اقتوبە وقيعاسى: ساراپشىلار پىكىرى

وڭىردە بىرنەشە قارۋ- جاراق ساتاتىن دۇكەندەر تونالىپ، ۇلتتىق ۇلاننىڭ اسكەري بولىمشەسىنە شابۋىل ۇيىمداستىرعان. كۇتپەگەن جەردەن بولعان كەلەڭسىزدىك تۋرالى ەلىمىزدىڭ ءى ءى م باسپا ءسوز قىزمەتى «ءداستۇرلى ەمەس ءدىني اعىمنىڭ راديكالدىق ۇستانۋشىلارى بولۋى مۇمكىن» دەگەن مالىمدەمە جاسادى.

ءداستۇرلى ەمەس ءدىني اعىمنىڭ راديكالدىق ۇستانۋشىلارى اسىل ءدىندى بۇرمالاپ، بۇلىككە الىپ كەلدى. مۇنداي باعىتتى ۇستانۋشىلار ءبىزدىڭ ەلدەن دە بوي كورسەتىپ جۇرگەندىگى جاسىرىن ەمەس. وسىعان بايلانىستى اقتوبەدە بولعان وقيعاعا بايلانىستى ەلىمىزدەگى بەلگىلى ءبىرقاتار يسلامتانۋشى، ءدىن ماماندارىنىڭ پىكىرىن بىلگەن بولاتىنبىز. سولاردى وقىرماندار نازارىنا ۇسىنعاندى ءجون ساناپ وتىرمىز.

لاڭكەستىك - دىننەن ەمەس

اقتوبەدە بولعان تەراكتى دە كۇتپەگەن جەردەن ورىن الدى. بۇل - تەرروريستەردىڭ ءتاسىلى. ولار حالىقتىڭ كوپ شوعىرلانعان، قاننەن قاپەرسىز ۋاقىتىندا، جەكسەنبى كۇنى ءتۇس اۋا، ورازا قارساڭىندا جاسادى.

ءداستۇرلى ەمەس اعىم وكىلدەرى ورتاق شەشىمگە كەلىپ - كاپىرلەرگە قارسى سوعىس اشىپ، ياعني، اللا جولىندا، «جيحاد» جاساۋدى ۇيعارعان. مۇنىڭ ارتىندا كىمدەر تۇرعانىن انىقتاۋ ستراتەگيالىق جانە تاكتيكالىق ماسەلە بولىپ وتىر. بىلەتىنىمىز، بۇل قىلمىستىق ارەكەتتەر تەرىس اعىمدى ۇستاناتىن جاسىرىن جاماعاتتارعا تيەسىلى.

ولاردىڭ «ۋاعىزشىلارى» قازىرگى مەملەكەتتىك قۇرىلىمدى سىنعا الىپ، زايىرلى قوعام قاعيدالارىنا قارسى شىعۋعا ۇندەيدى. قوعامدا قىلاڭ بەرەتىن كەيبىر كەلەڭسىزدىكتەردى، ماسەلەن، جەمقورلىقتى تىلگە تيەك ەتىپ، كۇنالى قوعامدى تازارتۋ ءۇشىن جيحادقا شىعۋعا شاقىرادى. بۇل بۇگىنگى كۇنگە دەيىن راديكالدى توپتاردىڭ ءجيى قولداناتىن ارەكەتتەرى. قوعامنىڭ تىنىشتىعىن بۇزاتىن بۇل لاڭكەستىكتىڭ زاردابى وتە اۋىر.

ايتا كەتەر جايت، وسى جات اعىم وكىلدەرىنىڭ ناسيحاتىنىڭ جالعاندىعىن قانشا اشكەرەلەگەنمەن، ولار بۇل باعىتىنان تايار ەمەس. سول سەبەپتى، مەشىتتەن تىس باسقا ورىندارداعى، ءۇي جاعدايىنداعى ۋاعىز- ناسيحاتتارعا توپ بولىپ، جاماعاتپەن ۋاعىز جۇرگىزۋگە تىيىم سالىپ، ءداستۇرلى ەمەس ءدىني ناسيحاتتىڭ تارالماۋىن قاتاڭ باقىلاۋعا الۋ كەرەك.

ءدىن - قاسيەتتى. ەڭ ۇلكەن كۇنا ءدىننىڭ باستى قاعيدالارىنان اۋىتقۋ بولىپ تابىلادى. ياكي، ەشكىمگە زيان كەلتىرمەۋ، ەشكىمدى ولتىرمەۋ، قوعامعا قارسى بولماۋ، ءبىلىمى بار ادامداردى تىڭداۋ، ت. ب. ءدىننىڭ نەگىزگى تالاپتارى سانالادى. ءبىز بارشا ەل ازاماتتارىن ورتاق قۇندىلىقتار اياسىندا بىرىگىپ، ارانداتۋشىلىققا الدانباي، قاسيەتتى اي قۇندىلىقتارىن بەلسەندى ناسيحاتتاۋعا شاقىرامىز. تەرروريزم يسلامي نەمەسە ءدىني بولۋى مۇمكىن ەمەس. سەبەبى يسلام ادامزاتتى مەيىرىمگە شاقىرادى.

-  ايدار ابۋوۆ، ءدىن تانۋشىلار كونگرەسىنىڭ ءتوراعاسى، پروفەسسور

 
ولار ەڭ قاتال جازاعا تارتىلۋى ءتيىس

ەلىمىزدىڭ مۇسىلماندارى قاسيەتتى رامازان ايىن قارسى الۋعا دايىندالىپ جاتقان كەزدە «اقتوبەدە لاڭكەستىك ارەكەتتەر ورىن الدى» دەگەن سۋىت حابار شىقتى.

ءدىن اتىن جامىلعان راديكالدار يسلام قۇندىلىقتارىن اياق استى ەتىپ، جان تۇرشىكتىرەتىن قاتىگەزدىكپەن جازىقسىز جانداردىڭ قانىن توكتى. ءيىسى مۇسىلمان الەمىنىڭ قاسيەتتى ايىندا قىلمىس جاساعان پەندەلەردى ءدىن جولىندا جۇرگەن مۇسىلمان دەپ ايتۋعا اۋىز بارمايدى.

ەل امان- جۇرت تىنىشتا ەلدىڭ اراسىنا بۇلىك سالعاندار ناعىز اداسقان زالىمدار. يسلامدا «رەجەپ»، «شاعبان»، «رامازان» قاسيەتتى ايلارعا جاتادى. بۇل قاسيەتتى كۇندەر مەن تۇندەر اللا تاعالانىڭ پەندەلەرىنە ۇلى جاراتۋشىعا جالبارىنىپ تاۋبە- يستيعفار جاساۋى ءۇشىن، مۇسىلمانداردىڭ كۇنالارىنان ارىلىپ، جاقسىلىق پەن ساۋاپ جاساۋعا تىكەلەي بەرىلگەن مۇمكىندىك.

ال ەندى، وسىنداي بەرەكەلى ايلاردا بۇلىك شىعارىپ، جازىقسىز ادامداردىڭ قانىن توگۋ ۇلكەن كۇنا، كەشىرىلمەس قىلمىس. وسى قىلمىستى جاساعان ادامدار اللانىڭ اق جولىنان اداسقان، قۇداي جولىنان اينىپ كۇپىرلىك جولىنا تۇسكەندەر. ءوز ەلىن سۇيمەگەن، وعان قۇرمەت كورسەتپەگەن ادامنان وپاسىزدىقتان باسقا ەشنارسە كۇتۋگە بولمايدى.

شىنايى مۇسىلماندار بۇل ايلاردا اللا تاعالاعا قۇلشىلىق جاساپ، جالبارىنىپ كەشىرىم تىلەيدى، پەندەلەرىنە رىزىق سۇرايدى، اۋرۋ- سىرقاۋعا ۇشىراعاندار ءۇشىن شيپا تىلەيدى. بۇل مۇباراك ايلاردا اللا تاعالاعا شۇكىرشىلىك ەتىپ، پايعامبارىمىزعا (س. ع. س. ) سالاۋات ايتادى. يسلام - بەيبىتشىلىكتىڭ ءدىنى.

قۇران كارىمدە: «كىم كىسى ولتىرمەگەن نەمەسە جەر جۇزىندە بۇزاقىلىق قىلماعان بىرەۋدى ولتىرسە، سوندا شىنايى تۇردە بارلىق ادامدى ولتىرگەنمەن جانە كىم ونى تىرىلتسە (ولىمنەن قۇتقارسا)، بارلىق ادامدى تىرىلتكەنمەن تەڭ»، («مايدا» سۇرەسى، 32-ايات) دەگەن يلاھي قاعيدا بار. ولاي بولسا، اقتوبەدە جان تۇرشىگەرلىك قىلمىس جاساعان بۇلىكشىلەر ادامدىق قاسيەتتەردەن جۇرداي بولعان زالىمدار اللانىڭ قۇزىرىندا دا، مەملەكەتىمىزدىڭ زاڭى الدىندا دا جاساعان قىلمىستارىن اقتاپ الا المايدى. ولار ەڭ قاتال جازاعا تارتىلۋى ءتيىس.

«وتان ءۇشىن وتقا ءتۇس، كۇيمەيسىڭ» دەپ تەككە ايتىلماعان بولار. يسلام ءدىنى وتان سۇيگىشتىككە ەرەكشە مان بەرگەن. مۇحاممەد پاي عام باردان (س. ع. س. ) وتان قورعاۋدىڭ قانشالىقتى ساۋاپتى ءىس ەكەندىگى جونىندە كوپتەگەن حاديستەر جەتكەن. ءبىر ساحابا مۇحاممەد پايعامباردان (س. ع. س. ): «ۋا، راسۋلاللاھ، ەڭ ابزال امال نە؟»، - دەپ سۇراعاندا اللا ەلشىسى: «شەكارانى، وتاندى قورعاۋ ءۇشىن ءبىر كۇن، ءبىر ءتۇن كۇزەتتە تۇرۋ، ءبىر اي ءناپىل ورازا ۇستاپ، تۇندە ناماز وقۋدان قايىرلى» دەپ بۇيىرعان ەكەن. قوعامنىڭ تىنىشتىعى ءدىننىڭ دە دۇرىس دامۋىنا كەپىلدىك بەرەدى. دانا حالقىمىز «بىلەكتى ءبىردى جىعادى، ءبىلىمدى مىڭدى جىعادى» دەپ وسيەت قالدىرعان.

ءبىز بۇلىكشىلەر مەن زالىمداردىڭ ارانداتۋشىلىق ارەكەتتەرىنەن ساق بولىپ، بىلىمدىلەر مەن سابىرلىلاردىڭ جاعىندا بولايىق، اعايىن!

-  بالعابەك مىرزايەۆ، تەولوگيا عىلىمىنىڭ دوكتورى

 اقتوبەدەگى سودىرلىق ارەكەت - ەڭ ۇلكەن قىلمىس

يسلام ءدىنى بۇنداي قىلمىستى قاتتى ايىپتايدى، ءارى وتە ۇلكەن كۇنا سانايدى. اللا تاعالا «ان- نيسا سۇرەسىنىڭ 93 -اياتىندا: «كىمدە كىم ءبىر ءمۇمىندى (مۇسىلماندى) ادەيى ولتىرسە، ونىڭ جازاسى - توزاق. وندا ول ماڭگى قالادى. اللا وعان قاھارلانىپ، قارعىس ايتادى جانە ونىڭ جازاسى دا ازاپتى بولادى»، - دەپ، كىسى ءولتىرۋدىڭ وتە اۋىر كۇنا ەكەنىن باياندايدى.

بۇل وقيعانى ءوز باسىم يسلام اتىن جامىلعان جات توپتاردىڭ ەلىمىزدەگى ءدىني احۋالعا باعىتتاعان يدەولوگيالىق ديۆەرسياسى (قاسكۇنەمدىگى) دەپ بىلەمىن. ولاردىڭ ناقاقتان ادام ءولتىرۋى، قوعامدا بۇلىك تۋدىرۋى سونىڭ ايعاعى. راحىمدى اللا قۇراندا: «كىمدە- كىم ناقاقتان- ناقاق ادام ولتىرسە، بارشا ادامزاتتى جويعانمەن تەڭ»، - دەلىنگەن («ال- مايدا سۇرەسى، 32-ايات).

كىسى ولتىرمەك تۇگىلى بىرەۋگە تىلمەن نەمەسە قولمەن زارار بەرۋدىڭ ءوزى يسلامدا تىيىم سالىنعان. بۇل جونىندە ارداقتى مۇحاممەد پايعامبار (س. ع. س. ) ءبىر حاديسىندە: «ناعىز مۇسىلمان وزگە مۇسىلماندارعا تىلمەن دە، قولمەن دە زارار بەرمەۋى ءتيىس»، - دەپ ، وسيەت ايتقان (بۇحاري مەن مۋسليم ريۋاياتى). قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ عۇلامالار كەڭەسى اقتوبەدە ورىن العان تەررولىق اكتىنى قاتتى ايىپتايدى. مەيىرىمدى اللا قازا بولعانداردىڭ وتباستارىنا جانە جاپا شەككەندەرگە سابىرلىق بەرسىن دەپ تىلەيمىن.

•-      ەرشات وڭعاروۆ، ق م د ب عۇلامالار كەڭەسىنىڭ حاتشىسى، تەولوگ، PhD دوكتورى

e-islam.kz

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى