ءبىر ءتۇن بار اسا قاۋىپتى

استانا. قازاقپارات. جاتاردا نەنى ۇمىتپاۋ كەرەك؟ جاتار الدىندا نە ىستەيتىندىگىمىزدى ءبىر ەسكە تۇسىرەيىكشى: ە- مايل پوشتامىزدى تەكسەرۋ، الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى جازبالارعا سوڭعى رەت قاراۋ، كرەم جاعۋ، ينتەرنەتكە كىرۋ، ءدارى- دارمەكتەرىمىزدى قابىلداۋ... تىزىمگە باسقا دا نارسەلەردى كوپتەپ جازۋعا بولادى.

ءبىر ءتۇن بار اسا قاۋىپتى

ءبىراق وسى داعدىلارىمىزعا جاڭالارىن دا قوسۋعا بولادى. ولار وسىدان 14 عاسىر بۇرىن عالامعا راقىم جارشىسى رەتىندە كەلگەن مۇحاممەد پايعامبارىمىزدىڭ (ساللاللاھۋ الايھي ءۋا ءساللام) ماقۇلداعان ىستەرى. ايتالىق، توسەككە جاتپاي تۇرىپ - دارەت الۋ. «ياسين» جانە «ساجدە» سۇرەسىن وقۋ نەمەسە تاماقتىڭ بەتىن جابۋ وسىلاردىڭ قاتارىنداعى ىستەردىڭ كەيبىرى عانا. بۇلاردى ىستەپ جۇرگەندە ۇيقىم قاشىپ كەتەر دەپ ويلاۋىڭىز مۇمكىن. الايدا وعان نەبارى 20-25 مينۋت قانا كەتەتىنىن ءارى ونىڭ اقىرەتكە جاسالعان سالىم ەكەنىن ەسكەرگەن دۇرىس.

تاماقتىڭ، سۋسىننىڭ بەتىن اشىق قالدىرماۋ

راقىمدىلىق جارشىسى پايعامبار (ساللاللاھۋ الايھي ءۋا ءساللام)  توسەككە باس قوياردا بيسميللانى ايتىپ بارىپ، ەسىكتى جابۋ كەرەكتىگىن ەسكەرتكەن. ويتكەنى شايتان بيسميللامەن جابىلعان ەسىكتى اشا المايدى. بۇدان بولەك، تاقتايمەن بولسا دا بيسميللا ايتىپ سۋ نەمەسە تاعام سالىنعان ىدىستاردىڭ بەتىن جابۋدى ۇسىنعان. عالىم يبن حاجار ءبىر تاقتايمەن بولسا دا ىدىستىڭ بەتى جابىلۋى كەرەكتىگىن بىلاي تۇسىندىرگەن: «مەنىڭشە، بۇنداعى سىر سول تاقتايمەن جاباردا ايتىلاتىن بيسميللا سوزىندە جاتىر. بەتىنىڭ تاقتايمەن جابىلۋى سول مەزەت بيسميللا دەپ ايتىلعاندىعىنىڭ بەلگىسى. بەتى جابىق بولعانىنان وسىنى تۇسىنگەن شايتاندار الگى ىدىسقا جولامايتىن بولادى».

بۇنىڭ تاعى ءبىر سەبەبى مىنادا بولسا كەرەك: حاديستە «جىلىنا ءبىر ءتۇن بار، سول تۇندە وبا جاۋادى. ەگەر بەتى اشىق تاعام نەمەسە سۋ ىدىسىنا ءدال كەلسە، الگى وبا مىندەتتى تۇردە وعان دا جۇعادى» دەگەن. بۇل ءتۇننىڭ قاي ءتۇن ەكەندىگىنىڭ ايتىلماۋى ىدىس بەتتەرىن بارلىق تۇندەردە جاۋىپ جۇرۋگە ءمان بەرۋ كەرەكتىگىن بىلدىرۋدە. بۇعان قوسا، بەتى اشىق ىدىسقا ءسات سايىن كوزگە كورىنبەيتىن شاڭ مەن ميكروپ تۇسەتىنى دە كۇمانسىز.

تىستەرىمىزدى ىسقىلايىق

ۇيىقتاماي تۇرىپ تىستەردى ميسۋاكپەن ءيا شەتكامەن ىسقىلاۋ دا عالامنىڭ ماقتانىشى پايعامبارىمىزدىڭ (ساللاللاھۋ الايھي ءۋا ءساللام) سۇننەتى. ول كىسى قاي كەزدە جاتپاسىن (تۇرعان كەزىنىڭ وزىندە دە) مىندەتتى تۇردە دارەت الماي تۇرىپ اۋەلى ءتىسىن ميسۋاكپەن تازالايتىن.

دارەت الايىق

پايعامبارىمىز (ساللاللاھۋ الايھي ءۋا ءساللام) ۇمبەتىنە دارەت الىپ بارىپ توسەككە جاتۋعا كەڭەس بەرگەن. ءارى «دارەت العاننان كەيىن جاستىعىنا باس قويىپ، ۇيقىسى كەلگەنگە دەيىن اللانى زىكىر ەتكەن ادام ءتۇننىڭ قاي ۋاقىتىندا ويانىپ، اللادان دۇنيە مەن اقىرەت جاقسىلىعىنا قاتىستى نە سۇراسا دا، سول تىلەگەنى مىندەتتى تۇردە بەرىلەدى» دەگەن. بۇدان بولەك، «جاتار كەزدە ناماز ءۇشىن دارەت العانىڭداي دارەت ال. سودان كەيىن وڭ جاق بۇيىرىڭمەن جات، جانە بىلاي دە: «اللا تاعالام، ءوزىمدى ساعان ءتاسىلىم ەتتىم، ىستەرىمدى وزىڭە اماناتتادىم. وزىڭە ءۇمىت ارتىپ ءارى قورقا وتىرىپ، وزىڭە ارقا سۇيەدىم. وزىڭنەن الىستاسام دا قايتا ءوزىڭدى پانا تۇتامىن. اللام، تۇسىرگەن كىتابىڭا جانە جىبەرگەن نابيىڭە يمان ەتتىم». ەگەر سول ءتۇنى ءولىپ كەتسەڭ، يمانمەن ولگەن بولاسىڭ. ۇيىقتار الدىندا ايتقان سوڭعى سوزدەرىڭ وسىلار بولسىن» دەگەن.

«ياسين» سۇرەسىن وقيىق

راسۋلاللا (الايھي اكمالۋت- تاحيات) جاتپاي تۇرىپ، قۇران كارىمنەن كەيبىر ايات پەن سۇرەلەردى وقيتىن. «باقارا» سۇرەسىنىڭ باستاپقى بەت جانە سوڭعى ءۇش اياتى (ءامانار راسۋلۋ)، اياتۋل كۋرسي، ياسين، ساجدە، مۇلىك پەن كافيرۋن سۇرەلەرىن قيراعات ەتەتىن.

توسەكتى ءبىر سىلكىپ، تازالاعان دۇرىس

ارداقتى ەلشى (الايھيس سالام) جاماندىقتاردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن كەيبىر ساقتىق شارالارىن جاساپ، سولاي ىستەۋ كەرەكتىگىن بىلدىرەتىن. ايتالىق، قاراۋىل قويىلماعان تامدا ۇيىقتاۋعا تىيىم سالىپ، ۇيىقتاماي تۇرىپ اۋەلى ۇيلەردەگى وت پەن جارىقتى ءسوندىرۋ كەرەكتىگىن ايتقان. جاتىن ورىنعا ءبىر قاراپ، قانداي دا ءبىر زياندى جاندىكتىڭ بار- جوعىن باقىلاۋدى «الدەبىرىڭ توسەككە جاتاردا كيىمىنىڭ ءبىر شەتىمەن توسەگىن سىلكىسىن. ويتكەنى ءوزى تۇرىپ كەتكەننەن كەيىن توسەگىنە قانداي زيانكەستىڭ كىرگەنىن بىلە المايدى» دەپ ەسكەرتكەن.

سايتقا ازىرلەگەن بەيسەن سۇلتان ۇلى

islam.kz

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى