الەمدىك ب ا ق: ن. نازاربايەۆ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنا «جاڭا بولاشاقتى» ۇسىندى
«قازاقستان الەمدىك دەرجاۆالاردىڭ ورتاسىنا كىرۋ بويىنشا ىلگەرى قادامدار جاساپ وتىر (...) ەل ب ۇ ۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسى دارەجەسىن الۋعا نيەتتى. ن. نازاربايەۆ ءوز سوزىندە يدەيالار جانە بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ بولاشاعىن قالاي كورەتىنىن ايتتى»، - دەپ جازادى «قازاقستان ب ۇ ۇ- نى ازياعا كوشىرۋگە نيەتتى» اتتى ماقالاسىندا جاپوندىق «The Diplomat» باسىلىمى.
اۆتور ن. نازاربايەۆتىڭ بۇعان دەيىن ب ۇ ۇ- نىڭ مىنبەرىنەن 2011-جىلى ءسوز سويلەگەنىن اتاپ ءوتىپ، قازاقستاندىق كوشباسشىنىڭ وسى جولعى سويلەگەن سوزىندە ب ۇ ۇ- عا جوعارى باعا بەرىلىپ، سونداي-اق قازىرگى الەمدىك تارتىپكە سىن ايتقانىن اتاپ وتۋدە. «ن. نازاربايەۆ 70 جىل بۇرىن ب ۇ ۇ- عا ەلۋ ءبىر مەملەكەت كىرىپ قۇرىلعانىن، ول كەزدە الەمنىڭ كوپ بولىگىن كولونيالار مەن تاۋەلدى اۋماقتار قۇراپ وتىرعانىن مالىمدەدى. قازىرگى كەزدە الەمدىك قاۋىمداستىقتىڭ قۇرامىندا 193 تاۋەلسىز ەل بار. ن. نازاربايەۆ ب ۇ ۇ- عا سول ارقىلى 70 جىل بۇرىنعى شىندىقتى ەمەس، زاماناۋي الەمدى كورسەتۋى قاجەت دەگەن بەلگى بەردى»، - دەلىنگەن ماتەريالدا.
«The Diplomat» ن. نازاربايەۆتىڭ ەكونوميكالىق سيپاتتاعى جاساعان ۇسىنىستاردىڭ قاتارىندا ب ۇ ۇ- نىڭ ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك كەڭەسىن جاھاندىق دامىتۋ كەڭەسىنە وزگەرتىپ، وعان جاھاندىق ەكونوميكالىق رەتتەگىش قىزمەتتەرىن بەرۋ ۇسىنىسىن اتادى. كەڭەس ىسكە اسىرىپ وتىرعان جالپى الەمدىك جوبالار جاھاندىق ەكونوميكالىق ءوسىم نۇكتەلەرىنە اينالۋى مۇمكىن ەدى. بۇل جاھاندىق داعدارىستىڭ ورىن الۋ قاۋپىن ايتارلىقتاي تومەندەتۋگە كومەكتەسەدى. «ول سونداي-اق ۇلت ءۇستى الەمدىك ۆاليۋتانى ازىرلەۋ ۇسىنىسىن جاسادى»، - دەپ جازادى باسىلىم.
ماقالادا ن. نازاربايەۆتىڭ يادرولىق قارۋعا قارسى باستامالارى ەرەكشە اتاپ وتىلەدى. «ەل كەڭەس وداعىنىڭ ىدىراۋىنان كەيىن كولەمى جاعىنان ءتورتىنشى يادرولىق ارسەنالدان ءوز ەركىمەن باس تارتتى. ونىڭ اۋماعىندا ماگاتە قاراۋىنداعى تومەن بايىتىلعان ۋراننىڭ حالىقارالىق بانكى قۇرىلماق، بۇل بەيبىت اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتىپ وتىرعان مەملەكەتتەر ءۇشىن تۇراقتى جەتكىزىلىمدەردى قامتاماسىز ەتەدى»، - دەپ اتاپ وتەدى اۆتور.
ماقالانىڭ سوڭىندا ن. نازاربايەۆتىڭ الەمدىك كۇن ءتارتىبىنىڭ ماڭىزدى ماسەلەلەرى - لاڭكەستىك، مەملەكەتتەردى قيراتۋ، ميگراتسيا جانە وزگە دە جاعىمسىز قۇبىلىستار ەكونوميكالىق داعدارىس، كەدەيلىك، ساۋاتسىزدىق جانە جۇمىسسىزدىقتىڭ سالدارى بولىپ تابىلاتىنى تۋرالى سوزدەرى كەلتىرىلگەن.
يسپانيانىڭ EFE بەدەلدى تاۋەلسىز اقپاراتتىق اگەنتتىگى ن. نازاربايەۆتىڭ بايانداماسىنا «ن. نازاربايەۆ ب ۇ ۇ- عا «جاڭا بولاشاقتى» ۇسىندى» اتتى بولەك سيۋجەتىن ارنادى. ماتەريالدا ق ر پرەزيدەنتىنىڭ ب ۇ ۇ- نىڭ ءجۇز جىلدىعىنا وراي جاھاندىق ستراتەگيالىق باستاما-2045 جوباسىن جاساپ شىعارۋدى ۇسىنعانى اتاپ وتىلەدى. ونىڭ ءمانى - الەم ءۇشىن بارلىق ۇلتتاردىڭ الەمدىك ينفراقۇرىلىمعا، رەسۋرستار مەن نارىقتارعا، سونداي-اق ادامزاتتىڭ دامۋى ءۇشىن جالپىعا ورتاق جاۋاپكەرشىلىككە قولجەتىمدىلىگىنىڭ ءادىل جاعدايلارىنىڭ نەگىزىندە دامۋدىڭ جاڭا ترەندىن ۇسىنۋ.
قىتايلىق «شينحۋا» اگەنتتىگى ن. نازاربايەۆتىڭ ب ۇ ۇ- نىڭ شتاب-پاتەرىن ازياعا كوشىرۋ يدەياسىنا باسا كوڭىل بولگەن. «70 جىل بۇرىن جەنيەۆاداعى جۇمىس ىستەمەي تۇرعان ۇلتتار ليگاسىنىڭ ورنىنا بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى قۇرىلعان كەزدە ونىڭ شتاب-پاتەرىن نيۋ-يوركتە ورنالاستىرۋ شەشىمى قابىلداندى. بۇل سول كەزدە حالىقارالىق ىستەردى شەشۋدە باتىس جارتى شارىنىڭ ءرولى ارتىپ وتىرعانىمەن بايلانىستى بولعان. الەمدى دامىتۋ ورتالىعى ەسكى ورتادان جاڭا ورتاعا، ەۋروپادان جاھاندىق ءوسىمنىڭ جاڭا نۇكتەسى - ا ق ش- قا، نيۋ-يورك قالاسىنا اۋىستى. سودان بەرى كوپ نارسە اۋىسقان، الەم وزگەردى. ХХІ عاسىردا دامۋ ورتالىعى ازياعا - جەر شارىنداعى تۇرعىنداردىڭ 2/3 بولىگىن مەكەندەپ وتىرعان، ۇلكەن رەسۋرستارى بار الەمنىڭ ەڭ ۇلكەن قۇرلىعىنا اۋىسىپ وتىر. ازيانىڭ دامىپ وتىرعان ەكونوميكالارىنىڭ مىقتى سەرپىلىسى جاھاندىق ۇدەرىستەردەگى جاڭا شىندىقتى بەلگىلەدى. مەملەكەتتەردىڭ ءوزارا ىقپالداسۋىنا جاڭا سەرپىن بەرۋ ءۇشىن بۇل تاريحي مۇمكىندىكتى پايدالانۋ ماڭىزدى بولىپ تابىلادى. ب ۇ ۇ- نىڭ شتاب-پاتەرىن ازياعا كوشىرۋ تۋرالى ويلاستىرۋدى ۇسىنامىن»، - دەگەن ق ر پرەزيدەنتىنىڭ سوزدەرىن كەلتىرەدى اگەنتتىك.
