قازاقستان ارمياسىنىڭ «بىتىمگەرلىك الەۋەتى» قانشالىقتى مىقتى؟

وتكەن ايدا ا ق ش- تاعى قازاقستان ەلشىسى قايرات وماروۆ قازاقستاننىڭ العاشقى ءارى اۋقىمدى بىتىمگەرلىك ميسسياسى گايتيدە ءوتۋى مۇمكىن ەكەنىن جاريالادى.

كورشى دومينيكان رەسپۋبليكاسىمەن شەكاراداعى قاقتىعىستار مەن ەلدەگى ديكتاتۋرا زارداپتارى ب ۇ ۇ- نىڭ بىتىمگەرلىك ميسسياسى دەڭگەيىندە حالىقارالىق كۇشتەردىڭ ارالاسۋىن قاجەت ەتكەلى تالاي ۋاقىت بولعان.

ال تاجىكستانداعى ازامات سوعىسى كەزىندە اۋعانستانمەن شەكارانى كۇزەتكەن قازاقستاندىق باتالوننىڭ بۇرىنعى مۇشەلەرىنىڭ بەلسەندىلەرى ورتالىق ازيا ايماعىندا بىتىمگەرلىك وپەراتسيالارعا قاتىسا الاتىن جانە قازاقستان پرەزيدەنتىنە تىكەلەي باعىناتىن بريگادا قۇرۋدى ۇسىنادى.

قازاقستان ارمياسىنىڭ ەليتالىق بولىمشەلەرىنىڭ «بىتىمگەرلىك الەۋەتى» قانشالىقتى مىقتى؟ ازاتتىق اشىق دەرەككوزدەردى پايدالانىپ، ماڭىزدى دەرەكتەر تاپتى.

قازبريگ جانە قازبات-1

قازبريگ بىتىمگەرلىك بريگاداسى قۇرلىق اسكەرلەرىنە قاراستى ايروموبيل اسكەرلەرى قۇرامىنا كىرەدى. قازبريگ شارتتى تۇردە قازبات-1، قازبات-2 جانە قازبات-3 دەپ اتاۋعا بولاتىن ءۇش باتالوننان تۇرادى. قازبات-1 باتالونى ب ۇ ۇ- نىڭ بىتىمگەرلىك ميسسيالارىنا قاتىسادى. ال قازبات-2 ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك شارتى ۇيىمى (ۇ ق ش ۇ) اياسىنداعى بىتىمگەرلىك وپەراتسيالارعا قاتىسۋ ءۇشىن قۇرىلعان. قازبات-3 - قازبريگتىڭ رەزەرۆتەگى بولىمشەسى.

ءۇش روتادان تۇراتىن قازبات-1 باتالونىندا 550 اسكەري قىزمەتكەر (ب ۇ ۇ ستاندارتى بويىنشا) بار. كەرەك- جاراقپەن قامتۋ ماسەلەلەرىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن ءار روتا 170 ادامنان جاساقتالعان. ءبىراق اسكەري قىزمەتشىلەر سانى ب ۇ ۇ جۇكتەگەن مىندەتكە قاراي وزگەرۋى مۇمكىن.

باس شتابتىڭ جاۋىنگەرلىك ازىرلىك دەپارتامەنتىنە قاراستى بىتىمگەرلەردى دايىنداۋ ءبولىمى باستىعى، پودپولكوۆنيك باۋىرجان نىعمەتۋلليننىڭ «ازاتتىققا» ايتۋىنشا، قازبات-1 باتالونىندا كەلىسىم- شارت نەگىزىندە جالدانعان وفيتسەرلەر مەن سەرجانتتار عانا قىزمەت ەتەدى. ولار بىتىمگەرلىك ماقساتپەن بارعان ەلدىڭ زاڭدارىن جانە قازاق تىلىنەن بولەك، اعىلشىن ءتىلىن دە ءبىلۋى ءتيىس. قازبات-1 وفيتسەرلەرى اراسىندا شەتەلدە وقىپ كەلگەندەر كوپ.

قازبات-1 باتالونى جەكە قۇرامىن بىتىمگەرلىك ميسسيالاردى ورىنداۋعا دايىنداۋعا ا ق ش جانە ۇلى بريتانيا ەلدەرى قاتىسادى. قازبات جىل سايىن ولارمەن بىرلەسىپ «دالا قىرانى» بىتىمگەرلىك جاتتىعۋلارىن وتكىزەدى. سوڭعى جاتتىعۋ بيىل كوكتەمدە الماتى وبلىسىنداعى ىلە پوليگونىندا وتكەن.

 قازبات-1 امەريكانىڭ «حاممەر» بەرەندى ماشينالارىمەن جابدىقتالعانىمەن، قالعان قارۋ- جاراق پەن تەحنيكاسى ستاندارتتى ۇلگىدە جاساقتالعان.

- ەڭ باستىسى، جەكە قۇرام بىتىمگەرلىك ميسسياسىنا جۇكتەلگەن مىندەتتەردى تولىق ورىنداۋعا قابىلەتتى بولۋى ءتيىس، - دەيدى پودپولكوۆنيك باۋىرجان نىعمەتۋللين.

قازىر ب ۇ ۇ- نىڭ اسكەري قاقتىعىستار اياقتالعان ەلدەردەگى بىتىمگەرلىك ميسسيالارىنا قازاقستاندىق جەتى اسكەري قىزمەتشى قاتىسىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە بەس وفيتسەر باتىس ساحاراعا، ەكى وفيتسەر كوت'د- يۆۋارعا كەتكەن.

- ولاردى پارلامەنتتىڭ 2013 - جىلدىڭ جەلتوقسانىنداعى شەشىمىمەن اسكەري باقىلاۋشى رەتىندە جىبەرگەن. العاشقى باقىلاۋشى 2014 - جىلدىڭ تامىزىندا كەتكەن، قازىر ءۇش وفيتسەر اۋىستى، - دەيدى نىعمەتۋللين.

قازبات-2

قازبات-2 بىتىمگەرلىك باتالونى ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك شارتى ۇيىمى اياسىنداعى بىتىمگەرلىك وپەراتسيالارعا قاتىسۋ ءۇشىن قۇرىلعان. قازبات-1 سياقتى ول دا كەلىسىم- شارت نەگىزىندە جالدانعان وفيتسەرلەر مەن سەرجانتتاردان جاساقتالعان. ءبىراق بۇل باتالونعا ب ۇ ۇ- نىڭ سەرتيفيكاتى قاجەت ەمەس ءارى جەكە قۇرامنىڭ اعىلشىن ءتىلىن ءبىلۋى مىندەتتى ەمەس. ءبىراق جەكە قۇرام قازاق تىلىنەن بولەك، ۇ ق ش ۇ- نا مۇشە وزگە مەملەكەتتەردىڭ بىتىمگەرلىك كۇشتەرى پايدالاناتىن ورىس ءتىلىن ءبىلۋى شارت.

- ءبىراق ۇ ق ش ۇ- نىڭ ۇجىمدىق بىتىمگەرلىك كۇشتەرى ب ۇ ۇ ميسسيالارىنا قاتىسسا، ولار دا ميسسيانى ورىندايتىن كۇشتەرگە ورتاق ءتىلدى ءبىلۋى ءتيىس. قازبات-2 باتالونى وفيتسەرلەرىنىڭ كوبى شەت ءتىلىن بىلەدى، - دەيدى پودپولكوۆنيك نىعمەتۋللين.

قازبات-2 باتالونى ۇ ق ك ۇ- نىڭ ۇجىمدىق بىتىمگەرلىك كۇشتەرى (ۇ ب ك) قۇرامىندا جىل سايىن بىتىمگەرلىك جاتتىعۋلارعا قاتىسادى. وسىنداي سوڭعى جاتتىعۋ «مىزعىماس باۋىرلاستىق-2015» اتاۋىمەن ەكى اي بۇرىن ارمەنياداعى «مارشال باگراميان» پوليگونىندا وتكەن.

قازبريگتىڭ تاريحى

قازاقستاننىڭ بىتىمگەرلىك باتالونى (قازبات) 2000 - جىلى قۇرىلعان.

- قازبات 2000 - جىلى، ال بىتىمگەرلىك بريگادا (قازبريگ) 2007 -جىلى 38- دەسانتتىق- شابۋىلداۋ بريگاداسى نەگىزىندە قۇرىلعان. 2008 - جىلى قازبات (ونى قازبات-1 دەپ ەسەپتەۋگە بولادى) وسى بريگادانىڭ قاراۋىنا وتكەن. قازبات-1 باتالونى قاپشاعاي قالاسىندا، ال قازبريگتىڭ شتابى مەن وزگە بولىمشەلەرى الماتىداعى 70-رازەزدە ورنالاسقان، - دەپ تۇسىندىرەدى پودپولكوۆنيك نىعمەتۋللين.

اقپارات قۇرالدارى «قازباتتىڭ تاريحى 1992 - جىلدىڭ تامىزىنان باستاپ 2001 - جىلدىڭ اقپانىنا دەيىن تاجىك- اۋعان شەكاراسىن قورعاۋعا قاتىسۋىنان باستالادى» دەگەن بولجامدى ءجيى جازادى. ءبىراق قازباتتىڭ دا، قازبريگتىڭ دە ول باتالونعا رەسمي قاتىسى جوق. 17 اسكەري قىزمەتشىسى قازا تاۋىپ، 33 جارالانعان قازاقستاندىق باتالون 1995 - جىلدىڭ ساۋىرىندە العاشقى ءارى ەڭ ءىرى شىعىنعا ۇشىراعان بولاتىن. تاجىكستاندا بولعان كەزدە باتالون قازا تاپقانى، حابارسىز كەتكەنى بار 54 اسكەري قىزمەتشىسىنەن ايىرىلعان. ال جارالانعاندار سانى بۇدان دا كوپ.

1995 -جىلى جەلتوقساننىڭ 15- كۇنى قازاقستان، قىرعىزستان جانە وزبەكستان باسشىلارى ب ۇ ۇ بىتىمگەرلىك كۇشتەرىنىڭ ورتالىق ازيا ايماقتىق باتالونىن (سەنترازبات) قۇرۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويعان. الگى كەلىسىم - كەلىسىمگە مۇشە ءبىر مەملەكەتتىڭ اسكەري بولىمشەلەرىنىڭ ەكىنشى مۇشە ەلدىڭ تەرريتورياسىنداعى سوعىس قيمىلدارىنا قاتىسۋىن زاڭدى دەپ تانۋ ءۇشىن قۇقىقتىق بازا بولدى.

2003 -جىلدىڭ تامىزىنان 2008 -جىلدىڭ قاراشاسىنا دەيىن يراكتا بولعان قازاقستاندىق ينجەنەرلىك- ساپەر بولىمشەسىنىڭ قازبريگتىڭ قۇرىلۋ تاريحىنا ۇلكەن قاتىسى بار. ب ۇ ۇ شەشىمىنە سايكەس، قازاقستاندىق اسكەريلەر يراكتا جارىلماي قالعان سنارياد، مينالاردى تاۋىپ، جويۋ، اسكەردى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ بەكەتتەرىن ۇيىمداستىرۋ، سۋدى تازارتۋ شارالارىن جۇرگىزۋ جانە مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ مىندەتتەرىن ورىنداعان.

بولىمشەنىڭ جەكە قۇرامى التى اي سايىن اۋىسىپ تۇرعان. وسى ۋاقىت ىشىندە 290 قازاقستاندىق اسكەري ينجەنەرلىك- ساپەر بولىمشەسى قۇرامىندا يراكتا بولىپ قايتتى. قازىرگى قازبريگتە ەرتەرەكتە يراكتاعى بىتىمگەرلىك ميسسياعا قاتىسقان وفيتسەرلەر كوپ.

تاعى ءبىر قازبريگ قۇرىلا ما؟

قاراشانىڭ 4- كۇنى استانادا ءبىرقاتار ارداگەر ۇيىمداردىڭ اتىنان ورتالىق ازيا ايماعىندا بەيبىتشىلىكتى قورعايتىن ارنايى وپەراتسيالار جۇرگىزەتىن ءارى قازاقستان پرەزيدەنتىنە عانا باعىناتىن ب ۇ ۇ- نىڭ بىتىمگەرلىك بريگاداسىن قۇرۋدى ۇسىندى. باستاما كوتەرگەندەر ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ بىتىمگەرلىك بريگادالارىن دا بىرىكتىرىپ، ونى قازاقستاندا ورنالاستىرۋدى ۇسىنادى. 

«تاجىك- اۋعان شەكاراسىنداعى سوعىس قيمىلدارىنا قاتىسقان ارداگەرلەر وداعى» ءتوراعاسى مۇرات مۇحامەدجانوۆتىڭ ازاتتىققا ايتۋىنشا، بۇل ورتالىق ازيا ايماعىندا اسكەري- ساياسي احۋالدىڭ قيىنداۋىنا بايلانىستى قاجەت. ول بۇل بولىمشەگە تاجىك- اۋعان شەكاراسىنداعى سوعىس قيمىلدارىنا قاتىسقان نەمەسە يراكتا اسكەري قىزمەتتە بولعان قازاقستاندىق اسكەريلەردى قوسۋدى ۇسىنادى.

بۇل باستاما جاريالانعاننان بەرى ءبىر ايعا جۋىق ۋاقىت ءوتتى، ءبىراق قازاقستان بيلىگى رەاكسياسى ازىرشە بەلگىسىز.

«ازاتتىق» سايتى

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى