قازاقستاندا تۋبەركۋلەزگە شالدىعۋ ەكى ەسەدەن استام تومەندەدى - پروفەسسور ت. ابىلدايەۆ
بۇل تۋرالى بۇگىن استانادا ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ ەڭبەكشى ميگرانتتار اراسىندا تۋبەركۋلەزگە قارسى كۇرەس جۇرگىزۋ جونىندەگى ايماقتىق ىنتىماقتاستىعىنا ارنالعان باسپا ءسوز ءماسليحاتىندا ق ر دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينسترىگى(ق ر د س ءا د م) تۋبەركۋلەز ماسەلەلەرى جونىندەگى ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى، پروفەسسور تىلەۋحان ابىلدايەۆ ءمالىم ەتتى.
«تۋبەركۋلەزگە قارسى كۇرەس باعدارلاماسى قازاقستاندا ءتيىمدى ناتيجەلەر بەرۋدە. بۇنى تەك قازاقستاندىقتاردىڭ عانا باعاسى ەمەس، سونىمەن قاتار دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ دا ساراپشىلارى ەلىمىزدە جۇرگىزىلىپ جاتقان كەشەندى شارالارعا وڭ باعالارىن بەرىپ وتىر. سەبەبى، بۇگىندە تۋبەركۋلەزدى انىقتاۋعا جانە ونى دەر كەزىندە ناتيجەلى ەمدەۋگە كوپتەگەن مۇمكىندىكتەر جاسالعان»، - دەدى ت. ابىلدايەۆ.
ونىڭ پايىمىنشا، سىرتتان كەلىپ جاتقان ەڭبەك ميگرانتتارى تۋبەركۋلەز اۋرۋىنا بايلانىستى احۋالعا ءوزىنىڭ اسەرىن تيگىزۋى مۇمكىن.
اتاپ ايتقاندا، دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ سوڭعى دەرەكتەرىنە سايكەس، جىل سايىن الەم بويىنشا 8,6 ميلليونعا جۋىق ادام تۋبەركۋلەزگە شالدىعادى، ولاردىڭ 1,3 ميلليونى وسى كەسەلدىڭ سالدارىنان كوز جۇمادى. تۋىنداپ وتىرعان قازىرگى ماسەلەلەردى ەسكەرە وتىرىپ، قازاقستان ۇكىمەتى 2014-2020 -جىلدارعا ارنالعان تۋبەركۋلەزگە قارسى كۇرەسۋ جونىندەگى كەشەندى جوسپاردى قابىلدادى.
«تۋبەركۋلەزدى يننوۆاتسيالىق تاسىلدەرمەن دياگنوستيكالاۋ جانە حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس ەمدەۋدىڭ ارقاسىندا سوڭعى ون جىل ىشىندە ەلىمىزدە وسى اۋرۋعا شالدىعۋدىڭ كورسەتكىشى ەكى ەسەگە استام، ال ءولىم- ءجىتىم 73 پايىزعا دەرلىك تومەندەدى»، - دەپ اتاپ ءوتتى تىلەۋحان ابىلدايەۆ.
ق ر دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگىنىڭ (ق ر د س ءا د م) مالىمەتىنە قاراعاندا، سوڭعى 6 جىل ىشىندە ەلىمىزدە تۋبەركۋلەزگە شالدىعۋ كورسەتكىشى 1,6 ەسەگە، ال ونىڭ سالدارىنان ورىن الاتىن ءولىم- ءجىتىم 2,6 ەسەگە تومەندەگەن. الايدا ءالى كۇنگە شەيىن ەرەكشە قاۋىپ- قاتەر توبىنا ەڭبەكشى ميگرانتتار كىرىپ وتىر. قازاقستان جىل سايىن 300 دەن باستاپ 1 ميلليونعا دەيىنگى ميگرانتتى قابىلداي وتىرىپ، ورتالىق ازيا ەلدەرىنە تۋبەركۋلەزگە ترانسشەكارالىق باقىلاۋ جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرىپ وتىرعان كەلىسسوز الاڭىنا اينالىپ وتىر.
سپيكەرلەر اتاپ وتكەندەي، قازاقستاندا كوبىنەسە وزبەكستان، تاجىكستان جانە ازەربايجان ازاماتتارى ەڭبەك ەتەدى. ميگرانتتاردى قابىلداۋ جاعىنان وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى كوش باستاپ تۇر، ەكىنشى ورىندا اتىراۋ وبلىسى كەلەدى، بۇكىل ميگرانتتاردىڭ ۇشتەن ءبىرى استانا مەن الماتى قالالارىنىڭ ۇلەسىنە تيەسىلى. قازاقستان ۇكىمەتى 2014-2020 -جىلدارعا ارنالعان تۋبەركۋلەزگە قارسى كۇرەسۋ جونىندەگى كەشەندى جوسپاردى قابىلداۋ كەزىندە وسى جاعدايدى ەسكەردى. اتالعان جوسپاردىڭ ىشىندە ميگرانتتار اراسىنداعى تۋبەركۋلەزدى الدىن الۋ جانە ەمدەۋ قىزمەتتەرىن جاقسارتۋعا جانە دە ايماقارالىق ديالوگتى قۇرۋعا باعىتتالعان ءىس- شارالار قامتىلعان.
اۆتور: رۋسلان عابباسوۆ
