالىقارالىق عىلىمي-تەحنيكالىق ورتالىق ساراپشىلارى دا قاتىسقان بولاتىن. اتالعان ورتالىق ەۋروپالىق وداق، جاپونيا، رەسەي جانە ا ق ش مەملەكەتتەرىنىڭ اراسىنداعى كەلىسىم نەگىزىندە 1992-جىلدىڭ قاراشاسىندا قۇرىلعان ۇكىمەتارالىق مەكەمە بولىپ تابىلادى. قازاقستان حالىقارالىق عىلىمي-تەحنيكالىق ورتالىقپەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە 1995- جىلى قوسىلعان بولاتىن. ال 2015- جىلى 9- جەلتوقساندا استانا قالاسىندا حالىقارالىق عىلىمي-تەحنيكالىق ورتالىقتىڭ قىزمەتىن جالعاستىرۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلدى. وسىدان باستاپ قازاقستان قابىلداۋشى مەملەكەت مارتەبەسىنە يە بولىپ، شتاب-پاتەرى استانادا ورنالاستى.

اۆتور: قانات مامەتقازى ۇلى

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى