ەۋرووداق ەلدەرى ەۋروپا كۇنىن تويلادى
استانا. قازاقپارات - كەشە ەۋرووداق ەلدەرى ەۋروپا كۇنىن تويلاۋدى. 1950-جىلدىڭ 9- مامىرىندا فرانسيا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى روبەرت شۋماننىڭ جاريالاعان ۇندەۋى جاڭا ينتەگراتسيالىق بىرلەستىك-ەۋروپالىق وداقتىڭ قۇرىلۋىنا تۇرتكى بولعان ەدى، دەپ حابارلايدى 24.kz.
«شۋمان دەكلاراتسياسىندا» باتىس گەرمانيا، فرانسيا، يتاليا جانە بەنيليۋكس قۇرامىنداعى ءۇش مەملەكەتكە كومىر مەن بولات ءوندىرۋ سالالارىن بىرىكتىرۋ تۋرالى العاش رەت ۇندەۋ جاسالعان بولاتىن. وسى ەكى سالانى ۇلتتىق مەملەكەتتەردەن جوعارى تۇراتىن قۇرىلىمنىڭ باسقارۋىنا تاپسىرۋعا كەلىسكەن.
ەۋروپالىق قاۋىمداستىققا كىرگەن التى ەلدىڭ تۇگەلى بىرلەستىكتىڭ جوعارعى كەڭەسىنە باعىنۋعا ءتيىس بولعان. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس اياقتالعاننان ءدال بەس جىل وتكەننەن كەيىن وسى وداقتى قۇرۋ تۋرالى ۇسىنىستىڭ ماقساتى تۇسىنىكتى ەدى. وسىنىڭ ارقاسىندا بىرىككەن ەلدەر ءبىر-بىرىنەن قاۋىپتەنبەي، جاڭا ەۋروپادا بەيبىتشىلىك ورناۋىنا نەگىز قالاعان بولاتىن.
ال ەۋروپا كۇنى، ەۋرووداقتىڭ بايراعى، ءانۇرانى جانە ورتاق ۆاليۋتاسىمەن قاتار ەۋروپالىقتاردىڭ بىرلىك رامىزىنە اينالعان. الايدا بۇگىندە كارى قۇرلىق تالاي تۇيتكىلدى ماسەلەلەرگە تاپ بولدى. ەكونوميكالىق پەن بوسقىندار داعدارىسى شەنگەن كەلىسىمىنىڭ بولاشاعى، ءتىپتى ەۋرووداقتىڭ ءوزىنىڭ وسى قالىپتا ساقتالۋىنا كولەڭكە ءتۇسىرىپ، قاۋىمداستىققا كىرەتىن 28 ەلدىڭ اراسىندا پىكىركەلىسپەۋشىلىك تۋعىزىپ وتىر. جاقىندا ريمدە وتكەن ەۋرووداق بولاشاعى جونىندەگى تالقىلاۋدا وداق باسشىلارى بىرلەستىكتىڭ كەلەشەك تاعدىرىنا الاڭداۋشىلىعىن ءبىلدىردى.
«بۇرىنعى كەزدەرى مااستريحت كەلىسىمىن دايىنداۋ ءۇشىن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەپ كەلگەنبىز، بىرتىندەپ ورتاق ۆاليۋتا قۇرۋعا جەتتىك. قازىر سونداي بىرلىگىمىز جوق. قوعام پىكىرى مەن ەۋروپالىق ساياساتكەرلەردىڭ كوزقاراسى الشاقتاپ بارا جاتقانىن بايقاپ تۇرمىز. وكىنىشكە قاراي، ولار ءالى كۇنگە دەيىن ەل-ەلگە ءبولىنىپ ءجۇر، - دەيدى ەۋروكوميسسيا پرەزيدەنتى جان-كلود يۋنكەر. ال ەۋرووداقتىڭ وزگە ءبىر جەتەكشىسى، ەۋروپارلامەنت باسشىسى مارتين شۋلتس بۇگىندە ەل باسشىلارىنىڭ كوبىسى ءوز مەملەكەتتەرىن جاۋاپتى سەرىكتەس رەتىندە ەمەس، بريۋسسەل جاعىنان قىسىم كورىپ جۇرگەن تاراپ رەتىندە كورسەتەتىنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
ەۋروپارلامەنت پرەزيدەنتى ءشۋلتستىڭ ايتۋىنشا، بۇگىندە بريۋسسەلگە كەلىپ، ءوز ەلىمنىڭ مۇددەسىن قورعاۋعا ءتيىسپىن دەپ جۇرگەن ەل باسشىلارى بار. بۇل سوزدەرى بريۋسسەل جاعىنان قىسپاققا تۇستىك دەگەندى بىلدىرەدى. وداققا مۇشە وسى ەلدەر ەۋرووداق قورلارىنان تالاي پايدا كورىپ ءجۇر. بۇل بريۋسسەل ولاردى قىسپايتىنىن، كەرىسىنشە قولداۋ بەرىپ جۇرگەنىن كورسەتەدى. سول سەبەپتەن وسى جولمەن ازاماتتار مەن سايلاۋشىلاردىڭ سەنىمىنە بولەنەمىز دەپ، ارزان بەدەلگە قۇمار ساياساتشىلاردىڭ ارتىنان ەرمەۋى ءتيىس.
ەۋروپا كۇنىنىڭ 67 جىلدىعى قارساڭىندا ەۋروپارلامەنت پەن ەۋروكوميسسيا باسشىلارى وداققا مۇشە ەلدەردى تىعىز ىنتىماقتاسۋىن تالاپ ەتىپ، تەك سۇراپ قانا قويماي، ءبىر-بىرىنە قولداۋ بەرۋگە شاقىرىپ وتىر.