كوز زيناسىنان ساقتانۋ ماڭىزدى

سونىڭ ىشىندە ادامدار ءۇشىن ەڭ قاجەتتى دە، ەڭ قىمباتتىسى - ول ەكى كوزگە كورۋ قابىلەتىنىڭ بەرىلۋى.

جاراتۋشى اللا ايتادى:

«اللا تاعالا سەندەردى انالارىڭنىڭ ىشىنەن ەش نارسە بىلمەيتىن تۇردە شىعاردى دا سەندەرگە ەستۋ، كورۋ جانە ويلاۋ قابىلەتىن بەردى. ارينە شۇكىرلىك ەتەرسىڭدەر!» («ناحىل» سۇرەسى، 78-ايات).

ادام بالاسى كوزىنىڭ كورۋ قابىلەتى جاقسى كەزىندە كوبىنەسە بۇل وزىنە بەرىلگەن ۇلى سىيدىڭ ءقادىرى تۋرالى ويلانىپ تا جاتپايدى. كورۋ قابىلەتىنىڭ ارقاسىندا ادام الەمدى كورىپ، ءناپاقاسىن تاۋىپ، ءبىلىم الادى. ءبىراق، كوبىنە بۇل سىيدى باسقا ءبىر نارسەلەرگە، تىيىم سالىنعان ىستەرگە، ءناپسىقۇمارلىققا پايدالانادى. العاشقى قادام كەزدەسكەن بوگدە ءبىر ادامعا كوز سالۋ بولىپ تابىلادى.

قۇراندا اللاھ تاعالا: «ءوزىڭ بىلمەگەن ءبىر نارسەنىڭ سوڭىنا تۇسپە. راسىندا، قۇلاق، كوز جانە جۇرەك ولاردىڭ بارلىعى سۇرالادى» («يسرا» سۇرەسى، 36-ايات)، - دەيدى.

تىيىم سالىنعانعا قاراۋ كورۋ قابىلەتىنىڭ ناشارلاۋىنا اكەپ سوعادى. سوندىقتان ءاربىر ادام بۇل سىيدى دۇرىس پايدالانا ءبىلىپ، ءوزىن- ءوزى، كوزدەرى مەن باسقا دەنە مۇشەلەرىن كۇنادان ساقتاي ءبىلۋى كەرەك. اللا تىيىم سالعان نارسەدەن اۋلاق بولعان قۇلدارىن عانا قورعايدى.

بوتەن ەركەك پەن ايەلگە كوز سالۋ

جاراتۋشى اللا قۇلدارىنا قاسيەتتى قۇراندى ءوزىنىڭ بۇيرىقتارى بويىنشا ءومىر ءسۇرۋى ءۇشىن ءتۇسىردى. اللانىڭ بۇيرىقتارىن ورىنداپ ءجۇرۋ ادامداردى وسى دۇنيەدە جانە ماڭگىلىك ومىردە دە باقىتتى ەتەدى. ال، ورىنداماۋ باقىتسىزدىققا جەتەلەيدى.

قۇدىرەتتى اللا تاعالا وزگە ەركەكتەر مەن ايەلدەرگە كوز سالۋ تۋرالى بىلاي دەپ ۇكىم ەتتى:

(مۇحاممەد مۇمىندەرگە ايت: (بوگدە ايەلدەرگە قاراۋدان كوزدەرىن ساقتاسىن. ءارى ۇياتتى جەرلەرىن (زينادان) قورعاسىن. بۇل ولار ءۇشىن وتە جاقسى. راس اللا ولاردىڭ نە ىستەگەندەرىنەن حابار الۋشى) («نۇر» سۇرەسى، 30-ايات).

جاراتۋشىمىز ەر ادامداردىڭ وزگە ايەلدەرگە كوز سالۋلارىنا تىيىم سالىنعانى تۋرالى حابارلايدى جانە ولارعا كوزدەرى مەن وزگە دە مۇشەلەرىن ءناپسىقۇمارلىقتان ساقتاۋعا بۇيىرادى. بوتەن ايەلدەردەن كوزدەرىن ساقتاۋ مىناداي ءبىرقاتار قاعيدالارمەن ايقىندالادى:

1) اللاعا مويىنسۇنعاندىعى ءۇشىن ادامعا ساۋاپ جازىلادى، ال مويىنسۇنباعانى ءۇشىن كۇنا جازىلادى.

2) وزگە ايەلدەرگە كوز سالىپ قاراۋ - بۇل كوز زيناسىن جاساۋ. سونداي- اق ءناپسىقۇمارلىقتىڭ العاشقى قادامى. ەگەر باستاپقىدا ءناپسىقۇمارلىقتان ءوزىن تىيعان ادام، ەكىنشى رەت ونداي ىستەن اۋلاق جۇرەدى.

3) بوتەن ايەلدەرگە كوز سالعاننان كەيىن شايتان ادامدى ازعىرىپ بۇزىقتىق جاساۋعا يتەرمەلەيدى. ال كوزدەردى ءناپسىقۇمارلىقتان ساقتاۋ ادامعا شايتاننىڭ ازعىرۋىنان ساقتانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

4) وزگە ايەلزاتىنا كوز سالۋ ادامنىڭ ساناسىندا بەلگىلى ءبىر سەزىمدەردى تۋدىرادى.

كوزدى ساقتاۋ وسىلاردىڭ بارىنەن قورعايدى. اللا تاعالا بىلاي دەيدى: (مۇحاممەد (س. ع. س. ) ، مۇمىندەرگە ايت: (بوگدە ايەلدەرگە قاراۋدان كوزدەرىن ساقتاسىن. ءارى ۇياتتى جەرلەرىن (زينادان) قورعاسىن.. .) ) («نۇر» سۇرەسى، 30-ايات).

بۇل ايات ايەلدەردىڭ دە وزگە ەركەكتەرگە كوز سالۋلارىنا تىيىم سالىپ، وزدەرىنىڭ مۇشەلەرىن ءناپسىقۇمارلىقتان ساقتاۋعا تيىستىلىگىن كورسەتەدى.

قۇداي تاعالا ەركەك پەن ايەلدى جاراتىپ، ولاردىڭ ءبىر- بىرلەرىنە قاراۋىنا تىيىم سالدى. ويتكەنى كوز سالۋ ءناپسىقۇمارلىققا، ءناپسىقۇمارلىق جاقىنداۋعا جەتەلەيدى. سوندىقتان دا وزگەلەرگە كوز سالۋعا تىيىم سالىنادى.

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى