جاھاندانۋ زامانىنداعى ءدىن: قاۋىپ پەن ءۇمىت

استانا. قازاقپارات - «بۇگىندە سيريادا 80 مەملەكەتتىڭ وكىلدەرى سوعىسىپ ءجۇر. تەرروريزم يسلام اتىن جامىلعانىمەن، ءارتۇرلى ۇلت، ءارتۇرلى ءدىننىڭ وكىلدەرىن ءبىر جولعا بىرىكتىرىپ جاتقان نەندەي «كۇش»؟».

جاھاندانۋ زامانىنداعى ءدىن: قاۋىپ پەن ءۇمىت

 قوعام قايراتكەرى، بەلگىلى عالىم، فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، ق. جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە وڭىرلىك مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى امانگەلدى ايتالىمەن بۇگىنگى اڭگىمەمىز وسى ساۋالدان باستالدى:

- بۇل ساۋالدىڭ استارىندا ءارتۇرلى ماسەلەلەر جاتىر، - دەيدى امانگەلدى ءابدىراحمان ۇلى.

- «يسلام مەملەكەتى» اتانعان حالىقارالىق ۇيىم 2014 -جىلى سيريا مەن يراكتىڭ ءبىر بولىگىن باسىپ الىپ، موسۋل قالاسىن استانا قىلىپ، حاليفات قۇراتىندارىن ءمالىم ەتتى. امەريكالىقتاردىڭ ەسەبى بويىنشا، ولاردىڭ وتىز مىڭ اسكەرى بار. اي سايىن ولارعا 80 گە جۋىق ەلدەن ءوز ەركىمەن جاستار اعىلىپ كەلىپ جاتادى. سوندىقتان ولاردىڭ اسكەرىنىڭ سانى ەكى ءجۇز مىڭ دەگەن دە دەرەك بار. ولار قۇرامىنا يراك، سيريا، ليۆان، يزرايل، پالەستينا، يوردانيا، تۇركيا، كيپر، ەگيپەت كىرەتىن مەملەكەت قۇرۋدى ماقسات ەتەدى، ال بولاشاقتا بۇكىل الەم «مۇسىلمان حاليفاتىنا اينالۋعا ءتيىستى» دەپ ەسەپتەيدى. بۇل ماقساتقا ولار زورلىق-زومبىلىقپەن قول جەتكىزۋگە تىرىسىپ، تالاي لاڭكەستىك ارەكەتكە، قىلمىستارعا بارىپ وتىر. ولار مىڭداعان ادامداردى ءولتىردى، مىڭداعان وتباسىلار بوسقىنعا اينالدى. كوپتەگەن ادامداردى، اسىرەسە، باسقا ءدىن، ۇلت وكىلدەرىن قۇلدىقتا ۇستاپ وتىر. الەمدىك مادەني مۇرانى قيراتۋ، ساتۋ ۇيرەنشىكتى ىسكە اينالدى. «يسلام مەملەكەتى» سودىرلارى وزدەرىن «شىنايى مۇسىلمانبىز»، «تازا» يسلام جولىندامىز دەگەنمەن، ءداستۇرلى يسلامنىڭ رەسمي وكىلدەرى ولاردى مويىندامايدى، ءتىپتى «دىننەن بەزگەندەر» دەپ ايىپتايدى. «يسلام مەملەكەتى» سودىرلارىنىڭ ايتۋىنشا، ولاردىڭ بولىمشەلەرى ەۋروپانىڭ كوپتەگەن مەملەكەتتەرىندە بار، جاقىندا پاريجدە لاڭكەستىك شابۋىل جاساپ، ءبىراز ادام قازا تاپقانى كوپشىلىككە بەلگىلى.

ەۋروپاعا ءشۇيىلۋدىڭ استارىندا دا سەبەپتەر بار. 2006 -جىلى دانيادا شىعاتىن جۋرنالدا مۇحاممەد پايعامباردى كەلەمەجدەپ كاريكاتۋرالار سالىندى. سول جىلى قازان ايىندا ريم قالاسىندا ءسوز بوستاندىعى جانە ءدىن، ادامداردىڭ ءدىني سانا-سەزىمىن قورعاۋ جانە وسىعان بايلانىستى پارلامەنتتەردىڭ مىندەتتەرى تۋرالى حالىقارالىق كونفەرەنسيا ءوتتى، ونىڭ جۇمىسىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ دەپۋتاتتارى دا اتسالىستى، مەن دە ءوز پىكىرىمدى ءبىلدىردىم. «ءسوز بوستاندىعى «قاسيەتتى»، ونى شەكتەۋگە بولمايدى دەگەن پىكىر قاۋىپتى، ءتىل تاس جارادى، تاس جارماسا، باس جارادى» دەگەندى العا تارتتىق. سول كونفەرەنسيادا يزرايل كنەسسەتىنىڭ دەپۋتاتى: «مۇحاممەد پايعامباردى كەلەمەجدەگەندە تۇرعان ەشتەڭە جوق، ءبىزدىڭ ەلدە پرەمەر-ءمينيستردى، پرەزيدەنتتى دە كەلەمەجدەيدى»، - دەدى. وعان كونفەرەنسياعا قاتىسۋشىلاردىڭ ءبارى قارسى شىعىپ، تويتارىس بەردى.

فرانسۋزدىڭ «شارلي ەبدو» اتالاتىن، ءۇش ميلليون تارالىممەن شىعاتىن كاريكاتۋرالىق جۋرنالىنىڭ مۇحاممەد پايعامباردى «مازاقتاپ»، مۇقاتپاق بولۋى مۇسىلمانداردى شەكسىز اشىندىرىپ، جۋرنال رەداكسياسىندا 12 ادام اتىلدى. ماسەلە زاڭمەن شەشىلۋدىڭ ورنىنا، وكىنىشتىسى، مىلتىقپەن شەشىلدى. پاريجدە 1,5 ميلليون ادام قاتىسقان شەرۋ ءوتتى، فرانسيا مۇسىلماندارى دا ادام ءولتىرۋدى ايىپتاپ، شەرۋگە شىققانداردىڭ قاتارىندا بولدى. بۇل مىسالدى ءبىز لاڭكەستىكتى اقتاۋ ءۇشىن ەمەس، ءدىندى سىيلاۋدىڭ پارىز ەكەنىن ەسكە الىپ، ايتىپ وتىرمىز.

ەندى «يسلام مەملەكەتى» ۇيىمىنا قارسى كۇرەس جالپىەۋروپالىق سيپات الىپ وتىر. لاڭكەستىك شابۋىل اراب ەلدەرىندە دە ءجيى بولىپ تۇرادى، ونى حالىق، ارينە، قولدامايدى، ءبىراق وعان ەۋروپالىقتار سەكىلدى پىكىر بىلدىرمەيدى. ەۋروپالىقتار لاڭكەستىك شابۋىلداردى تەك ءبىر ساياسي توپقا، ءدىني قۇرىلىمعا ەمەس، ەۋروپا وركەنيەتىنە، ەۋروپا قۇندىلىقتارىنا شابۋىل دەپ باعالاپ وتىر.

مۇحاممەد پايعامبار تاريحتا بۇرىن-سوڭدى بولماعان، يماندىلىققا سۇيەنگەن قوعام ورناتتى. ورتاعاسىرلىق ەۋروپادا عالىمداردى، باسقا ءدىني اعىمدا جۇرگەندەردى وتقا جاعىپ، تۇرمەگە قاماپ جاتقان تۇستا، يسلام الەمى، پايعامبار وسيەتىنە ساي، ءوز ورتاسىنداعى ءدىني اعىمدارعا، حريستيان مەن يۋدايزم وكىلدەرىنە سابىرلىلىقتىڭ ۇلگىسىن كورسەتتى، ءدىندى ەمەس، ءدىننىڭ بەدەلىن تۇسىرەتىن اقىماق، دۇنيەقۇمار يمام، مولدالاردى سىناۋعا ەركىندىك بەردى. كونە گرەك كلاسسيكتەرىنىڭ ەڭبەكتەرىمەن ەۋروپا اراب اۋدارمالارى ارقىلى تانىستى. مۇنى ەۋروپالىقتار بىلە بەرمەيتىن سياقتى.

- سيريا، يراك، باسقا دا اراب ەلدەرىندەگى جاعداي سالدارىنان بۇگىندە ەۋروپاعا بوسقىندار اعىلۋدا...

- ەۋروپالىقتار ءوز جەرلەرىنە قانشا بوسقىن كەلەتىنىن بولجاي الماي وتىر. وسى بوسقىندارعا: «نەگە ەلدەرىڭىزدى قورعامايسىزدار؟» - دەپ ساۋال قويسا، ولار «اساد قورعاسىن، مەن قورقامىن، باسىمنىڭ كەسىلگەنىن قالامايمىن» - دەيدى. ال رەسەيلىك ءدىنتانۋشى الەكساندر يگناتەنكو بوسقىندار تاسقىنىن - «يسلام مەملەكەتىنىڭ» ادەيى جوسپارلانعان جوباسى سانايدى، ونىڭ تىلىمەن ايتساق، «گۋمانيتارلىق جيھاد» ەۋروپانى السىرەتۋدىڭ جاڭا ءادىسى- ءمىس. سەبەبى، تۇركيا، يراك، سيريا، يوردانيادان اعىلعان بوسقىنداردىڭ قالتاسىندا ءتورت مىڭعا دەيىن ەۆرو بار، ونى كىم بەرەدى، ولاردى جەرورتا تەڭىزىنەن وتكىزەتىن كەمەلەر، پارومدار دايىن تۇرادى، مۇنى كىم ۇيىمداستىرىپ جاتىر؟ سوعىستى ەۋروپاعا اۋدارۋ ماقساتىنداعى جوبا ىسكە اسىرىلماق پا دەگەن قاۋىپ بار. ارينە، بارلىق بوسقىنداردى لاڭكەستەر دەۋ دە دۇرىس ەمەس...

مەنىڭشە، وسى قاقتىعىستاردىڭ ارعى ءتۇپ-تامىرىنا ۇڭىلسەك، ءسوز ادامزات وركەنيەتىنىڭ داعدارىسىنا تىرەلەدى.

- جالپى، ءدىن دەگەنىمىز - ەڭ الدىمەن، ادامگەرشىلىك، يماندىلىق. وسى ورايدا رۋحاني داعدارىس توڭىرەگىندە كەڭىرەك ءسوز قوزعاساڭىز؟

- ەگەر  ⅩⅩ عاسىردىڭ 60-جىلدارى بايلار مەن جارلىلار تابىسىنىڭ اراقاتىناسى 13:1 بولسا،  XXIعاسىر باسىندا ول 60:1 بولىپتى. بايلىقتىڭ 80 پايىزى - پلانەتا حالقىنىڭ بەستەن ءبىرىنىڭ قولىندا، ال قالعان بەستەن تورتىنە قالعانى تيەسىلى. جەر جۇزىندەگى 2,6 ميلليارد ادامنىڭ تابىسى 347 ميللياردەردىڭ تابىسىنا تەڭ. بۇگىندە 1 ميلليارد 300 ميلليون ادام قايىرشىلىقتا كۇن كەشۋدە، 1 ميللياردقا جۋىق ادام ەڭبەكتەن قول ۇزگەن، 700 ميلليون ادام ۋاقىتشا عانا جۇمىس ىستەيدى، بولماسا، ءتىپتى قىلمىستىق جولمەن كۇن كورەدى، 1 ميلليارد ادام ساۋاتسىز. پلانەتامىزدىڭ ءاربىر ءۇشىنشى ادامى ەلەكتر قۋاتىن پايدالانا المايدى. ءبىر جارىم ميلليارد ادام تازا سۋعا ءزارۋ. الەۋمەتتىك ادىلەتسىزدىكتىڭ مىسالدارىن ودان ءارى جالعاستىرا بەرۋگە بولادى. الەمدىك دىندەر وسى ادىلەتسىزدىككە قۇدايدىڭ «بۇيرىعى» دەپ، بەيجاي قاراي بەرە مە، الدە كۇش بىرىكتىرىپ، ءتونىپ كەلە جاتقان قاۋىپتىڭ الدىن الا ما دەگەن سۇراقتى بۇگىندە دۇنيەجۇزىلىك قاۋىمداستىق ءجيى قويادى. دىندەر ۋاعىزدايتىن مەيىرىمدىلىك پەن راقىمشىلىق وسى تۇستا جۇزەگە اسۋى ءتيىس ەمەس پە؟

بۇل ماسەلەلەردى شەشۋدە مەملەكەتتەردىڭ ءوزارا كەلىسىمدەرىمەن قاتار، كونفەسسياارالىق بايلانىستاردىڭ دا ورنى بولەك.

قاي ءدىن دە وتباسىن مەيىرىمنىڭ، ماحابباتتىڭ ۇياسى دەپ قارايدى. وتباسىنىڭ بۇگىنى مەن كەلەشەگى دە ادامزاتتى ويلاندىرىپ وتىر. قازىرگى دەرەكتەر بويىنشا، ءبىر مىڭ ادامعا ەسەپتەگەندە ا ق ش- تا - 4,7؛ رەسەيدە - 4,5؛ ۋكراينادا - 4؛ ەستونيادا - 3,1؛ فينليانديادا - 2,7؛ قازاقستاندا - 2,9؛ وزبەكستاندا - 0,8؛ ءازىربايجاندا - 0,7؛ تاجىكستاندا - 0,4 نەكە بۇزىلادى ەكەن. ەۋروپادا بالالاردىڭ 30 پايىزى نەكەسىز دۇنيەگە كەلەدى. تاعى دا سونشا بالا، اجىراسۋلار سالدارىنان، جالعىزباستى اتا-انانىڭ قولىندا تاربيەلەنەدى. ايەلدەر قۇقىنىڭ كەڭەيۋى وتباسىنا، انانىڭ، ايەلدىڭ قوعامداعى ورنىنا كوزقاراستى وزگەرتتى. بالا تۋۋدىڭ ازايۋى حالىق سانىنىڭ ازايۋىنا، تۇرعىنداردىڭ قارتايۋىنا سوقتىردى. اعا ۇرپاققا دەگەن قۇرمەت تومەندەدى. ارينە، بۇل داعدارىستى ەڭسەرۋدىڭ جولىن ادامزات ىزدەستىرۋدە، ءبىراق ازىرگە بىرىگىپ ءىس- قيمىل جاساۋعا قاۋقارسىز بولىپ وتىر.

- ءوز قانداستارىمىزدىڭ تەرىس اعىمدار قاتارىنا ەنۋ سەبەپتەرىن ءبىز، نەگىزىنەن، ءدىني ساۋاتسىزدىقتان ىزدەدىك. ال يسلام ءدىنى قۋدالاۋعا ۇشىراماعان، ءدىن تەرەڭ تامىر جايعان ەلدەردىڭ جاعدايى تۋرالى نە ايتۋعا بولادى: ىشكى بىرلىكتىڭ السىزدىگى، سىرتقى كۇشتەردىڭ ىقپالى؟..

- مۇسىلمان مەملەكەتتەرىنىڭ اراسىندا ىشكى بىرلىگى ەڭ ءالسىز ەلدەر سيريا مەن يراك بولدى. 2004 -جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى دەلەگاتسياسىنىڭ قۇرامىندا سيريادا بولىپ، باشار اسادتىڭ قابىلداۋىندا ۇزاق اڭگىمەلەسكەنىمىز ەسىمدە. ول: «ءبىز يزرايلمەن سوعىس جاعدايىنداعى ەلمىز، شىنىن ايتساق، ءبىز يزرايلمەن ەمەس، ونى قارۋلاندىرىپ، قولداپ وتىرعان ا ق ش- پەن سوعىسىپ جاتىرمىز، يزرايلگە ءوز كۇشىمىز، قارۋىمىز جەتكىلىكتى» - دەگەن ەدى. كەشكە سيريا پارلامەنتى تاۋداعى رەزيدەنسياسىندا قوناقاسىعا شاقىردى. سيريا پارلامەنتىنىڭ ءتوراعاسى ءبىزدى بالكونعا الىپ شىعىپ: «قاراڭىزدار داماسكىگە، ءاربىر جاسىل وت - مەشىت، قۇدايدىڭ ءۇيى» - دەدى. شىنىمەن دە، قاراعان كەزدە قالادا - قاپتاعان جاسىل وت، سۇراستىرساق، جيىرما مىڭنان استام مەشىت بار ەكەن. مەشىتتەر حالىقتىڭ بارۋىنا جاقىن جەرلەرگە ورنالاسقان. دۇكەندەر ناماز كەزىندە جۇمىس ىستەمەيدى، ونىڭ قىزمەتكەرلەرى جانىنداعى مەشىتكە بارىپ قۇلشىلىق قىلادى. كولىكپەن كەلە جاتقان ادامنىڭ مەشىتتى ىزدەپ جۇرمەي، كىرىپ- شىعۋىنا جاعداي جاسالعان.

سيريا بيلىگى وزدەرىن الەمگە ءبىز ءبىرتۇتاس ەلمىز، سىيلاستىقتا ءومىر سۇرەمىز دەپ تانىستىرىپ كەلگەن ەدى. سول بىرلىك تەك تىلىندە عانا بولىپ، دىلىندە بولمادى. بىرلىك پەن دوستىق تەك جوعارىدان ۇيىمداستىرىلعان ۇران بولماي، ەلدىڭ دىلىنەن، ويىنان شىققاندا عانا قۇندى.

ەكىنشى جاعىنان، ماسەلە دىندە عانا ەمەس، ساياسي- الەۋمەتتىك جاعدايلارعا، سىرتقى قىسىمعا دا بايلانىستى. كەدەيشىلىك، 25-35 ارالىعىنداعى جاستاردىڭ، اسىرەسە، ءبىلىمدى جاستاردىڭ اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق، جەمقورلىق، دەموكراتيانىڭ شەكتەلۋى؛ قىمباتشىلىق، شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ دامىماۋى سىندى سەبەپتەر قات- قابات كەلدى دە، ال قارسىلىق ينتەرنەت، ۇيالى تەلەفون، سىرتقى كۇشتەر ارقىلى ۇيىمداستىرىلدى. مىنە، وسى وسالدىقتى يراك پەن سيرياداعى قارسى كۇشتەر پايدالانىپ كەتتى.

 - بۇگىندە يسلام - الەمدەگى ەڭ تەز تارالىپ وتىرعان ءدىن. بۇرىن يسلامنىڭ كەڭ قانات جايىپ كەلە جاتقانىن ايگىلەيتىن مالىمەتتەرگە قاتتى قۋاناتىنبىز. قازىر؟..

- شىنىندا دا، مۇسىلمانداردىڭ سانى باسقا دىندەردى ۇستانۋشىلارعا قاراعاندا تەز ءوسىپ كەلەدى. XX عاسىر باسىندا الەمدە 150-170 ميلليون عانا مۇسىلمان بولدى، عاسىردىڭ سوڭىندا ولاردىڭ سانى ەكى ميللياردقا جەتىپ، ءار ەكىنشى- ءۇشىنشى ادام مۇسىلمان بولىپ وتىر. قازىر ورىستاردىڭ يسلام ءدىنىن قابىلداۋى ءجيى كەزدەسەدى. رەسەيلىك كەيبىر ساراپتاماشىلار جاعداي وسىلاي جالعاسا بەرسە، 2050 -جىلى رەسەي مۇسىلمان ەلى بولادى دەيدى. ونىڭ ۇستىنە بۇگىن بۇل ەلدەگى تابيعي ءوسىم نەگىزىنەن مۇسىلمانداردان بولىپ وتىر. امەريكالىق عالىمدار 2040 -جىلى الەمدە مۇسىلماندار مەن حريستياندار سانى تەڭەسەدى دەيدى.

ەۋروپالىقتار ساناسىندا ءدىني نانىم- سەنىم تومەن، ولار دىننەن تەرىس اينالۋدا. ەۋروپالىقتاردىڭ تەك 38 پايىزى ايەلدىڭ انا بولۋىن، بالا تابۋىن ماقۇلدايدى؛ ەۋروپالىقتاردىڭ 44 پايىزى ءبىرجىنىستىق نەكەنى قولدايدى. ەۋروپالىقتاردىڭ 35 پايىزى - شىركەۋگە ايىنا ءبىر رەت، 34 پايىزى ءدىني مەرەكەلەردە بارادى، 31 پايىزى ەشۋاقىتتا بارمايدى. سوڭعى جىلدارى ءدىني عيباداتحانالار دا جابىلا باستادى. گەرمانيادا 2000-2013 -جىلدار ارالىعىندا 400 كاتوليكتىك جانە 190 نان استام پروتەستانتتىق شىركەۋ جابىلدى. 1990 -جىلدان بەرى گەرمانيادا ساتىلعان جانە بۇزىلعان پروتەستانتتىق شىركەۋلەر سانى - 277.

وسىلاردى العا تارتا وتىرىپ، تەررورشىلار: «ەندى الەمدى يسلام عانا قۇتقارا الادى. ادامزاتقا تونگەن قاۋىپ- قاتەردىڭ الدىن الۋعا تەك يسلام قاۋىمداستىعىنىڭ عانا شاماسى جەتەدى» - دەگەن پىكىردى ساناعا سىڭىرۋدە.

بۇگىنگى مورالدىق داعدارىس تۇسىندا ماتەريالدىق يگىلىكتىڭ قۇلى بولىپ، راقاتقا، مولشىلىققا، ىسىراپشىلدىققا بولەنىپ، قۇدايىن ۇمىتقاندارعا قارسى، ادىلدىككە نەگىزدەلگەن قوعام قۇرۋعا شاقىرىپ، وركەنيەتتى رۋحاني ازعىندىقتان قۇتقارامىز دەگەنگە ەرەتىندەر قاي ەلدەن دە تابىلادى.

ال اتا- بابالارىمىز راديكاليزمنىڭ بولاشاعىنىڭ جوق ەكەنىن «اي استىنداعى ايبارشا سۇلۋ» اتتى ەرتەگىدە ايتىپ كەتكەن. ول زاماندا، ارينە، راديكاليزم دەگەن ۇعىم جوق، دەگەنمەن ەرتەگى استارىندا ۇلكەن ماعىنا بار. ءبىر ەلدى ءبىر ەل شاۋىپ، باسىپ الا بەرگەن زاماندا، باياۋ حان ەلىن جيىپ، اسكەر جاساقتاپ، «الەمدە ادىلدىك ورناتامىن» دەپ، جەر قايىسقان قولمەن جولعا اتتانادى. باياۋ حاننىڭ ءپىر تۇتاتىن ءبىر ابىزى بار ەكەن، سودان «باتا الىپ كەتكەنىم دۇرىس بولار» دەپ، ابىزعا كەلەدى. ابىزعا: «جەر قايىسقان قول جيىپ، دۇنيەگە تىنىشتىق، ادىلدىك ورناتقالى اتتانىپ بارا جاتىرمىن، باتا بەرىڭىز» - دەيدى. سوندا ابىز: «ەي، بالام، تىنىشتىق، ادىلدىك ورناتامىن دەپ، سوعىس اشامىن دە...» - دەي ءتۇسىپ، ءۇنسىز وتىرىپ قالىپتى. باياۋ حان ونىڭ ءسوزىنىڭ استارىنان «تىنىشتىق ورناتامىن» دەپ، قىرعىن ۇيىمداستىرۋدىڭ قاتە ەكەنىن ءتۇسىنىپ، «ابىز، مەن توقتادىم» - دەگەن ەكەن.

جاقسىلىققا تەك جاقسىلىقپەن عانا جول اشىلادى.

بۇگىندە مۇسىلمانداردىڭ جارتىسىنان استامى - 20 جاسقا جەتپەگەن، اۋزىنان انا ءسۇتى كەپپەگەن جاستار. ەندى وسى اسىپ- تاسقان كۇش- قايرات پەن ەنەرگيانى پايداعا اسىرۋ - ەڭ ماڭىزدى ماسەلە. وكىنىشكە قاراي، ولارعا جاعىمسىز كۇشتەردىڭ ىقپالى زور بولىپ تۇر.

قازاقستاننان دا سيرياعا اتتانىپ جاتقان جاستار بار. ولار كىمدەر؟ ومىردە جولى بولماي، ادىلەتسىزدىكتەن تۇڭىلگەن، اسىرا دىنشىلدىكتەن گورى، ءدىني ساۋاتسىزدار، ءارتۇرلى، سونىڭ ىشىندە يسلام ءدىنىن بۇرمالايتىن ادەبيەتتى وقيتىندار، مۇسىلمان ەلدەرىندە ءدىني ءبىلىم الىپ، اراب ۆەرسياسىنداعى مۇسىلماندىقتى قازاق ەلىنە وڭاي تاراتا سالام دەۋشىلەر، قازاق تاريحىن شالا بىلەتىن، ءتىپتى مۇلدە بىلمەيتىندەر... ولار «يسلام مەملەكەتى» ءۇشىن كۇرەسۋدى جۇماققا تۋرا جول تابۋ، ادىلدىك ءۇشىن ءومىر ءسۇرۋ، بويداعى كۇش- قايراتتى ەرلىككە ارناۋ دەپ ەسەپتەيدى. ەڭ ۇلكەن قيىندىق - ولارعا ءدىن ماسەلەسىندە اتا- انالارى اقىل- كەڭەس بەرە المايدى، جول سىلتەپ، ءجون ايتاتىن ۇستاز دا از.

باتىستىڭ ءبىر پۋبليتسيسى «وستانوۆيتە مير. يا حوچۋ سويتي!» (توقتاي تۇر الەم. مەن ءتۇسىپ قالايىن - رەد.)دەگەن كىتاپ جازدى. «ءبىزدىڭ پلانەتامىز عارىشتىق شاپشاڭدىقپەن وزگەرىپ جاتىر. ءبىز ءوزىمىزدىڭ قايدا بەتتەپ بارا جاتقانىمىزدى بىلمەيمىز، وسى قازىر دۇنيەنىڭ ءبارىن توقتاتىپ: «ءبىز كىمبىز؟ ادامبىز با، ادامدىقتان ايىرىلىپ قالعان جوقپىز با؟» دەپ ويلانساق ەكەن» - دەيدى اۆتور. ءاربىر ءدىننىڭ قىزمەتكەرىنىڭ الدىنان - ول يمام با، سۆياشەننيك پە، باسقا ما - ءار كۇنى مىڭداعان، ميلليونداعان ادام وتەدى، ولاردىڭ ۋاعىزىن تىڭدايدى. استانادا بولعان دىندەر ليدەرلەرىنىڭ سەزىندە ۋاعىز ارقىلى جۇرتتىڭ ساناسىنا ادامدىق قۇندىلىقتاردى ءسىڭىرۋ ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز بولۋى ءتيىس دەگەن وي ايتىلدى. ءبىراق ماسەلە تەك ۋاعىز ايتۋمەن شەشىلە مە؟..

اڭگىمەلەسكەن ينديرا جايماعامبەتوۆا.

سايتقا ازىرلەگەن بەيسەن سۇلتان ۇلى

«aktobegazeti.kz»

  

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى