ۇيالى تەلەفون مەن پلانشەتتىڭ بالاعا زيانى قانداي؟
ءۇش-ءتورت-اق جاستاعى بالانىڭ بۇل قىلىعىن كىم ۇناتىپ وتىر دەيسىڭ، وزىمىزدەن كوردى، سوعان اينالسىن دەپ قولىنا بەردىك، وينادى، قىزىقتى، ەندى تاستاۋ قيىن. ۇرىس-كەرىس، داۋ-جانجال...
زيانى قانداي؟
مويىندى سالبىراتىپ كوپ وتىرعاننىڭ جاسوسپىرىم بالاعا وتە زياندى ەكەنىن اقىلعا سالىپ كورسەڭىز دە بىلەسىز، كوزگە زياندى ەكەنىن دارىگەرسىز دە بىلەمىز، اتا-انامەن اڭگىمەلەسۋ، جاقىننان سىرلاسۋ جايىنا قالىپ سۋىقباۋىرلانىپ، تۇيىق، قىرسىق بولىپ وزگەرە باستاعانىن كوپ اتا-انانىڭ كوزدەرى كورىپ، كوڭىلدەرى الاڭ كۇيدە. بۇل جايلارعا كەڭ توقتالماي-اق قويالىق.
عالىمداردىڭ زەرتتەۋىنشە بالالاردىڭ تەلەفونعا ۇڭىلە بەرۋىنىڭ زيانى ەرەسەك اداممەن سالىستىرعاندا الدەقايدا جوعارى بولادى ەكەن. نەلىكتەن؟
1. بالالاردىڭ جۇيكە تالشىقتارى ءوسىپ-جەتىلۋ كەزەڭىندە بولعاندىقتان رادياتسيالىق ساۋلەدەن جىلدام زيان شەگەدى.
2. بالالاردىڭ باس سۇيەگى جۇقا بولعاندىقتان رادياتسيالىق ساۋلەدەن قورعانىسى توتەنشە ءالسىز بولادى.
3. بالالاردىڭ دەنەسىندە سۋ قۇرامىن مول بولعاندىقتان رادياتسيالىق ساۋلەدەن زياندالۋى ەرەسەك ادامداردىكىنەن جوعارى بولادى.
سونىمەن قوسا ماماندار قۇرىلعىلاردان بولىنەتىن ساۋلەنىڭ باس اۋرۋى، ەستە ساقتاۋ جانە كورۋ قابىلەتىنە دۋشار ەتەتىنىن انىقتاپ، ۇيقىسىزدىققا شالدىقتىراتىنىن دالەلدەگەن. سونداي-اق، ۇيالى تەلەفونداردىڭ دەنساۋلىققا زيانى جانە ونىڭ عىلىمي تۇرعىدان دالەلدەپ ايتقان پروفەسسور وسمان مۋفتي ۇلى بالالارعا ايرىقشا توقتالىپ، ولارعا مۇنىڭ ەرەسەكتەردەردەن الدەنەشە ەسە زياندى ەكەنىن اتاپ كورسەتكەن.
قىسقاسى، بالا نازارىن باسقا ويىن تۇرلەرىنە، اسىرەسە سپورت سالاسىنا قىزىقتىرۋ ونى وسى ءبىر زيانى بەلشەدەن پايداسىز ءھام ماعىناسىز ادەتتەن قۇتقارۋى مۇمكىن. قاسىندا بولىپ، قاداعالۋدى قاجەت ەتەدى. بۇرىنعى بەس بالادان قازىرگى ءبىر بالانى دۇرىس تاربيەلەپ ەرجەتكىزۋدىڭ قيىندىعى وسىندا. قورشاعان ورتا، اينالا وزگەردى. قىسىم دا، باسەكە دە جوعارى. زياندى دۇنيەلەر تورىڭدە تۇر، قولىڭدا ءجۇر... ەندىگى بەيقامدىق - جاۋاپسىزدىق!
namys.kz
