ازان شاقىرىپ ات قويۋدىڭ سىرى نەدە؟

ادامنىڭ سىرتقى دۇنيەنى تانۋىنا جول اشاتىن بەس سەزىم مۇشەسىنىڭ ءبىرى قۇلاق ەكەنى بەلگىلى. قۇراندا بىلاي دەلىنگەن: «اللا سەندەردى انالارىڭنىڭ ىشىنەن ەش نارسەنى بىلمەيتىن كۇيدە شىعاردى. مۇمكىن شۇكىرلىك ەتەرسىڭدەر دەپ سەندەرگە قۇلاق، كوز جانە جۇرەك بەردى» («ناحل» سۇرەسى، 78-ايات. ).

وسى اياتتا اناسىنىڭ ىشىنەن تۇك بىلمەي شىققان ادامنىڭ وزىنە بولاشاقتا پايدالى نارسەنىڭ ءبارىن ۇيرەنۋى ءۇشىن بەلگىلى ءبىر مۇشەلەردىڭ بەرىلگەنى ايتىلادى. سونىڭ ءبىرى - قۇلاق. العاشقى كۇندەردەن باستاپ ءسابي قۇلاعىنا ءدىني سوزدەردىڭ ايتىلۋىنىڭ ءوزى وتە ماڭىزدى. سوندا بالا بولاشاقتا يماننىڭ نەگىزدەرىن جاتسىنباي جانىنا جاقىن قابىلدايتىن بولادى («يسلامداعى بالا تاربيەسى» ).

ازان شاقىرىپ ات قويۋ پايعامبارىمىزدان (س. ع. س. ) كەلە جاتقان سۇننەت. اللا ەلشىسى ءسابي ومىرگە كەلگەن العاشقى كۇندەردەن-اق مۇسىلماندىققا جاقىن بولۋى ءۇشىن نارەستەنىڭ قۇلاعىنا ازان شاقىرۋدى وسيەت ەتكەن. يبن ابباستىڭ (ر. ع. ) ريۋايات ەتۋى بويىنشا اللا ەلشىسى (س. ع. س. ) نەمەرەسى حاسان دۇنيەگە كەلگەندە، ونىڭ وڭ قۇلاعىنا ازان، سول قۇلاعىنا قامات وقىعان (تيرميزي، ءاداھي، 15). ءيىسى مۇسىلمان حالقىمىز وسى ءداستۇردى دە بويىنا ءسىڭىرىپ، جاس نارەستەنىڭ قۇلاعىنا ازان ايتىپ، ات قويعان. سودان كەلىپ ەل ىشىندە «ازان شاقىرىپ قويعان اتى» دەگەن ءسوز قالىپتاسقان.

سونداي- اق، پايعابارىمىز (س. ع. س. ) نەمەرەسى حۋساين بين اليدەن (ر. ا. ): «تۋىلعان بالانىڭ وڭ قۇلاعىنا ازان ايتىپ، سول قۇلاعىنا قامات ايتسا، بالاعا ءۇممۋ سيبياننىڭ (نارسەلەرگە مازا بەرمەۋشى جىن- شايتان) زيانى تيمەيدى (يبن سۋنني)»، - دەگەن. ازان سوزدەرىنەن جىن- شايتاندار قاشاتىنى ءمالىم. بالا تۋىلعاندا ونى شايتان مازالايتىندىعى جايلى پايعامبارىمىز (س. ع. س. ): «ءماريام جانە ونىڭ ۇلىنان باسقا، ءاربىر بالاعا تۋىلعان ساتتە شايتان تيىسەدى. شايتان تيىسكەندە بالا شىرىلداي باستايدى (تافسير يبن كاسير، 1 -  توم، 336-بەت)»، دەگەن. ءبىر قىزىعى ادەتتە قاتتى داۋىستان شوشىنىپ قالاتىن نارەستە، كوپشىلىك جاعدايدا ازان داۋىسىن ەستىگەندە جىلاماي جاتا بەرەدى ەكەن.
ihsan.kz

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى