مەديتسيناسىنىڭ مۇمكىندىگى مول مالايزيا

باس-اياعى 20 مينۋتتىڭ ىشىندە بىشكەك ارتتا قالادى دا، ءسىز وزبەكستاننىڭ ۇستىمەن، ودان ءارى پامير سىلەمدەرىمەن اۋعانستان اسپانىنا شارىقتاپ الاسىز. بۇل جەردەگى بيىكتىك - 11500 مەتر. سودان كەيىن ءسىزدى پاكستان زاڭعارلارى قارسى الىپ، قۇلان جورتپاس ءۇندى جازىعىنا شىعارىپ سالادى.

سوسىن كۋالا- لۋمپۋرعا، مالايزيا استاناسىنا اندامان تەڭىزىنىڭ ۇستىمەن تىكە تارتاسىز. جول ۇزاق. وڭكيگەن «بوينگ» بارىن سالعاندا، ساعاتىنا - 850، ءسال سولىقتاعاندا 630 شاقىرىم جىلدامدىقپەن 8 ساعاتتان استام ۋاقىت ۇشادى.

ءبىراق ءسىز جولدى قيىنسىنباڭىز. ۇشاعىڭىزدىڭ قاناتىن تالدىرىپ جەتەتىن تۇستا مالايزيا بار. مەيىرباندىعى، كىسىسۇيگىشتىگى، اقجارقىن باۋىرمالدىعى قازاققا ۇقسايتىن مالايزيا بار.

قازاقستانداعى مالايزيا ەلشىلىگى، مالايزيا تۋريزم مينيسترلىگى جانە مالايزيا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ۇيىمداستىرعان ءبىر اپتالىق باسپا ءسوز تۋرىنا ءبىز دە قاتىسىپ قايتتىق. شىنىمىزدى ايتساق، ەكۆاتور سىزىعىنا قوڭسى جاتقان وسى ەلدىڭ عاجايىپ اتموسفەراسىنان ءالى شىعا الماي جۇرگەندەيمىز.

ادەتتە، مالايزيا دەسە، ورتا مەكتەپتەگى جاعرافيا پانىنەن وقىعانىمىزدان بولەك، تۋريستەر كوپ باراتىن ەل، ماحاتحير مۇحاممەد الەمدىك وركەنيەتكە ەركىن قوسقان ەل، وڭتۇستىك- شىعىس ازياداعى سينگاپۋر كەرەمەتىنەن كەيىن وزىندىك دامۋ جولىمەن كوتەرىلگەن ەل، اقىر سوڭىندا، الەمدەگى ەڭ بيىك ەگىز مۇناراسى -  پەتروناس ءزاۋلىم ۇيلەرى بار ەل دەپ تاقپاقتاي جونەلەمىز. ءبىراق ءبىزدىڭ ساپارىمىزدىڭ ماقساتى بولەكتەۋ بولدى. ءبىز مالايزيانىڭ قازىرگى مەديتسينالىق مۇمكىندىكتەرىمەن تانىسۋعا، مەديتسينالىق ءتۋريزمدى دامىتۋ باعىتتارىن تانۋعا باردىق. ساپارىمىزدا كورگەنىمىز كوڭىلىمىزدى كونشىتتى، ءتىپتى تاڭداي قاقتىردى.

تۋريزمنىڭ جاڭا تارماعى

ەڭ اۋەلى قازىرگى كۋالا- لۋمپۋر قالاسى ورنالاسقان جەر قالىڭ دجۋنگلي بولعان. ⅩⅨ عاسىردىڭ ورتا تۇسىنان اۋا ولكەدەن قالايى قورى تابىلعان سوڭ، اۋەلى جاتاقتار ورنى، ودان كەيىن قالا بوي كوتەرگەن. 1972 -جىلى قالاعا سيتي (ۇلكەن قالا، ابات) مارتەبەسى بەرىلگەن. كاۋچۋك وندىرىسىمەن، ەلەكتروتەحنيكا قۇراستىرۋ وندىرىسىمەن اتى شىققان قالا كەيىنگى جىلدارى تۋريزم ورتالىعىنا اينالدى. ءبىر كەزدەرى كلانگ جانە گومباك وزەندەرى توعىسقان تۇستا بوي كوتەرىپ (قالا اتاۋىنىڭ مالاي تىلىنەن اۋدارعانداعى ماعىناسى «لاس ءۇستىرت» دەگەنگە كەلەدى)، بۇگىندە الەمدەگى بارلىق ارحيتەكتۋرالىق ۇلگىنى بويىنا ءسىڭىرىپ، الەم قالاسى دەڭگەيىنە كوتەرىلىپ كەتكەن شاھار الداعى ۋاقىتتا مەديتسينا ورتالىعىنا اينالۋعا دا دايار. «اسا قاۋىپتى اۋرۋلاردىڭ بەتىن قايتاراتىن باتىس، اۋىرتپايتىن ا ق ش، «ءيت ءمىنىپ، يرەك قامشىلاعانداردى» ەمدەيتىن يزرايل تۇرعاندا، موپ-موماقان مالايزيا مەديتسيناسىمەن قالاي تاڭعالدىرا الادى؟» دەي كورمەڭىز.

بۇعان قانداي العىشارتتار بار؟

بىرىنشىدەن، ەلدە بىلىكتى دارىگەر ماماندار جەتكىلىكتى. ولار ءبىلىمدى تاجىريبەمەن تولىقتىرىپ قانا قويماي، ا ق ش- تا، باتىس ەۋروپا ەلدەرىندە ءبىلىم جەتىلدىرىپ قايتقان. وسى كۇنى مالايزيا استاناسىندا الەمدىك الدىڭعى قاتارلى مەديتسينالىق تەحنولوگيانىڭ ءبارى بار دەسەك، ونىڭ «قۇلاعىندا وينايتىنداردىڭ» بارلىعى - جەرگىلىكتى ماماندار. ونىڭ ۇستىنە، سوڭعى جىلدارى 30 ميلليون تۇرعىنى بار ەلدە ادام سانىنىڭ ازايۋى، جۇرەك اۋرۋلارىنىڭ ارتۋى بايقالا تۇسۋدە. ونىڭ بارىنە سىرتتان مامان شاقىرۋ ەلگە پايداسىز بولار ەدى. سوندىقتان جاھاندانۋ كوشىنە ىلەسۋ عانا ەمەس، وزگەنى ىلەستىرۋ تاجىريبەسىنە مالايزيا شىنداپ كىرىسىپتى. مەديتسينا ماماندارىنىڭ بارلىعى اككرەديتاتسيادان ءوتىپ بارىپ قانا ادام ەمدەۋگە جىبەرىلەدى. ياعني تالاپ كۇشتى، ناتيجە دە جوعارى.

 ەكىنشىدەن، زامان اعىمىنا ساي جەكە كلينيكالاردىڭ ءباسى ارتا تۇسكەن. جەكە دەگەندە، ءبىز مەملەكەتتىك ەمەس ەمدەۋ ورىندارىن ايتىپ وتىرمىز. جولىمىز ءتۇسىپ، ارالاپ شىققان كلينيكالاردىڭ بارلىعى دەرلىك مەملەكەتكە قول جايىپ وتىرعان جوق. شىنىن ايتقاندا، مالايزيانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى باسشىلارىن شەتەلدەردەن كليەنت تارتۋ ىسىنە يتەرمەلەپ وتىرعان دا سولار. ويتكەنى قىزمەت كورسەتۋ دەڭگەيى وتە جوعارى، باعا سالىستىستىرمالى تۇردە ارزان، سوڭعى تەحنولوگيالار مەن مەديتسينانىڭ جاڭا جاڭالىقتارى ەركىن قولدانىلادى. مىسالى، «سانۋەي»، «گلينيگلس»، «كيپيدجي ەمپاڭ پۋتەري»، «تروپيكانا» مەديتسينا ورتالىقتارىندا الەمدىك مەديتسينا جەتىستىكتەرى تۇگەلگە جۋىق قولدانىلادى. كليەنتتەردى تىركەۋ ءىسى تولىق ەلەكترونداندىرىلعان. ءتىپتى شۇعىل كومەك كورسەتۋ قىزمەتىنىڭ ءوزى سان سالالى: اسا اۋىر جاعدايدا تۇسكەندەر -  قىزىل ايماققا، ورتاشا دەڭگەيدەگىلەر -  سارى ايماققا، اسىعىس ەمەس، جاعدايى قالىپتى پاتسيەنتتەر جاسىل ايماققا ورنالاستىرىلادى. دەمەك، ءبارى جۇيەلى.

 ۇشىنشىدەن، وسى مەديتسينالىق ورتالىقتاردىڭ ءبارىنىڭ قىزمەتىن جۇيەلەپ وتىراتىن جارتىلاي مەملەكەتتىك كەڭەس بار. ول مالايزيا دەنساۋلىق جانە ساياحات كەڭەسى (م ن س) دەپ اتالادى. بۇل ورتالىق وتە قوناقجاي مالايزيانى ەندى مەديتسينالىق يننوۆاتسيا ورتالىعى رەتىندە تانىتۋعا كۇش سالىپ كەلەدى. منتس ماقساتىنىڭ نەگىزگىسى -  مالايزيانى ازيا ايماعىنداعى مەديتسينالىق تۋريزم ولكەسىنە اينالدىرۋ. ءسويتىپ، بىرتىندەپ ءوز ەلىن مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ جونىنەن الەمدە الدىڭعى ورىنعا شىعارۋ.

نەسى بار، بۇل -  جاقىن بولاشاقتا ىسكە اسۋى وتە مۇمكىن شارا. ويتكەنى مالايزيا الەمگە سوناۋ 1980 -جىلداردان باستاپ تىعىرىقتىڭ بارىنەن ءوز كۇشىمەن شىعۋدىڭ تاماشا ۇلگىسىن كورسەتتى. وسى كۇنى مالايزياعا اعىلىپ جاتقان تۋريست از ەمەس. جىل ون ەكى اي جاز بولىپ تۇراتىن ولكەگە روجدەستۆونى، جاڭا جىلدى، ادامزاتقا ءتان باسقا دا مەرەكەلەردى قارسى الۋعا، ءتىپتى جاي عانا تەڭىزگە سۇڭگىپ، دەمالىپ قايتۋعا كەلەتىندەر وتە كوپ. ەندەشە، كەزىندە تۋريستەر تارتۋعا قانداي العىشارتتار جاسالسا، ەندى مەديتسينا تۋريزمىن دامىتۋعا دا سونداي قادامدار جاساۋعا نەگە بولماسىن؟ بۇل تۇرعىدان قاراعاندا، مالايزيانى ءسوزسىز بىلىمگە ۇمتىلعان ەل دەپ قاراستىرۋعا بولادى.

 تورتىنشىدەن، مالايزيا مەديتسيناسىنىڭ قىزمەتىنە كوڭىلى تولعاندار بۇل ەلدى سالىستىرمالى تۇردە ارزان، ءبىراق ساپالى قىزمەت كورسەتەتىن ەل قاتارىنا جاتقىزا الادى. مىسالى، جۇرەك كلاپاندارىن الماستىرۋ مالايزيادا ا ق ش- پەن سالىستىرعاندا -  4,1 ەسە، كورشى سينگاپۋرمەن سالىستىرعاندا -  1,8 ەسە، وڭتۇستىك كورەيامەن سالىستىرعاندا -  1,65 ەسە، تايلاندپەن سالىستىرعاندا 3,5 مىڭ دوللار ارزان. تىزە ۇرشىعىن الماستىرۋداعى ايىرماشىلىق تا ەلەۋلى. ەڭ باستىسى، باعا دەڭگەيىن ءوز ەلىڭىزدە، ءوز وشاعىڭىزدىڭ باسىندا وتىرىپ-اق، www.medicaltourism.com.my سايتىنان انىق بىلۋىڭىزگە بولادى.

بەسىنشىدەن، تۋريستەرى كوبىرەك كەلەتىن ەلدەردەن جۋرناليستەر شاقىرىپ، ولارعا ءبىر اپتا ەل ارالاتىپ، مەديتسينا جەتىستىكتەرىمەن تانىستىرىپ، «ال ەندى سول ەلدەن مەديتسينالىق تۋريستەر كوپتەپ كەلەر مە ەكەن؟» دەپ قول قۋسىرىپ قاراپ وتىراتىن ەل مالايزيا ەمەس. بۇل ەل دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا تۋريستەر ءۇشىن ارنايى پاكەتتەر ۇسىنۋدى دا قولعا العان. مىسالى، «دەنساۋلىقتىڭ كۇمىس پاكەتى» بويىنشا پاتسيەنت 980 ا ق ش دوللارىنا بەس جۇلدىزدى قوناقۇيدە 5 كۇن جانە 4 ءتۇن جاتىپ، تولىق قارالا الادى. ناۋقاستى الىپ جۇرگەن ادام ءۇشىن بۇل قىزمەتتىڭ قۇنى ارزان - 480 دوللار. مۇنداي قىزمەت پاكەتتەرى «التىن»، «پلاتينۋم» بولىپ بولىنەدى. كەلگەن ناۋقاس ءوزى تاڭداعان وتەل- گە ورنالاسادى، اۋەجايدان كەلۋ جانە اۋەجايعا كەتۋ ترانسفەرى دە ۇيىمداستىرۋشىلاردان.

قوناقۇيدە تاڭعى اسىڭىز تەگىن. ودان بولەك، قالانى ارالاتىپ، ەكسكۋرسيا جاساتۋ دا قابىلداۋشىلار موينىندا. دەمەك، سالىستىرمالى تۇردە ارزان باعاعا ءسىز مازالاپ جۇرگەن سىرقاتتى ەمدەتەسىز، شوپينگ جاساپ، قالانى دا ارالاي الاسىز. ەسكەرەتىن نارسە، مۇنداي دەنساۋلىق پاكەتتەرى بەلگىلى ءبىر مەرزىمگە ارنالعان. مىسالى، بەلگىلى ءبىر پاكەت جىل سوڭىنا دەيىن جارامدى بولۋى مۇمكىن. مالاي كليەنتتەرىنە، ياعني جەرگىلىكتى ناۋقاستار- عا بۇل پاكەت جارامدى ەمەس.

 التىنشىدان، ەلدىڭ ەكۆاتورلىق كليماتى دا جىل ون ەكى اي مەديتسينالىق قىزمەت تۇرلەرىن ۇسىنۋعا اسا قولايلى. كۋالا- لۋمپۋر قالاسىندا اۋا تەمپەراتۋراسى ەشقاشان +17 دەن تومەندەمەيدى. ال ەڭ جوعارى تەمپەراتۋرا -  +38. ماۋسىم، شىلدە، تامىز ايلارىندا جاڭبىر ازىراق جاۋادى، ايتپەسە، اسپاننىڭ «ەڭىرەي» سالۋى تەز. دەمەك، ءوز ولكەسىندە قىتىمىر قىستان قىسىلىپ جۇرگەن ناۋقاس ماڭگى جاز ەلىندە دارىگەرلەرگە قارالىپ، ەم الىپ قانا قويماي، جازدىڭ ءيىسىن سەزىنىپ، ەركىن دەمالا الادى. ونىڭ ۇستىنە، مالايزيانىڭ جاسىل ورمانى، قالىڭ نۋى، تازا اۋاسى كەز كەلگەن ادامعا جاقسى اسەر ەتەدى.

 قىسقاشا ايتقاندا، ءبىزدىڭ ساپارىمىزدا كوز جەتكىزگەن نارسەلەر وسى. مۇنىڭ سىرتىندا، مالايزيا سوڭعى جىلدارى ادام رەپرودۋكتسياسىن، ءتۇرلى وبىر اۋرۋلارىن ەمدەۋ ءىسىن قارقىندى دامىتىپ كەلەدى. ستوماتولوگيا قىزمەتى دە ايماقتا وتە جاقسى باعالانادى. كۋالا- لۋمپۋر ابات مارتەبەسىندە بولعاندىقتان، كەلۋشىلەردىڭ ازدىعىنان زيان كورىپ وتىر دەۋگە جانە بولمايدى. مۇنىڭ سىرتىندا ەل قازىناسىنا مەديتسينالىق تۋريزمنەن اقشا ءتۇسىپ جاتسا، ەشكىم دە قارسى بولماسى انىق. از- كەم زەرتتەپ كورگەنىمىزدە، قازاقستاننان باراتىن تۋريستەر مالاي ەلىندە ءبىر اپتادا ەڭ كەم دەگەندە 1 مىڭ ا ق ش دوللارىن قالدىرىپ كەتەدى ەكەن. بۇل تەك كۇندەلىكتى ءجۇرىس- تۇرىس، ازدى- كوپتى شوپينگ ءۇشىن عانا. ەندى وسى قارجىنى وتانداستارىمىز ماقساتتى ىسكە -  دەنساۋلىعىن تۇزەۋگە دە ارناپ جاتسا، ۇتىلمايتىنى انىق.

شيكىزاتقا باي مالايزيا ەندى تۋريزمنىڭ جاڭا تارماعى بويىنشا دا ەل قازىناسىن ارتتىرۋعا كىرىستى. بارەكەلدى دەمەسكە نە؟

گازەتىمىزدىڭ الداعى ساندارىندا كۋالا- لۋمپۋرداعى مەديتسينا ورتالىقتارىنىڭ قىزمەتىنە جەكە توقتالامىز.

ەسەي جەڭىس ۇلى

«ايقىن» گازەتى

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى