ارحەولوگيانى دامىتۋ بويىنشا باعدارلامانىڭ جۇزەگە اسۋى شىعىس قازاقستان ءۇشىن تاريحي قۇبىلىس - ك. بايپاقوۆ
بۇل جەردى زەرتتەۋ شىعىس قازاقستانعا بۇكىل الەمدەگى ادامداردىڭ، اسىرەسە، بۋدديزمگە قىزىعۋشىلىق تانىتقانداردىڭ كەلۋىنە تۇرتكى بولماق.
بۇل تۋرالى كەشە تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، «ۇلان اۋدانىنداعى ورتاعاسىرلىق ابىلايكيت بەكىنىس- موناستىرى» جوباسى جەتەكشىلەرىنىڭ ءبىرى كارل بايپاقوۆ، دەپ حابارلادى وڭىرلىك ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنەن.
«ارحەولوگيانى دامىتۋ بويىنشا باعدارلامانىڭ جۇزەگە اسۋى شقو ءۇشىن تاريحي قۇبىلىس. وبلىس العاش رەت وسىنداي اۋقىمدى جوبانى ىسكە اسىرۋ باستاماسىن كوتەردى. ءبىز ساق قورعاندارىن، سونىڭ ىشىندە ابىلايكيت ەسكەرتكىشىن زەرتتەيمىز»، - دەپ اتاپ ءوتتى كارل بايپاقوۆ.
عالىم ايتقانداي، ابىلايكيت ەسكەرتكىشىنىڭ جانىنا تيبەت بۋدديزمىمەن بايلانىسى بار ءدىني- ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى اشىلدى.
1721 -جىلى مايور ليحاريەۆ كەلىپ، ەرەكشە جادىگەرلەردى تاۋىپ، سانكت- پەتەربورعا جونەلتتى. سولاردىڭ ىشىندە تيبەت بۋدديزمىن زەرتتەۋگە تۇرتكى بولعان جادىگەرلەر تابىلدى.
«تيبەت بۋدديزمى الەمدە كەڭ تاراعان. ادامداردىڭ كوبى وعان قىزىعۋشىلىق تانىتادى. ابىلايكيت سونىمەن بايلانىستى. جاڭا ارحەولوگيالىق ادىستەردىڭ كومەگىمەن جاڭالىقتاردىڭ جاڭا قورىن اشپاق ويىمىز بار»، - دەپ اتاپ ءوتتى ساراپشى.
جوبا جەتەكشىسى ابىلايكيتتى تانىمال ەسكەرتكىشكە اينالدىرۋعا وڭىردە مۇمكىندىكتەر بار ەكەنىنە سەنىمدى. مۇندا قىتاي، بۋرياتيا، زابايكاليا، كالمىكيا، موڭعوليادان عالىمدار كەلەدى.
