قازاقتىڭ بالالارى ماتەماتيكا پانىنەن وتە العىر كەلەدى - ا. جۇمادىلدايەۆ
بەس كۇنگە سوزىلعان ءبىلىم دوداسىندا قازاقستاندىق وقۋشىلار 191 مەدالدىڭ - 48- ءىن قانجىعالارىنا بايلادى. ولاردىڭ ۇشەۋى - التىن، ون ءۇشى - كۇمىس جانە وتىز ەكىسى - قولا مەدال.
وسى ورايدا، «قازاقپارات» ءتىلشىسى جاۋتىكوۆ وليمپياداسىنىڭ قازىلار القاسىنىڭ تەڭ ءتوراعاسى، ق ر ۇ ع ا اكادەميگى، فيزيكا- ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور اسقار جۇمادىلدايەۆتى اڭىمەگە تارتىپ، وليمپيادا جايىندا پىكىرىن ءبىلدى.
- اسقار سەرقۇل ۇلى، ءداستۇرلى تۇردە وتكىزىلىپ كەلە جاتقان حالىقارالىق جاۋتىكوۆ وليمپياداسى بيىل قانداي دەڭگەيدە ءوتتى؟
- جاۋتىكوۆ وليمپياداسى بيىل وتە جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. ول جىل سايىن دا وتە جوعارى دەڭگەيدە وتەدى. نەگىزى، بۇل وليمپيادانىڭ ءۇش ەرەكشەلىگى بار. ءبىرىنشى، بۇل ەلىمىزدەگى حالىقارالىق دەڭگەيدە وتكىزىلەتىن بىردەن- ءبىر وليمپيادا. ەكىنشى، ءار جىلدى جاۋتىكوۆ وليمپياداسى باستاپ بەرەدى. بۇدان باسقا دۇنيە ءجۇزى بويىنشا ەرتە باستالاتىن وليمپيادا جوق. ءۇشىنشى، بۇل وليمپيادانى ءبىر عانا مەكتەپ وتكىزەدى. رەسپۋبليكالىق فيزيكا- ماتەماتيكا مەكتەپ- ينتەرناتى. بۇل نەنى كورسەتەدى؟ بۇل، قازاقستاندا ءبىلىمنىڭ، عىلىمنىڭ وتە جوعارى دەڭگەيدە ەكەندىگىن كورسەتەدى. بۇكىل دۇنيە ءجۇزى بويىنشا وسى ءبىلىم دوداسىنا قاتىسقىسى كەلەتىن مەكتەپتەر وتە كوپ. مىسالى، بيىل جاۋتىكوۆ وليمپياداسىنا قاتىسقانداردىڭ تەڭ جارتىسى ءوز اقشاسىنا كەلدى. ويتكەنى، ولارعا بيلىك تاراپىنان قارجىلىق قولداۋ بولمادى. ال، بۇل وليمپيادادا بەرىلەتىن ديپلومنىڭ مارتەبەسى وتە جوعارى. جەڭە الماساڭ دا، «قاتىستى» دەپ بەرىلەتىن گراموتانىڭ ءوزى بولاشاققا جول اشادى. مىسالى، وزبەكستاندىق بالالار تۇگەلىمەن ءوز اقشالارىنا كەلدى.
- بۇل وليمپيادادا قانداي كوماندالار كوزگە ءتۇستى؟
- بۇل جەردە مەن يندونەزيادان كەلگەن وقۋشىلاردى ايتار ەدىم. ويتكەنى، ولار ىلعي جوعارى ناتيجەگە قول جەتكىزەدى. سونداي- اق، ماسكەۋلىك وقۋشىلار وتە جوعارى دارەجەدە ونەر كورسەتەدى. ولار - ا. ن. كولموگوروۆ اتىنداعى مەكتەپ- ينتەرناتتىڭ بالالارى عوي. ءبىزدىڭ وليمپيادادا جىل سايىن وسى ماسكەۋلىكتەر ۇتىپ كەتەدى. ءبىر- اق رەت ۇتىلىپ قالدى. وتكەن جىلى، ولاردى ءبىزدىڭ قازاقتىڭ قاراكوز بالالارى ۇتىپ كەتتى. ءبىراق، «كۇش اتاسىن تانىمايدى»، - دەيدى عوي قازاقتا. بيىل، تاعى دا ماسكەۋلىكتەردىڭ باعى جاندى. گران- پري جۇلدەسىن جەڭىپ الدى. ويتكەنى، ولار فيزيكا، ماتەماتيكا جانە ينفورماتيكادان ءبىرىنشى ورىندى جەڭىپ الدى. ءبىزدىڭ بالالار ەندى ماتەماتيكادان وزا شاپسا، كەيدە ينفورماتيكادان نەمەسە فيزيكادان قالىس قالىپ جاتادى. ازىرگە، ءۇش پاننەن دە بىردەي وزۋعا شامامىز كەلمەي جاتىر. ءبىراق، بۇعان وكىنۋدىڭ ەش قاجەتى جوق. عىلىمدا ونداي- ونداي بولىپ تۇرادى.
- اسقار سەرقۇل ۇلى، جالپى، وتاندىق وقۋشىلاردىڭ كورسەتكەن ناتيجەلەرىنە كوڭىلىڭىز تولا ما؟
- ارينە تولادى. كوڭىلىم ىلعي تولىپ جۇرەدى. ويتكەنى، بۇگىنگى تاڭدا شەت ەلدەردە وقيتىن قازاقستاننىڭ جاستارى وتە كوپ. ءتىپتى ا ق ش- تىڭ گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىندە وقىعان مەنىڭ شاكىرتتەرىم بار.
ولار نەسىمەن ۇتادى؟ مىسالى، ەمتيحان تاپسىراتىن بولسا، ونداعى سۇراقتاردىڭ الپىس پايىزى ماتەمەتيكا پانىنەن بولادى. قالعاندارى تاريح، ءتىل جانە باسقا دا پاندەردەن. سوندا، ءبىزدىڭ جاستارىمىز ماتەماتيكادان ىلعي وزىپ شىعادى. نەگىزى، قازاقتىڭ بالالارى ماتەماتيكا پانىنەن وتە العىر كەلەدى. سوندىقتان، مەن ارينە بالالارىمىزدىڭ جەتىستىگىنە قاناعاتتانامىن.
- جاۋتىكوۆ وليمپياداسىنىڭ حالىقارالىق دارەجەدەگى دەڭگەيىن ارتتىرۋ ءۇشىن قانداي شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ قاجەت؟
- ەڭ باستىسى كەدەرگى جاساماۋ كەرەك. وليمپيادانى قاجەت بولسا، رەسپۋبليكالىق فيزيكا- مەكتەپ ينتەرناتى ءوزى وتكىزە بەرەدى. ءبىراق، ارينە اۋديتوريا، زەرتحانا جاعىنان كومەك كورسەتىلسە نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى. ويتكەنى، بۇل عىلىم عوي. ال عىلىمعا قولداۋ قاجەت. عىلىمنان كوپ اقشا تالاپ ەتۋگە بولمايدى. بۇل كۇنا. ەگەر وعان تۇراقتى تۇردە قولداۋ كورسەتىلىپ تۇراتىن بولسا، ەرتە مە، كەش پە عىلىم ءوز جەمىسىن بەرەدى.
- اڭگىمەڭىزگە راحمەت!
اۆتور: جاپپاربەرگەن ايبوتا
