نە سەبەپتى قازاقستاندىقتار وتاندىق كيىمدى كيگىسى كەلمەيدى؟
ولاردىڭ تاڭداۋىنا نە اسەر ەتەدى - ساپاعا دەگەن سەنىمسىزدىك پە، جوق الدە تۇرعىنداردىڭ وتاندىق تاۋارلار تۋرالى بەيحابار بولۋى ما؟
بۇل تۋرالى ازاتتىق راديوسىنا سىلتەمە جاساپ NUR. KZ حابارلايدى.
الماتى تۇرعىنى فەريدە قازاقستاندا جاسالعان كيىمدى كيگىسى-اق كەلەتىنىن، ءبىراق ولار ونىڭ تالعامىنا ساي بولماي جاتاتىنىن العا تارتتى.
«كەڭەس كەزەڭىندە ءبىزدىڭ ونىمدەر وتە ساپالى بولاتىن. قازىر ونداي كيىم تاپپايسىڭ. بۇل سالا ەندى قايتا وركەندەپ كەلە جاتقاندىقتان، ساپاسى ناشارلاۋ. سول سەبەپتى مەن يمپورتتىق كيىمدەردى ساتىپ الۋعا ءماجبۇرمىن. ونىڭ وزىندە قىتايدا نەمەسە قىرعىزستاندا تىگىلگەنىن»، - دەيدى فەريدە.
ازاتتىق ءتىلشىسى الماتىداعى كوك بازاردىڭ بارلىق ساۋدا نۇكتەلەرىن ارالاپ شىقتى. ناتيجەسىندە تەك تۇركيا، قىرعىزستان جانە قىتاي كيىمدەرىن تابا الدى.
«شەتەلدەن كەلگەن كيىمنىڭ قۇنىنا جول شىعىندارى كىرەدى. ودان بولەك باج سالىعى دا بار. وسى شىعىنداردى قوساتىن بولساق، تاۋار باعاسى ەكى ەسە قىمبات بولادى»، - دەيدى نارىقتاعى ساتۋشىلاردىڭ ءبىرى گۇلنيسا.
گۇلنيسا قازاقستاندا تىگىلسە، كيىم الدەقايدا ارزان بولار ەدى دەپ سانايدى.
الماتىدا كيىم ساتۋشى جانار قازاقستاندا كيىم تىگىلمەيتىنىنە، تىككەننىڭ وزىندە ساپاسى ناشار بولاتىنىنا سەنىمدى.
«ساتىپ الۋشىلار ارزان كيىم ىزدەسە ولار قىرعىزستاننىڭ نەمەسە قىتايدىڭ كيىمدەرىن الادى. ال قىمباتىن قالاسا، تاڭداۋى تۇركيا ەلىنە تۇسەدى. مەن تۇركيانىڭ كيىمدەرىن ساتىپ الامىن. نارىقتا التى جىل بولسام دا، ماعان وتاندىق كيىم ۇسىنعاندار بولمادى»، - دەيدى ساتۋشى.
تىگىن تسەحىنىڭ قوجايىنى ناسيم دە تۇرعىندار وتاندىق كيىمدەردى ساتىپ الۋعا قۇلىقسىز دەپ سانايدى.
«نەگە ەكەنىن بىلمەيمىن، ءبىراق قازاقستاندا جاسالعان دەپ ايتساڭ بولدى ساتۋشىلار ات- تونىن الا قاشىپ، كيىمدى الۋدان باس تارتادى. ولارعا قىتاي مەن قىرعىزستاننىڭ كيىمىن ساتقان تيىمدىرەك. ءبىراق نە سەبەپتى ەكەنىن ءالى دە تۇسىنبەيمىن»، - دەيدى ناسيم.
ناسيمنىڭ سەحىندا، جۇمىس كيىمدەرى، ايەلدەرگە، ەرلەرگە ارنالعان، سپورتقا ارنالعان كيىمدەر تىگىلەدى. سەح يەسىنىڭ ايتۋىنشا، ماتا تۇركيادان اكەلىنەدى، كيىمدى تىگەتىن شەبەرلەر دە تۇركىتەر.
«مەندە تەك تىگىنشىلەر عانا قازاقستاندىق قىزدار مەن جىگىتتەر. ءبىزدىڭ كيىمدەردىڭ ساپاسى تۇرىك كيىمدەرىنەن قالىس قالمايدى. سوعان قاراماستان، ساۋداگەرلەر ءبىزدىڭ تاۋاردى المايدى. سوندىقتان تۇرىك لوگوتيپىن قولدانىپ، ساتۋعا ءماجبۇرمىز»، - دەيدى كاسىپكەر.
الايدا وتاندىق كيىمگە ەشكىم قىزىقپايدى دەگەنمەن كەلىسپەيتىندەر دە بار. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى سايرام اۋدانىنىڭ تىگىن كومپانياسىنداعى مەنەدجەر جانار سارسەنبايەۆا ولاردىڭ ءونىمى وسى جىلدىڭ جازىنان بەرى جاقسى ساتىلىپ جاتقانىن ايتۋدا.
«ءبىز ەرلەرگە ارنالعان كوستيۋمدەر مەن شالبارلار، بالالارعا مەكتەپ فورماسىن تىگەمىز. دوللار باعامى وسكەنىنە قاراماستان، ءبىزدىڭ كيىمدەردىڭ قۇنى وزگەرىسسىز قالدى. بالكىم سودان بولار، ساۋدا جاقسى ءجۇرىپ جاتىر»، - دەيدى سارسەنبايەۆا.
پسيحولوگ باقىتگۇل ءابدىرامانوۆانىڭ ويىنشا، وتاندىق كيىمگە سۇرانىس جارنامانىڭ جەتكىلىكسىز بولۋىنان از.
«ءبىرىنشى كەزەكتە ادام پسيحولوگياسىنا جارناما اسەر ەتەدى. مەن بۇعان دەيىن وتاندىق ءونىمنىڭ جارناماسىن كەزدەستىرىپ كورمەدىم. ءتىپتى قازاقستاندىق كيىمدى قايدا تىگىپ، ساتاتىنىن دا بىلمەيمىن. سول سەبەپتى تاۋاردى جارنامالاي ءبىلۋ كەرەك»، - دەيدى پسيحولوگ.
قازاقستاندىق بيلىك وتاندىق تاۋارلار جارناماسىن ءجيى ايتادى.
2015 -جىلدىڭ 11 -اقپانىندا وتكەن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا نۇرسۇلتان نازاربايەۆ ەلدى وتاندىق تاۋارلار الىپ، كاسىپكەرلەردى قولداۋعا شاقىردى. ول «قازاقستاندا جاسالعان» اكسياسىن باستاپ، وتاندىق تاۋارلاردى جارنامالاۋ قاجەتتىگىن ايتقان بولاتىن.
17 -قىركۇيەكتە اتىراۋدا وبلىس اكىمدەرىمەن كەزدەسكەن پرەزيدەنت قازاقستاندىق ءونىمدى تاعى دا ءسوز ەتتى. ول ءوزىن «قازاقستاندىق ءونىمنىڭ جارنامالاۋشىسى» اتاپ، وتاندىق كيىم كيىپ كەلگەن بولاتىن.
«مەنىڭ ۇستىمدەگى كوستيۋم قازاقستاندىق، تۋفلي دە قازاقستاندىق. ءبىزدىڭ جەڭىل ونەركاسىپتى وسىلاي جارنامالايمىز»، - دەيدى نازاربايەۆ.
nur.kz
