ۇلتتىق تاعامىمىز ەت اسۋدى، تاباق تارتۋدى بىلەمىز بە؟

نۇر-سۇلتان. قازاقپارات - قازاق سىيلى قوناعىنا ەت اسادى. الايدا، قوي ەتىن مۇشەلەپ، جىلىكتەپ، قاي تاباققا نەنى سالۋ كەرەك ەكەنەن كەيدە جاڭىلىپ جاتاتىنى جاسىرىن ەمەس.

ۇلتتىق تاعامىمىز ەت اسۋدى، تاباق تارتۋدى بىلەمىز بە؟

قازاقشا ەت اسقاندا ەڭ الدىمەن جىلىكتەپ بۇزىلعان ەتتى ادام سانىنا قاراي مولشەرلەيدى. تويعا نەمەسە قوناق اسىعا كوبىنەسە قوي سويىلادى.

قوي ەتى جىلىكتەنگەندە 13 مۇشەگە بولىنەدى. ولار جامباس - 2، ورتان جىلىك - 2، اسىقتى جىلىك - 2، بەلومىرتقا - 1، سۇبە - 2 (سۇبەمەن بىرگە بۇيرەكتەن جوعارعى 5 قابىرعا كەتەدى)، قابىرعا -2، ءتوس - 1، ومىرتقا -1، جاۋىرىن -2، توقپان جىلىك - 2، كارى جىلىك - 2، بۇعانا - 1، مويىن. وسىلاي اسۋعا دايىندالعان ەتتى جۋىپ- شايىپ تازالاپ، قازانعا سالادى دا، ەت باتىپ تۇراتىنداي ەتىپ سۋىق سۋ قۇيادى.

سودان كەيىن، قازاندى قاتتى جانعان وتقا قويىپ، سارقىلداتىپ قايناتادى، بەتىنە شىققان قاندى كوبىگىن الىپ تاستاپ، شامالاپ تۇز، 1 باس پياز سالىپ وتتى باسادى دا، 1-1,5 ساعات ەت ابدەن پىسكەنشە شىمىرلاتىپ قايناتادى.

ەت ابدەن پىسكەن سوڭ تاباققا سورپاسىنان بولەك قوتارىپ الىپ، تارتىلعان تاباقتىڭ سانىنا قاراي مولشەرلەپ تۇزدىق ازىرلەيدى.

ول ءۇشىن سورپاعا قارا بۇرىش، دوڭگەلەكتەپ تۇرالعان پياز سالىپ، ىدىستىڭ بەتىن جاۋىپ بۇقتىرىپ قويادى. ەت تۋرالىپ بولعان سوڭ تۇزدىقتى ەتتىڭ ۇستىنە قۇيادى. ادەتتە كادەلى جىلىكتەرمەن بىرگە سىيلى قوناقتارعا مالدىڭ باسىن، (قوي)، ءىرى قارانىڭ شەكەسىن، قازى، قارتا، جال- جايانى تاباققا بىرگە سالىپ بەرەدى. سونىمەن بىرگە قامىر، بىتەۋ پىسىرىلگەن كارتوپ قوسۋعا دا بولادى.

باس

باستى ءۇيىتىپ، جىلى سۋعا جۋىپ، مۇقيات تازارتادى. سونىمەن بىرگە، جاعىن ايىرىپ، تازالاپ جۋادى. جىلقىنىڭ باسىن ءبولىپ اسادى، ال سيىردىڭ باسىن كوز قۋىسىنا تاياۋ كەڭسىرىگىنەن ءبىر شاۋىپ، ماڭدايىنان قاق جارىپ، ۇشكە ءبولىپ اسادى. سوندىقتان، ءار شەكەسى ءبىر باستىڭ ورنىنا جۇرەدى. سىيلى قوناققا جىلقىنىڭ شەكەسىن تارتپايدى، ول تەك ەتپەن بىرگە بەرىلەدى.

قازاق حالقىندا مەيمانعا تارتىلاتىن تاباقتىڭ ءتۇرى كوپ. دەگەنمەن، نەگىزگى تۇرلەرىن بىلە جۇرگەن دۇرىس. ولار: باس تاباق، قوس تاباق، سىي تاباق، كۇيەۋ تاباعى، كەلىن تاباعى، جاستار تاباعى، جاي تاباق.

باس تاباق

جاسى ۇلكەن قارتتارعا، اسا سىيلى قوناقتارعا تارتىلادى. وعان سالىناتىن كادەلى مۇشەلەر: باس، جامباس، ورتان جىلىك، بەلدەمە، سۇبە قابىرعا، قويدىڭ ۇلتابارى، جىلقى ەتىنەن قازى- قارتا، جال- جايا.

قوس تاباق

قۇدا- قۇداعيلارعا تارتىلاتىن ارنايى تاباق. ونىڭ كادەلى مۇشەلەرى باس تاباقپەن پارا- پار. ونىڭ قوس تاباق دەپ اتالاتىن سەبەبى، قۇدا- قۇداعيعا كوپشىلىكپەن بىرگە ۇسىنىلعان قوناقاسىنىڭ ۇستىنە قوسىمشا تارتىلاتىندىعى. قوس تاباقتىڭ كادەلى مۇشەسى - توقپان جىلىك.

سىي تاباق

قۇدا- جەگجاتتىق قاتىناسى بولماسا دا، ەرەكشە سىي قۇرمەتكە يە ادامدارعا ارنايى تارتىلاتىن تاباق.

جاستار تاباعى

ونىڭ ەڭ كادەلى مۇشەلەرى - اسىقتى جىلىك پەن ءتوس. اسىقتى جىلىك ادەتتە كۇيەۋدىڭ جولداسىنا نەمەسە قىزدىڭ جەڭگەسىنە ۇسىنىلادى. كۇيەۋگە البەتتە ءتوس تارتىلادى.

جاي تاباق

ورتان جىلىك، جاۋىرىن، توقپان جىلىك پەن قابىرعا ومىرتقا سالىنادى.

ەسكەرتە كەتەيىك، اتالعان تاباق تارتۋ تۇرلەرى قازاق ەلىنىڭ كەڭ بايتاق دالاسىنىڭ ءار تۇكپىرىندە ءار جولمەن، ءار قوسىمشاسىمەن تارتىلۋى مۇمكىن. ءتىپتى، ەت تۋراۋ ءادىسى دە ءار وڭىردە ءار ءتۇرلى بولىپ كەلەدى. اقپارات ينتەرنەتتەن الىندى.


оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى