تانىمال تۇلعالاردىڭ انالارى
شىن مانىندە سولاي، الدىمەن بولاشاقتا انا بولىپ، بالا تاربيەلەيتىن قىزداردىڭ ءتالىم- ءبىلىم الۋىنا جاس كەزىنەن قاتتى كوڭىل ءبولىنۋى ءتيىس. ۇلتتىڭ ەرتەڭىن قالىپتاستىراتىن سولار بولماق. «جاقسىدان جامان تۋسا دا، جاماننان جاقسى تۋسا دا - تارتپاي قويماس نەگىزگە» دەگەن ءسوز بار. الىپ تا، ءالجۋاز دا، عالىم دا، نادان دا انا قۇرساعىنان بىردەي بولىپ شىققانمەن، وسە كەلە دەنە بىتىمدەرى ءارتۇرلى بولىپ وزگەرىپ، مىنەز- قۇلىقتارى ءارتۇرلى قالىپتاسادى. زەرتتەۋشىلەردىڭ ايتۋىنشا، بالاعا اسەر ەتەتىن ەڭ الدىمەن اناسىنىڭ مەيىرىمى، كۇتىمى، تاربيەسى ەكەن. اسىرەسە، تاربيەگە كوپ بايلانىستى. «الىپ انادان تۋادى» دەگەن ءسوزدىڭ ءوزى بالانىڭ اقىلىنا، بىلىمىنە، تاربيەسىنە قاراتىپ ايتىلعان. وتكەن ءجۇزجىلدىقتا ستالين، لەنين، برەجنيەۆ، چەرچيلل، گيتلەر، رۋزۆەلت، كەننەدي سياقتى ءىرى ساياسي تۇلعالار الەمدىك ساياساتقا ىقپال ەتتى. ولاردىڭ شەشىمدەرى ءبىر مەملەكەتتىڭ عانا ەمەس، بۇكىلالەمدىك تاريحتى جاسادى. بۇل ادامداردىڭ ساياسي ويىندارىن، شەشۋشى قادامدارىن تاريحشىلار قازىرگە دەيىن ساراپتاپ، زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋدە. ميلليونداعان حالىقتىڭ تاعدىرىن ءبىراۋىز سوزبەن شەشەتىن وسىنداي تاريحي تۇلعالاردى دا دۇنيەگە انالار اكەلدى. الەمدىك دەڭگەيدەگى ساياسي قايراتكەرلەردى تاربيەلەگەن ايەلدەر تەگىن ادامدار بولماعانى تۇسىنىكتى. ءاربىر انا سياقتى بۇلار ۇلدارى ءۇشىن وتقا دا، سۋعا دا ءتۇستى، ءبىراق ول تۋرالى كوپ ەشكىم بىلە بەرمەيدى.
يوسيف ستاليننىڭ شەشەسى - ەكاتەرينا گەورگيەۆنا دجۋگاشۆيلي 1858 -جىلى گرۋزياداعى گامبارەۋلي پراۆوسلاۆ شىركەۋىندەگى باققا قارايتىن شارۋا وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن. اكەسى گلاحا گەلادزە جاستاي قايتىس بولىپ، كەدەي تۇرعانىنا قاراماستان، شەشەسى مەلانيا حومەزۋراشۆيلي قىزىن وقىتىپ، حات تانىتادى. 17 جاسىندا ەكاتەرينا ۆيسساريون دجۋگاشۆيليگە تۇرمىسقا شىعادى. ەكى ۇلدارى شەتىنەپ كەتەدى. ولاردىڭ ءۇشىنشى ۇلدارى يوسيف 1878 -جىلى 6 - جەلتوقساندا دۇنيەگە كەلەدى. يوسيف 12 جاسقا كەلگەندە شەشەسى اراققا سالىنعان ۆيسساريوننان كەتىپ قالادى. ەكاتەرينا گەورگيەۆنا ۇلىن قاتتى جاقسى كورگەنمەن ەركەلەتپەي، وتە قاتال ۇستاعان. ۇلىنا جاقسى ءبىلىم بەرىپ، وسكەندە ءدىندار بولادى دەپ ۇمىتتەندى. ەكاتەرينانىڭ ءدىنى بەرىك، وتە قاتال ادام بولعان، ۇلىنا وسى مىنەزى بەرىلگەن ەكەن. ۇلىن وقىتۋ ءۇشىن سول كەزدە جاڭادان پايدا بولعان مودامەن ءىس تىگۋ ونەرىن ۇيرەنىپ، جاقسى جالاقى الىپتى.
ۋينستون چەرچيللدىڭ شەشەسى - دجەنني (دجەروم) چەرچيلل نيۋ- يورك شتاتىندا پومپەي قالاسىندا تۋعان. ول قارجىگەر، الىپساتار، سپورتشى لەونارد دجەرومنىڭ ءتورت قىزىنىڭ ءبىرى بولدى. ادەمى قىز جاس كەزىندە جۋرنالدا رەداكتور بولىپ ىستەيدى. ءوز زامانىنىڭ ەڭ سۇلۋ قىزدارىنىڭ ءبىرى - دجەنني 1874 -جىلى لورد رەندولف چەرچيللگە كۇيەۋگە شىعادى. بۇلاردا ەكى ۇل بولدى: ۋينستون چەرچيلل (30 قاراشا 1874- 1965) جانە دجون سترەندج سپەنسەر- چەرچيلل (4 - اقپان 1880- 1947) . تۇڭعىش ۇلدارى ۋينستون، مالبورو بلەنحەيم رەزيدەنتسياسىنداعى ۇيلەنۋ تويىنان كەيىن 7 جارىم ايدان كەيىن دۇنيەگە كەلەدى. شالا تۋعان ۋينستوندى ميسسيس ەۆەرەست دەگەن كۇتۋشى باعىپ- قاعادى. ۋينستون كىشكەنتاي كەزىندە شەشەسىن كوپ كورمەگەنمەن، وسكەندە اجىرامايتىن دوس، وداقتاس بولعانىن ايتادى. دجەنني وعان شەشەسى عانا ەمەس، ساياسي تالىمگەر بولدى دەپ جازادى.
ۆلاديمير لەنيننىڭ شەشەسى - ماريا الەكساندروۆنا ۋليانوۆا 1835 -جىلى 22 - اقپاندا (6 - ناۋرىز) سانكت- پەتەربوردا تۋعان. ماريانىڭ بالالىق شاعى كوكۋشكينو دەريەۆنياسىنداعى اكەسىنىڭ قوجالىعىندا (كازان گۋبەرنياسى) وتەدى. سو جەردە ول جاقسى ءبىلىم الادى. نەمىس، اعىلشىن، فرانسۋز تىلدەرىن مەڭگەرەدى. ورىس جانە ەۋروپا ادەبيەتىن جاقسى بىلگەن، فورتەپيانودا ويناعان، قولونەردى، ءۇي جۇمىستارىن جاقسى مەڭگەرگەن. 1845-1848 -جىلدارى زلاتوۋستا تۇرادى. تۇرمىسقا شىققان كەيىن ماريا الەكساندروۆنا ءتورت ۇلدى، ءتورت قىزدى دۇنيەگە اكەلەدى. 1886 -جىلى قاڭتاردا ماريا الەكساندروۆنا كۇيەۋىنەن ايىرىلادى. جەسىر قالعان ول التى بالانىڭ اۋىرتپالىعىن ءوزى كوتەرەدى. ەڭ الدىمەن، ول بالالارىنىڭ بولاشاعان ويلاپ، ولارعا دۆورياندىق قۇقىقتى مۇراعا قالدىرۋدى سۇرايدى. بالالارى ۆلاديمير، ماريا، دميتري جانە اننانىڭ رەۆوليۋتسيالىق ارەكەتتەرىنە بايلانىستى تۇتقىنداۋ، جەر اۋدارۋلارىنا قايعىردى. ۇلى ۆلاديميردىڭ ءىسىن قولدادى، ول شەتەلدە جۇرگەندە ەكى رەت ارتىنان باردى (فرانسياعا 1902 -جىلى جازدا جانە ستوكگولمگە 1910 -جىلى كۇزدە) .
دجون كەننەديدىڭ اناسى - روزا فيتسدجەرالد كەننەدي ماسساچۋسەتس شتاتىنداعى بوستون قالاسىندا دجون ف. فيتسدجەرالدتىڭ وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن. دجون ف. فيتسدجەرالدتىڭ ايەلى مەري دجوزەفين حەننون ونىڭ نەمەرە قارىنداسى بولىپ كەلەدى. بوي جەتىپ قالعان روزا فيتسدجەرالد 1914 -جىلى كۇزدە وزىنە جەتى جىل بويى ءسوز ايتىپ جۇرگەن دجوزەفا پاتريكا كەننەديگە كۇيەۋگە شىعادى. روزا مەن دجوزەفتە توعىز بالا بولادى. 1969 -جىلى قاراشادا روزا كەننەدي جەسىر قالدى. ول ءتورت بالاسىنىڭ ارتىندا قالىپ، قايعىسىن جۇتتى. روزانىڭ كاتوليك دوكتريناسىن قاتاڭ ۇستانعانى بالالارىمەن اراداعى كەلىسپەۋشىلىككە سەبەپ بولدى، اسىرەسە، ول قىزى كەتلينمەن دۇرىس قاتىناس جاساي المادى. روزا اعىلشىن شىركەۋىنە جاتاتىن ۆيليام كاۆەنديشكە تۇرمىسقا شىققان قىزىنىڭ ۇيلەنۋ تويىنا بارۋدان باس تارتتى.
ادولف گيتلەردىڭ شەشەسى - كلارا گيتلەر (كلارا پلتسل) 1860 -جىلى شارۋا وتباسىندا تۋعان. ونىڭ بەس باۋىرى جانە بەس اپا- سىڭلىلەرى بولعان. ولاردىڭ بارلىعى جاس كەزدەرىندە قايتىس بولىپ كەتىپتى. مەكتەپتى بىتىرگەننەن كەيىن 13 جاستاعى كلارا الويس گيتلەرگە ءۇي جۇمىسىنا جالدانادى. كلارا الويسقا نەمەرە قارىنداس (تۋعان قارىنداسىنىڭ قىزى) بولىپ كەلەدى. 1885 -جىلى الويس گيتلەردىڭ ەكىنشى ايەلى قايتىس بولىپ، بۇل ەندى كلاراعا ۇيلەنەدى. لينتستەگى كاتوليكتىك ەپيسكوپت جاقىن تۋىستاردىڭ نەكە قيۋىنا رۇقسات بەرمەگەن سوڭ ۇيلەنۋگە رۇقساتتى ريمنەن الادى. الويس كلارادان 23 جاس ۇلكەن بولىپتى. ۇيلەنۋ تويى كەزىندە كلارا ودان جۇكتى بولعان. كلارا ءۇي جۇمىسىن تولىقتاي ءوزى اتقاراتىن بولعان. ءتىپتى ارادا بىرنەشە جىل وتسە دە، ءوزىن وسى ءۇيدىڭ حانىمى ەمەس، جۇمىسشىسى رەتىندە ساناعان ەكەن، ال كۇيەۋىن ولە- ولگەنشە «الويس اعا» دەپ اتاعان.
امەريكا پرەزيدەنتى فرانكلين رۋزۆەلتتىڭ اناسى - سارا دەلانو دا، اكەسى دە جەرگىلىكتى گۋدزون وزەنىندەگى گايد- پاركتىڭ اريستوكراتيالىق قۇرامىنا كىرگەن. سارا دەلانونىڭ جەتىنشى اتاسى يەۆرەي بولعانى انىق. رۋزۆەلت جىل سايىن جاز ايلارىندا اتا- اناسىمەن ەۋروپا ەلدەرىنە ساياحات جاسايتىن، سوندىقتان ول شەت تىلدەرىن جاقسى مەڭگەرگەن. ونىڭ ءبىلىمدى بولۋىنا شەشەسىنىڭ ىقپالى مول بولعان.
قايىرجان تورەجان
«ايقىن»
