ءابىش كەكىلبايەۆ. ءبىز تامىرى ۇزىلمەگەن ازاتشىل رۋحىمىزعا قارىزدارمىز
ولاي بولسا وتكەنننىڭ قاي كەزەڭىنە دە ءادىل قارايىق. شاماسى كەلمەگەندى ىستەمەدى دەپ، شاماسى كەلىپ ىستەگەندى جوققا شىعارمايىق. حالقىمىزدى ءاۋ باستان الاۋىز ەتىپ كورسەتپەيىك. بيلىك جولىنداعى كۇرەس ءار كەزدە بولعان. تىزگىن ۇستاعاندار الىستى ەكەن دەپ، ولاردىڭ قول استىنداعى حالىقتى الىستىرىپ قويمايىق.
راسىنا كەلسەك، قازىرگى الاۋىزدىق پەن اكىمگەرلىك ەل باسقارۋ جۇيەسى اياققا تاپتالعان كەزدە شىقتى. قازاق دالاسىندا 1824 -جىلى حاندىق بيلىك، 1868 -جىلى سۇلتاندىق بيلىك جويىلدى. سول ارقىلى قازاق دالاسى ءداستۇرلى مەملەكەتتىك سيپاتىنان ايىرىلدى. وعان باسقا توپىراقتا قالىپتاسقان بيۋروكراتيالىق بيلەۋ جۇيەسى كۇشپەن تەلىندى. ەلدەن گورى ءوز باسىن، ۇلتتان گورى اعايىنىن كوبىرەك قامتىپ، اقىلدان گورى ايلا-شارعىنى كوبىرەك مالداناتىن پىسىقايلاردىڭ «پارتياشىل»، «توپشىل» كۇرەسى ەتەك جايدى. رۋ-رۋ بولىپ، اتا-اتا بولىپ بيلىككە تالاسۋ دا سودان شىقتى.
سونداي كيكىلجىڭدى تىلگە تيەك ەتۋ ءۇشىن: «اناۋ اۋىلدان شىققاندار شەتىنەن سۇڭعىلا، مىناۋ اۋىلدان شىققاندار شەتىنەن ميعۇلا» دەپ ءبىرىن-ءبىرى كوزگە شۇقيتىن ادەت پايدا بولدى. كوزى ءتىرى جۇرگەنىمىزدى بىلاي قويىپ، باياعى دا سۇيەگى قۋراپ قالعان بابالارىمىزدى ءارى يتەرىپ، بەرى جىعاتىن بولىپ بارا جاتىرمىز. بۇگىنگى ۇساقتىعىمىزدى سولارعا تەلىپ، ادامدى قويىپ رۋلى ەلدى جورگەكتەن قاعىنعان قىپ كورسەتۋگە ماشىقتانا باستادىق.
ءبىر زاماندا بىردەي ارەكەت قىلعانداردىڭ ءبىرىن اقتاپ، بىرەۋىن قارالاۋ ۇردىسكە اينالدى. بۇكىل ەلدىڭ باسىنا تۇسكەن زاۋالدى بىرەۋدىڭ باسىنا تەلي سالۋ، تاريح بەرگەن تالايدى وزىمىزدەي ەكىنشى بىرەۋدەن كورۋ ەتەك جايدى. ءتىپتى باسقانى قويىپ، بارشامىزدىڭ باسىمىزعا ءتۇسىپ، بارشامىز ءالى ارىلىپ بولماعان وتارشىلىق زاۋالىنىڭ ءوزىن ءبىر- ءبىرىمىزدىڭ بەتىمىزگە شىركەۋ سالۋ ءۇشىن تىلگە تيەك ەتەتىندەر بار.
وتارشىلىق - تەك ءبىزدىڭ عانا ەمەس، ادامزاتتىڭ كوبىنىڭ باسىنا تۇسكەن تاقسىرەت. ودان قۇتىلۋ ءۇشىن ءبىر-ءبىرىن ءارى يتەرىپ، بەرى جىعاتىن اۋرە-سارساڭ ەمەس، ورتاق جولىنداعى ىنتىماق كەرەك. ونداي ىنتىماق ءبىر-بىرىمىزدەن ءمىن ىزدەۋ جولىمەن ەمەس، ءارقايسىمىزدىڭ كوكەيتەستى مۇددەمىزدى بىردەي ەلەپ، بىردەي ەسكەرۋ جولىمەن ورنايدى. تولە، قازىبەك، ايتەكە ەسىمدەرىنىڭ ءالى كۇنگە اۋىزدان تۇسپەيتىنى دە سوندىقتان. ولار زامانداستارىنا سۇيەك سىندىرىسىپ، جاعا جىرتىسۋدى ەمەس، ءبىرى جەڭ، ءبىرى جاعا، ءبىرى ءىنى، ءبىرى اعا بولۋدى، ءوزارا تەڭدىك ارقىلى ەلدىككە، ەلدىك ارقىلى وزگەلەرمەن تەڭدىككە جەتۋدى ۇيرەتكەندىكتەرىندە.
جازۋشىنىڭ 1992 -جىلى جازعان «ايتەكە ءبي» اتتى ەڭبەگىنەن الىندى
