قايرات جولدىباي ۇلى. ىشىلمەگەن ءسۇت، جەلىنبەگەن نان
تالانتتى اقىن قالقامان ساريننىڭ وتىرعان جەرىندە ىڭعايى كەلسە كەز- كەلگەندى ازىلىمەن تۇيرەپ، قاعىتىپ وتىراتىن ادەتى بار.
راس، كەيدە ارتىق كەتىپ، ءبۇلدىرىپ الاتىن كەزدەرى دە بولىپ جاتادى. بۇگىن دە سول ادەتىنە باسىپ، اينالاسىن تۇرتپەكتەپ، ءىلىپ الاتىن ىلمەك ىزدەپ وتىر. داستارحاندا قىمىز كورىنبەيدى. ءسىرا اۋىز اشارعا جينالعان كوپ ادامعا قىمىز الدىرتۋدىڭ رەتى كەلمەي قالعان بولۋى كەرەك.
مۇنى بايقاعان قالقامان: «داستارحانعا قىمىز قاراستىرىلماپتى عوي. ەڭ بولماسا، مىنا قايرەكەڭ وتىرعان داستارحانعا الدىرتساڭدارشى»، - دەپ داستارحان يەسىن مەنى ويلاعان بولىپ، قاعىتىپ قالدى. ءوزى مەن وتىرعان ستولدە وتىر. جۇرت ەرىكسىز ءبىر كۇلىپ الدى. دايارشى جىگىت كوپ كەشىكپەي مەنىڭ الدىما ءبىر توستاعان قىمىز اكەلىپ قويدى. مەن ەلدەن ەرەكشەلەنىپ ءىشۋدى ءجون ساناماي: «تاريحتا وزدەرىڭ دە ەسىمىن كوپ ەستىپ جۇرگەن حاليد يبن ۋاليد دەگەن مىقتى قولباسشى بولعان. سول ارداقتى ساحابانىڭ ءبىر وقيعاسىن ايتىپ بەرەيىن» - دەدىم. ۇلى قولباسشى بىردە دۇشپانعا قارسى نەشە كۇن قيان-كەسكى ۇرىس جاساپ، شارشاپ-شالدىققان اسكەرىمەن بىرگە كەش باتا قوسقا كەپ ايالدايدى.
حاليد يبن ۋاليدكە ءسۇت پەن نان ۇسىنادى. سالقىن ءسۇت پەن جۇمساق ناندى بايقاعان ۇلى قولباسشى: «كۇننىڭ مىنانداي مي قايناتار اپتاپ ىستىعىندا نان قاتىپ، ءسۇت بۇلاي سالقىن ساقتالماۋى كەرەك ەدى. مۇنى قالاي مىنانداي كۇيدە ساقتادىڭدار» - دەيدى تاڭدانىسىن جاسىرا الماي. «قۇمدى تەرەڭ ەتىپ قازىپ، سول جەرگە كومىپ قويعان ەدىك» - دەگەن جاۋاپتى ەستىگەن قولباسشى: «ءدال وسىنداي سالقىن ءسۇت پەن ىستىق ناندى» بارلىق اسكەرگە تۇگەلدەي بەردىڭدەر مە؟ - دەپ كۇمان ارالاس ساۋالىن قويادى ارتىنشا. «ارينە جوق. ول مۇمكىن ەمەس قوي» - دەيدى اسقا جاۋاپتى كىسىلەر. ءدال وسى ساتتە ۇلى قولباسشى: «دۇشپانمەن سوعىستا اسكەرىمەن بىرگە بولىپ، اسقا كەلگەندە ولاردان وزگەشە تاماقتانعان قولباسشى بولۋدان قۇداي ساقتاسىن»، - دەپ سالقىن ءسۇت پەن ىستىق ناننان باس تارتادى.
«ءدال وسىنداي وقيعا تەاتر ومىرىندە دە بولعان» - دەپ اڭگىمەگە ارالاستى بەلگىلى اكتەر نۇركەن وتەۋىل ۇلى باۋىرىمىز. قاراعاندى وڭىرىندە اسانالى اعامىز باستاعان تەاتر اكتەرلارى ۇلكەن سپەكتاكل قويادى. سپەكتاكلدەن سوڭ اۋدان باسشىلارى اسانالى اعامىزدى داستارحانعا شاقىرادى. داستارحاندى جايناتىپ قويعان. قۇستىڭ ءسۇتى، جىلقىنىڭ وتىنەن باسقانىڭ ءبارى بار. اسانالى اعامىز ءارى- بەرى قاراپ، سپەكتاكلدە بىرگە ويناعان اكتەرلاردى داستارحان باسىنان كورە الماعان سوڭ: «قالعان اكتەرلار» - قايدا دەپ سۇرايدى. اۋدان باسشىلارى: «اسەكە ەشتەڭەنى ۋايىمداماڭىز. ءبارىن رەتتەپ قويدىق. ولاردىڭ استارىن وزدەرىمەن بىرگە كولىكتەرىنە سالىپ بەردىك» - دەيدى بىردەڭەنى تىندىرعانداي كەيىپپەن. سوندا اسەكەڭ: «بۇگىنگى سپەكتاكلدى جالعىز ءوزىم عانا قويعان جوقپىن. ەندەشە جالعىز ءوزىم عانا مىنانداي داستارحاندا وتىرۋعا ءتيىس ەمەسپىن. مىنانىڭ ءبارىن وراپ، سالىپ الىڭدار، كەتتىك» - دەپ شىعىپ كەتەدى.
ءسويتىپ الدىن الا كەتىپ قالعان اكتەرلار مىنگەن كولىكتى قۋىپ جەتىپ، دالادا داستارحان جايعىزىپ، بىرگە تاماقتانعان ەكەن.
عاسىرى بولەك، مەكەنى وزگەشە، ءبىراق مىنەزى ءبىر ەكى وقيعا. ەكەۋى دە تىڭداعاندارعا ەرەكشە اسەر ەتتى. ءسىرا ومىردە ۇلگىسى از، اسىرەسە بۇگىنگى قوعام جوعالتىپ العان اسىل قاسيەت بولسا كەرەك.
***
اتالمىش ەكى وقيعاداعى مادەنيەت ءاربىر باسشىدا، ءاربىر ادامدا بولسا، قوعامدا قانداي ادىلدىك ورنار ەدى. سەبەبى مۇنىڭ ارعى جاعىندا ۇلكەن سانا، ار-وجدان بەزبەنى، تەرەڭ ادامي قاسيەت، ۇلى ۇيات سەزىمى جاتىر. شىركىن...
