قازاقستاندا پارا العان ادام ەندى ەسەلەپ ايىپپۇل تولەيدى - جوعارعى سوت
بۇل تۋرالى بۇگىن جوعارعى سوتتىڭ ءتوراعاسى قايرات ءماميدىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن قۇزىرلى ورگاننىڭ كەزەكتى جالپى وتىرىسىندا جوعارعى سوتتىڭ سۋدياسى ءادىل قۇرىقبايەۆ ءمالىم ەتتى.
«وركەنيەتتى قوعام ءۇشىن سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس - ەڭ وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى. سىبايلاس جەمقورلىق - مەملەكەتتى ىشىنەن جويادى جانە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىمىزگە قاۋىپ توندىرەتىن قوعامنىڭ دەرتى. الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرى سەكىلدى، قازاقستان دا سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋ، تامىرىنا بالتا شابۋ ماقساتىنا باعىتتالعان جۇمىستاردى جۇرگىزىپ كەلەدى. قازاقستان - بۇرىنعى كەڭەس وداعى اۋماعىندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قولدانىلاتىن زاڭدى العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ قابىلداعان مەملەكەت.
ونىڭ ۇستىنە، ب ۇ ۇ- نىڭ «سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كونۆەنتسياسىنا دا» العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ قول قويىپ وتىرمىز. سوندىقتان، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ساياساتىنىڭ نەگىزى ءبىر باعىتى - وسى زۇلىمدىقپەن كۇرەسۋ»، - دەيدى ءا. قۇرىقبايەۆ.
جوعارعى سوتتىڭ سۋدياسى سونداي-اق ەلباسى ن. نازاربايەۆ ۇسىنعان 5 رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بەلگىلەنگەن 100 قادامنىڭ 15 قادامى مەملەكەتتى باسقارۋ ماسەلەسىنە ارنالعانىن، سونىڭ ىشىندە 13- قادام سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەستى كۇشەيتۋ جانە جەمقورلىققا بايلانىستى زاڭداردى قايتا جەتىلدىرۋگە باعىتتالعانىن ەسكە سالىپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، جوعارىداعى قاۋلى وسى 13- قادامنان تۋىنداپ وتىر جانە دەر كەزىندە قابىلدانىپ وتىرعان قۇجاتتاردىڭ ءبىرى.
«بۇل نورماتيۆتىك قاۋلىعى جاڭا قابىلدانعان قىلمىستىق كودەكسپەن جانە جوعارىدا ايتقان كونۆەنتسياداعى كەيبىر سىبايلاس جەمقورلىققا بايلانىستى تۇسىنىكتەردى ۇيلەستىرە وتىرىپ، دايىندادىق. نورماتيۆتىك قاۋلى سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىستارى تۋرالى قىلمىستىق زاڭنامانىڭ كەيبىر نورمالارىن بىركەلكى تۇسىنۋگە جانە سوت تاجىريبەسىندە ولاردى دۇرىس قولدانۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىن ۇلكەن قۇجات بولماق.
سونىمەن قاتار، قاۋلىدا پاراقورلىققا بايلانىستى قىلمىستىق ارەكەتتەرگە، ونىڭ ىشىندە پارا الۋدىڭ اياقتالۋ كەزەڭىنە، پاراقورلىقپەن بايلانىستى قامقورشىلىق پەن دەلدالدىققا جانە تاعى دا باسقا پارقورلىققا بايلانىستى تۋىندايتىن قىلمىستىق ءىس ارەككەتتەرگە تۇسىنىك بەرىلگەن. وسى رەتتە، قاۋلى پاراقورلىق ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك پارا بەرۋ ارەكەتى جاسالعانعا دەيىن نەمەسە جاسالعاننان كەيىن العانىنا قاراماستان، سونداي- اق پارانى الدىن الا بەلگىلەنگەن- بەلگىلەنبەگەنىنە، پارا بەرۋشىنىڭ مۇددەسى ءۇشىن قانداي دا ءبىر ارەكەتتىڭ ورىندالعان- ورىندالماعانىنا قاراماستان تۋىندايتىنىن اتاپ كورسەتەدى.
پارانىڭ اياقتالۋ مەرزىمى پارانى العان ساتتەن باستالانىتىنى، پارانىڭ بارلىعىن الدى ما، جوق پا، ونىڭ ماڭىزدى ەمەس ەكەنىن وسى قاۋلىدا كورسەتىپ وتىرمىز. بۇل قاۋلىنىڭ تۇسىندىرمەسى - ەكى جاعدايعا كوپ كومەكتەسەدى. بىرىنشىدەن، كىنالى دەپ تانىلعان ادامنىڭ العان پاراسىنىڭ سوماسى مەملەكەتتىڭ پايداسىنا وندىرىلەتىن. ەكىنشىدەن، پارانى ەسەلەپ ايىپ تولەۋ ارقىلى وتەۋ قاراستىرىلعان»، - دەپ ءتۇسىندىردى سۋديا.
اۆتور: كەنجەكەي توقتامۇرات قىزى
