ۇكىمەت اپتالىعى: قازاقستان ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكپەن قامتاماسىز ەتۋدەگى ءوز مۇمكىندىكتەرىن نىعايتادى
استانا. قازاقپارات - وسى اپتاداعى سەناتتىڭ ەكونوميكالىق ساياسات، ينۆەستيتسيالىق دامۋ جانە كاسىپكەرلىك كوميتەتىنىڭ وتىرىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتاردى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋ ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ بارىسىندا ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتارعا حالىقارالىق باسقارۋشى كومپانيالاردى تارتۋ كوزدەلىپ وتىرعاندىعى ءمالىم بولدى.
زاڭ جوباسى ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتار قىزمەتىنە قاتىستى نەگىزگى ءتورت ماسەلەنى رەتتەيدى. «بىرىنشىدەن، ا ە ا اۋماعىنداعى قىزمەتتەر تۇرلەرىندە باسىمدىقتاردى ايقىنداۋ ۇدەرىستەرى وڭتايلاندىرۋ كوزدەلەدى. بۇگىنگى كۇنى الەۋەتتى ينۆەستورلاردىڭ قىزمەت تۇرلەرى قامتىلماعاندىقتان، ونداي جوبالار ا ە ا اۋماعىنا جىبەرىلمەي كەلەدى. ەكىنشىدەن، ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتار ءۇشىن ءبىرىڭعاي ۇيلەستىرۋ ورتالىعى قۇرىلادى. بۇل رەتتە ءبىرىڭعاي ۇيلەستىرۋ «KAZNEX INVEST» كومپانياسى بازاسىندا قۇرىلماق. وعان باسقارۋشى كومپانيا رەتىندە مەملەكەتتىك اكتسيا پاكەتىن ءبىر بولىگىن بەرۋ دە كوزدەلەدى»، - دەدى ق ر ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى راقىم وشاقبايەۆ.
اتاپ ايتقاندا، ءبىرىڭعاي ۇيلەستىرۋ ورتالىعى ارقىلى مەملەكەتتىك پاكەت اكتسيالارىن سەنىمدى باسقارۋدى، سونىڭ ىشىندە حالىقارالىق ساراپشىلار مەن ۇيىمداردى تارتا وتىرىپ، جۇزەگە اسىرۋ قاراستىرىلادى. قازىردىڭ وزىندە «قورعاس- شىعىس قاقپاسى» ا ە ا- داعى قۇرعاق پورتتىڭ وپەراتورى رەتىندە حالىقارالىق باسقارۋشى كومپانيالار ەنە باستاعان.
ەلىمىزدەگى بارلىق 10 ەكونوميكالىق ايماقتىڭ ينفراقۇرىلىمى 2019 -جىلعا قاراي تولىعىمەن اياقتالماق.
ونىڭ سوزىنە قاراعاندا، قازىرگى تاڭدا مەملەكەت ەلىمىزدىڭ ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتارىنداعى ينفراقۇرىلىمداردى دامىتۋعا 261 ملرد تەڭگە بولگەن. «ەلىمىزدەگى 10 ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتىڭ 6 ىندا ينفراقۇرىلىم اياقتالدى. 2019 -جىلعا قاراي بارلىق ا ە ا ينفراقۇرىلىمىن تولىعىمەن اياقتاۋ كوزدەلەدى. قازىرگى تاڭدا ايماقتارعا 136 كومپانيا تارتىلىپ، ولار ءوز قىزمەتتەرىن اتقارىپ جاتىر»، - دەدى ر. وشاقبايەۆ.
ايتا كەتەرلىگى، كەلتىرىلگەن مالىمەتتەرگە قاراعاندا، ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتارعا قازىرگە دەيىن سالىنعان ينۆەستيتسيالار مولشەرى 375 ملرد. تەڭگەگە جەتىپ وتىر. ال جوسپارعا سايكەس، 2019 -جىلعا دەيىن جەكە ينۆەستيتسيالار بويىنشا شامامەن 2 تريلليون تەڭگەنى قۇرايتىن جوبالار جۇزەگە اسىرىلماق.
قازاقستان ازيا ءوڭىرىن ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكپەن قامتاماسىز ەتۋدەگى ءوز مۇمكىندىكتەرىن نىعايتپاق
ءوتىپ بارا جاتقان بۇل اپتادا «KAZENERGY-2015» ونىنشى ەۋرازيالىق فورۋمى ءوتىپ، وندا سالاداعى ۇزدىك ساراپشىلار مەن كومپانيالاردىڭ جانە ۆەدومستۆولاردىڭ باسشىلارى تالقىلاۋلار وتكىزىپ، پىكىرلەرىمەن ءبولىستى. فورۋمى اياسىنداعى كونفەرەنتسيادا ەنەرگەتيكا ۆيتسە- ءمينيسترى ۇزاقباي قارابالين قازاقستان كەلەشەكتە ازيا ءوڭىرىن ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكپەن قامتاماسىز ەتۋدەگى ءوز مۇمكىندىكتەرىن نىعايتۋعا نيەتتى ەكەنىن ءمالىم ەتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا، قازاقستان مەن قىتايدىڭ «جىبەك جولى» ەكونوميكالىق بەلدەۋى بويىنشا 3 اسا ماڭىزدى اسپەكتىسى بار. «ءبىرىنشى بۇل «CNPC» كومپانياسى قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىرعان «ەۋرازيا» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ. بۇل جوبا كاسپيي ماڭىن تەرەڭ زەرتتەۋگە باعىتتالىپ، عىلىمي- زەرتتەۋلەردى، تەحنولوگيالىق جانە قولدانبالى زەرتتەۋلەردىڭ كەڭ اۋقىمىن قامتيدى. ءبىزدىڭ پىكىرىمىزشە، «ەۋرازيا» جوباسى الەمدىك گەولوگيا عىلىمىنىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرىپ، جاڭا ۇلەس قوسۋى مۇمكىن. وسىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان الداعى ۇزاقمەرزىمدى كەلەشەكتە تۇتاستاي ازيا ءوڭىرىن ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكپەن قامتاماسىز ەتۋدە ءوز مۇمكىندىكتەرىن نىعايتۋعا مۇددەلى»، - دەدى ۇزاقباي قارابالين.
بۇدان بولەك، فورۋمنىڭ ەكىنشى كۇنىندە وتكەن وتىرىستا بۇكىلالەمدىك مۇناي كەڭەسىنىڭ پرەزيدەنتى يوزەف توت ءسوز سويلەپ، الەمدىك مۇناي كومپانيالارى شىعىندارىن 100 ملرد. دوللارعا قىسقارتىپ جاتقاندىعىن ءمالىم ەتتى. «بۇل سالادا ەداۋىر قۇلدىراۋ ورىن الۋدا، باعالار جىلىنا 50 پايىزعا دەيىن تومەندەۋدە جانە ءبىزدىڭ نارىقتا باعالاردىڭ ءالسىن- ءالسىن تومەندەۋى 2016 -جىلعا دەيىن جالعاسادى دەپ بولجانۋدا. حالىقارالىق ەنەرگەتيكالىق اگەنتتىك 2015 -جىلى بارلىق الەم بويىنشا جاھاندىق كومپانيالار وزدەرىنىڭ شىعىندارىن 100 ملرد. دوللارعا قىسقارتادى دەپ بولجاۋدا. وسىنىڭ بارلىعى بارشا الەم بويىنشا 20 پايىزدىق تومەندەۋگە الىپ كەلەدى»، - دەدى ول.
ونىڭ سوزىنە قاراعاندا، مۇناي كومپانيالارى ارى قاراي دا شىعىندارىن ازايتا بەرەتىن بولادى، سەبەبى ولار قازىرگى ۋاقىتتا ءوز بيۋدجەتتەرىن قايتا قاراپ جاتىر. «مۇناي باعاسى قۇلاعاننان كەيىن ولار كاپيتال جەتىسپەۋشىلىگىنە تاپ بولدى. اقش ەنەرگەتيكا اكىمشىلىگىنىڭ اقپاراتى بويىنشا، شيكى مۇناي بيرجاسى 80 -جىلدارداعى دەڭگەيگە دەيىن جەتىپ وتىر. جاھاندىق ەكونوميكالىق دامۋ جوسپارلاعاننان دا قاتتى باياۋلاپ كەتتى»، - دەپ اتاپ ءوتتى يوزەف توت.
مۇنىمەن قوسا، قازاقستان و پ ە ك ۇيىمىن ترانسفورماتسيالاۋدى نەمەسە الەمدەگى مۇناي ءوندىرىسىن رەتتەي الاتىن باسقا ۇيىمدى قۇرۋدى ۇسىندى.
KAZENERGY ەۋرازيالىق فورۋمىنىڭ ەكىنشى كۇنىندە ءسوز العان ق ر ەنەرگەتيكا ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ۇزاقباي قارابالين جاھاندانۋ ۇدەرىستەردى مەن ءبىر ەلدىڭ ەكىنشى ەلگە ىقپالى نەگىزىنەن مۇناي ارقىلى جۇرگىزىلىپ وتىرعاندىعىن ايتتى.
«قازىرگى ۋاقىتتا قالىپتاسقان جاعدايعا وراي، مۇناي ءوندىرۋشى ەلدەر مەن جاھاندىق ەكونوميكا سۇرانىستارىنا ساي قاجەتتى مۇناي ونىمدەرىن جەتكىزۋشى ءىرى كومپانيالار اراسىندا قازىرگى زامانعى سۇحبات الاڭىن قۇرۋ بويىنشا كوپ اڭگىمە ءجۇرىپ جاتىر. ونداي سۇحبات الاڭى رەتىندەگى جۇمىستى جاڭعىرتىلعان وپەك نەمەسە مۇناي ءوندىرۋشى ەلدەردىڭ جاڭا ۇيىمى اتقارا الار ەدى. جەكەلەگەن مۇددەلەردى العا تارتۋدى بولدىرماۋ ءۇشىن ونىڭ قىزمەتىن ب ۇ ۇ جانە وزگە دە ءىرى ۇيىمدارمەن بايلانىستىرۋعا بولادى»، - دەدى ۇ. قارابالين.
ونىڭ سوزىنە قاراعاندا، ۇيىمعا تاۋلىگىنە 1-1,5 ميلليون باررەل مۇناي وندىرەتىن ەلدەر مۇشەلىك ەتەدى جانە الەمدى 80 پايىز مۇنايمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان نەگىزگى ويىنشىلاردىڭ باسىن قوساتىن بولادى. «ول تەك مەنىڭ جەكە پىكىرىم ەكەنىن ايتقىم كەلەدى. ارينە، ول كوپ فاكتورلارعا تاۋەلدى ءىس، ءبىراق ەرتەلى- كەش الەمدىك مۇناي قاۋىمداستىعىنىڭ ەۆوليۋتسياسى وسىنداي ءوزارا ءتۇسىنىسۋدىڭ جولىن تاڭدايدى. وعان نەعۇرلىم تەز قول جەتكىزە الاتىن بولساق، سوعۇرلىم الەمدىك مۇناي سالاسى تۇراقتالا تۇسەدى»، - دەپ اتاپ ءوتتى ول.
ءوز كەزەگىندە «قازمۇنايگەكتارز» ۇ ق» ا ق كومپانياسىنىڭ باسقارما ءتوراعاسى ساۋات مىڭبايەۆ ءوندىرۋ جۇمىستارى قىمباتتاپ جاتقاندىقتان مۇناي باعاسىنىڭ جوعارىلاۋى ىقتيمال ەكەندىگىن ءمالىم ەتتى.
«ارزان مۇناي ءداۋىرى ءوتىپ كەتكەندىگى تۇسىنىكتى، شىعىن دەڭگەيى ءبىر كۇنى باعانىڭ وسۋىنە دە ىقپال ەتەتىنى ءسوزسىز. مۇناي باعاسى سۇرانىس پەن ۇسىنىستىڭ تەپە- تەڭدىككە كەلۋ بارىسىندا ءالى جوعارىلايتىنى انىق. ءبىراق ول قاشان كەلەتىنى باسقا ماسەلە، بىزدىڭشە، تومەن باعالار جاعدايىنان تەز شىعا قويۋىمىز جاقىن ارادا بولمايدى. وسى بولجامداردى نەگىزگە الا وتىرىپ، ءبىز ءوزىمىزدىڭ ورتامەرزىمدى جوسپارلارىمىزدى، ينۆەستيتسيالىق باعدارلامامىزدى جاساۋدامىز»، - دەدى ول KAZENERGY ەۋرازيالىق فورۋمىندا.
ونىڭ حابارلاۋىنشا، «قازمۇنايگەكتارز» بيىل ينۆەستيتسيالار كولەمىن 130 ملرد. تەڭگەگە قىسقارتتى. «ءبىز ءۇشىن بۇل - وتە ۇلكەن سوما. ازىرگە ءبىز ءوندىرۋ كولەمىن ازايتقان جوقپىز. ءبىز وعان قالاي قول جەتكىزە الدىق، الدىمەن شىعىندارىمىزدى ءتيىمدى باسقارۋدى وڭتايلاندىرعانىمىز تۇسىنىكتى، سوعان قاراماستان، تيىمدىلىگىمىزدى، ۇزاقمەرزىمدى جوسپارلارىمىزدى دا ساقتاپ قالدىق. بۇل ءبىزدىڭ قولىمىزدان كەلدى»، - دەپ اتاپ ءوتتى س. مىڭبايەۆ.
ورالمانداردىڭ تاريحي وتانىنا ورالۋىن ىنتالاندىراتىن زاڭ جوباسى ماقۇلداندى
بۇل اپتادا ءماجىلىستىڭ جالپى وتىرىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە حالىقتىڭ كوشى- قونى جانە جۇمىسپەن قامتىلۋى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلدادى. اتالعان زاڭ جوباسى ەلدىڭ ىشكى دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭىنە جانە الەۋمەتتىك- ەڭبەك قاتىناستارىن جاڭعىرتۋدى كوزدەيدى.
«ەتنيكالىق قازاقتاردى تاريحي وتانىنا ورالۋىن ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا زاڭ جوباسىمەن ولاردىڭ قونىستانۋ وڭىرىنە قاراماستان ورالمان مارتەبەسىن الۋ، شەتەلدىك ازاماتتارعا قاراعاندا تولەم قابىلەتىن راستاۋسىز ۋاقىتشا تۇرۋ ىقتيارحاتىن الۋ مۇمكىندىگى بەرىلەدى. ۇكىمەت بەلگىلەگەن وڭىرلەرگە قونىستانعان جاعدايدا ورالماندارعا جاعدايلار جاسالادى. ماسەلەن، جۇمىسپەن قامتۋ بويىنشا شارالار شەڭبەرىندەگى ەتنيكالىق قازاقتار ءۇشىن كولىك شىعىندارىن وتەيتىن، قىزمەتتىك باسپانا نەمەسە جاتاقحانادان بولمە بەرۋدى قۇرايتىن الەۋمەتتىك پاكەتتەر قاراستىرىلادى»، - دەدى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترى تامارا دۇيسەنوۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا، ەلىمىزدىڭ ءبىر وڭىرىنەن ۇكىمەت ايقىنداعان ەكىنشى وڭىرىنە قونىستانعان ورالماندار ءۇشىن دە ءدال جوعارىدا ايتىلعانىنداي الەۋمەتتىك توپتامالار بەرىلمەك. ال العاشقى قونىستانعان، ياعني ۇكىمەت ايقىنداعان وڭىرىنەن بەس جىل مەرزىمىنەن بۇرىن ءوز بەتىنشە كوشىپ- قونىپ، قونىس اۋدارىپ كەتكەندەر، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىعىن الۋدان باس تارتقاندار وزدەرى العان مەملەكەتتىك قولداۋلاردى قايتاراتىن بولادى.
«ورالماندارعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىعىن بەرۋ مەرزىمىن تۇراقتى تۇرۋ ىقتيارحاتىن العاننان كەيىن ءبىر جىل ىشىندە شەشۋ كوزدەلەدى» ، - دەدى مينيستر.
بۇدان بولەك، ماجىلىستە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە حالىقتىڭ كوشى- قونى جانە جۇمىسپەن قامتىلۋى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ كەزىندە تامارا دۇيسەنوۆا جۇمىس بەرۋشىلەر جالپى جۇمىسشىلار سانىنىڭ 2-4 پايىزىن مۇگەدەكتەر كۆوتاسىنا ۇسىناتىندىعىن ايتتى.
بەلگىلى بولعانداي، ەگەر جۇمىس بەرۋشى مۇگەدەكتىڭ جەكە مۇمكىندىكتەرى مەن دەنساۋلىعىنىڭ شەكتەۋلەرىن ەسكەرە وتىرىپ، ءتيىستى جابدىقتالعان جۇمىس ورىندارىن قۇراتىن بولسا، وندا مەملەكەت ونىڭ وسى جۇمىسقا قاتىستى شىعىندارىن سۋبسيديالايتىن بولادى. «تۇتاستاي العاندا، حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ سالاسىندا جۇمىس بەرۋشىلەر ءۇشىن جالپى جۇمىسشىلار سانىنىڭ 2-4 پايىزىنا دەيىن مۇگەدەكتەر كۆوتاسىنا بەلگىلەۋ ۇسىنىلادى»، - دەدى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترى تامارا دۇيسەنوۆا.
ىشكى كوشى- قون سالاسىنداعى حالىقتىڭ تەڭگەرىمسىز ورنالاسۋ ماسەلەسىن شەشۋ مۇمكىندىكتەرى دە قاراستىرىلعان. بۇل رەتتە زاڭ جوباسىندا جۇمىس كۇشى ارتىق وڭىرلەردەن ۇكىمەت ايقىنداعان جۇمىس كۇشى تاپشى وڭىرلەرگە كوشكەندەرگە كولىك شىعىندارىن وتەيتىن، قىزمەتتىك تۇرعىن ءۇي نەمەسە جاتاقحانادان بولمە بەرۋ، شاعىن نەسيە بەرۋدى قۇرايتىن الەۋمەتتىك پاكەت قاراستىرىلادى.
«ۇكىمەت ايقىنداعان وڭىرلەرگە جوعارى وقۋ ورىندارى مەن كوللەدجدەردە وقۋ ورىندارىن كوبەيتىپ، ولاردىڭ جانىندا ورنالاسقان جاتاقحانالاردا ورىن سانىن ۇلعايتىپ، اۋىل جاستارى ءۇشىن سولتۇستىك وڭىرلەردەن ارنايى وقۋ گرانتتارىن ۇيىمداستىرۋ ۇسىنىلادى»، - دەدى مينيستر.
ەگىن جيناۋ ناۋقانى 10 كۇننەن كەيىن اياقتالادى
وسى اپتادا ق ر پرەمەر- ءمينيسترى كارىم ءماسىموۆتىڭ توراعالىعىمەن ۇكىمەت ۇيىندە كەزەكتى وتىرىس ءوتتى. كۇن تارتىبىندە اعىمداعى جىلعى استىق جيناۋ ناۋقانىن جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەلەرى قارالدى.
«وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارمالارىنىڭ مالىمەتتەرىنە قاراعاندا، 28 -قىركۇيەكتە 11 ميلليون گەكتار ءداندى داقىلدار نەمەسە جينالاتىن اۋماقتىڭ 74,7 پايىزى جينالدى. 13,2 ميلليون توننا ءدان باستىرىلدى. ونىمدىلىك - 12 س/گەكتار. بۇل وتكەن جىلعى كورسەتكىشتەن 0,4 تسەنتنەرگە جوعارى» ، - دەدى قر اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى اسىلجان مامىتبەكوۆ.
ونىڭ مالىمەتتەرىنە قاراعاندا، ءداندى داقىلدار ەگىلەتىن ءۇش نەگىزگى ايماقتا 8,1 ميلليون گەكتار نەمەسە %71,5 جينالدى. 9,4 ميلليون توننا باستىرىلدى. ورتاشا ونىمدىلىگى 11,6 س/گەكتار. وسىلايشا، اقمولا وبلىسىندا 3,1 ميلليون گەكتار استام (%75,9)، قوستاناي وبلىسىندا - 2,6 ميلليون گەكتار (%64,8)، سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا- 2,4 ميلليون گەكتار (74%) جينالدى.
«قازان ايىندا جىلى، جاۋىن- شاشىن نورماعا سايكەس بولادى دەپ كۇتىلۋدە. مال ازىعىن دايىنداۋ جوسپارلى تۇردە جۇزەگە اسىپ جاتىر»، - دەدى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى. ا. مامىتبەكوۆ اۋا رايى قولايلى بولعان جاعدايدا ەگىن جيناۋ ناۋقانىن 10-15 كۇننەن كەيىن اياقتاۋ جوسپارلانعانىن ايتتى.
قازاقستان اۆتوكولىك ساۋداسا بويىنشا توپ-50 ەلدەردىڭ قاتارىندا
بۇل اپتادا قازاقستان ماشينا جاساۋشىلارىنىڭ ءۇشىنشى فورۋمى ءوتىپ، سالاداعى احۋالدى وتاندىق جانە شەتەل ماماندارى قىزۋ تالقىعا سالدى. ق ر ب ع م عىلىم كوميتەتى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى اماندىق تولەشيەۆتىڭ سوزىنە قاراعاندا، قازاقستاندا ەنەرگەتيكا جانە ماشينا جاساۋ سالاسىندا 57 عىلىمي جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا.
«قازىرگى كەزدە ماشينا قۇرىلىسى باعىتىندا 2015-2017 -جىلدارعا ارنالعان گرانتتىق قارجىلاندىرۋ اياسىندا ەنەرگەتيكا- ماشينا جاساۋ باسىمدىعى بويىنشا 2015 -جىلعا جالپى قارجىلاندىرۋ كولەمى 746 ميلليون تەڭگە سوماسىنداعى 57 عىلىمي جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا»، - دەدى ا. تولەشەۆ.
سونىمەن قاتار ول ۇلتتىق عىلىمي كەڭەس عىلىم، ەنەرگەتيكا جانە ماشينا قۇرىلىسى باسىمدىعى اياسىندا ماشينا جاساۋ سالاسىندا 2016-2018 -جىلدارعا ارنالعان مامانداندىرىلعان باعىتتاردى قالىپتاستىرعانىن اتاپ ءوتتى.
«بۇل تۇرعىدا كولىكتىك جانە قۇرىلىس سالاسىنداعى ماشينا جاساۋ، اۋىل شارۋاشىلىعى ماشيناسى، تاۋ- كەن، مەتاللۋرگيا جانە مۇناي- گەكتارز، سونداي- اق ەلەكتروتەحنيكالىق ماشينا جاساۋ باعىتتارى قامتىلدى»، - دەدى ول.
مۇنىمەن قوسا فورۋمدا ەلىمىزدەگى اۆتوكولىك سالاسىن دامىتۋ ماسەلەسى ەرەكشە نازاردا بولدى. قازاقستان نارىقتا اۆتوكولىك ساۋداسى كولەمى بويىنشا بۇرىنعىسىنشا توپ- 50 ەلدەردىڭ قاتارىنا كىرىپ وتىر. «العاشقى بەس ايدا قازاقستاندا 67 مىڭ جاڭا اۆتوكولىك تىركەلدى. ارينە، بۇل كورسەتكىش وتكەن جىلعا قاراعاندا تومەندەۋ، ءبىراق قارقىن ساقتالۋدا. قازاقستان بۇرىنعىسىنشا نارىقتاعى كولىك ساۋداسى كولەمى بويىنشا توپ-50 ەلدىڭ قاتارىندا. ءبىز بۇل جاعدايدى جاقسى نىشان رەتىندە باعالاپ وتىرمىز»، - دەدى PricewaterhouseCoopers كومپانياسى اۆتوموبيل- لوگيستيكالىق دامىتۋ سالاسى باعىتىنداعى ديرەكتورى شالقار نۇرتىلەۋوۆ.
ونىڭ سوزىنە قاراعاندا، بۇگىندە ەلىمىزدەگى ءاۆتوموبيلدىڭ ورتاشا جاسى - 12 جىل. «بۇل تۇرعىدا ايتارىم، قازاقستاندا جاڭا كولىكتەردىڭ ءوسىمىنىڭ قارقىنى جاقسى، ياعني ەسكى اۆتوموبيلدەردىڭ ۇلەسى جىل سايىن ازايىپ كەلەدى. بۇعان مەملەكەتتىك رەتتەۋ شارالارى اسەر ەتۋدە. اتاپ ايتقاندا، ەنگىزىلگەن تەحنيكالىق رەگلامەنت، كولىكتى ساتىپ الۋعا نەگىزدەلگەن جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەندىرۋ بويىنشا مەملەكەتتىك قولداۋ وڭ ىقپال ەتتى»، - دەدى ول.
ءوز كەزەگىندە قازاقستان اۆتوبيزنەس قاۋىمداستىعىنىڭ ءتوراعاسى اندرەي لاۆرەنتيەۆتىڭ ق ر ۇكىمەتىنىڭ قولداۋىمەن بولعان جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەندىرۋ باعدارلاماسى اۆتووندىرۋشىلەرگە شىلدە ايىنان باستاپ ءوندىرىستى داعدارىسقا دەيىنگى دەڭگەيگە شىعۋعا مۇمكىندىك بەرگەنىن جەتكىزدى. «ارينە، ءبىز وسىنىڭ الدىندا جوعالتىپ العان جارتى جىلداعى كورسەتكىشتى قۋىپ جەتە المايمىز. ءبىراق تا، ەكىنشى جارتىجىلدىقتان باستاپ ءوندىرىس كولەمى مەن جاڭا جابدىقتاردى ساتىپ الۋ كورسەتكىشىن ارتتىرۋدامىز. سوندىقتان بولاشاققا وپتيميستىك كوزقاراسىمىز بار. سونداي- اق لوكاليزاتسيا (كولىكتەردىڭ تەتىكتەرىنىڭ باسىم بولىگىن ەلىمىزدە شىعارۋ) بويىنشا دا ءوزىمىزدىڭ جوسپارلارىمىزدى ورىنداۋعا ءمان بەرەمىز»، - دەپ ءتۇيدى قاۋىمداستىقتىڭ ءتوراعاسى.
اۆتور: رۋسلان عابباسوۆ