ىبىراي جاقايەۆتىڭ تاقياسى مەن كەتپەنى استاناعا جول تارتتى
وسىعان دەيىن استانا جانە الماتى قالالارىندا ەلدىڭ قولىنداعى جادىگەرلەردى جيناپ، «ۇلتتىق مۋزەيگە سىي تارتۋ» اتتى اكتسيانىڭ تۇساۋىن كەسكەن. بۇرناعى كۇنى وسى يگى شارا قىزىلوردا وبلىسىندا جالعاسىن تاپتى، دەپ جازادى «ەگەمەن قازاقستان» باسىلىمى.
شاراعا قازاقستان ۇلتتىق مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى دارحان مىڭباي مەن قىزىلوردا وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى راۋان كەنجەحان ۇلى قاتىستى. ۇلتتىق مۋزەيگە سىي تارتۋعا سوتسياليستىك ەڭبەك ەرلەرى شىرىنكۇل قازانبايەۆا مەن ءساليما جۇمابەكوۆالار ارنايى كەلدى. ءىلتيپاتتى ءسوزىن ارناپ، وزدەرى تۇتىنعان زاتتارىن تارتۋ ەتتى. ماسەلەن، شىرىنكۇل قازانبايەۆا وسىدان ەلۋ جىل بۇرىن ءوز قولىمەن توقىعان كىلەمىن بەرسە، ءساليما جۇمابەكوۆا ءوزى كيگەن قامزولىن سىيلادى. سونىمەن قاتار، شاراعا تۇرماعامبەت ىزتىلەۋوۆ، ىبىراي جاقايەۆ، ۇلبالا التايبايەۆا، زەينوللا شۇكىروۆ، اسقار توقماعامبەتوۆ، دۇكەنباي دوسجان، باتىرحان شۇكەنوۆ سىندى، ت. ب. ۇلتىمىزدىڭ ءبىرتۋار پەرزەنتتەرىنىڭ ۇرپاقتارى مەن تۋعان- تۋىستارى قاتىسىپ، ولاردىڭ قولدانعان قۇندى جادىگەرلەرىن ۇلتتىق مۋزەيگە تابىستادى. سولايشا، كەزىندە دالا اكادەميگى اتانعان ىبىراي جاقايەۆتىڭ تاقياسى مەن كەتپەنى استاناعا جول تارتتى.
سونداي- اق، اكسيا اياسىندا سىر ءوڭىرىنىڭ تۋمالارى، بەلگىلى كومپوزيتور كەڭەس دۇيسەكەيەۆ پەن داڭقتى سپورتشىمىز يليا يليننىڭ جەكە زاتتارىمەن قوسا، جەرگىلىكتى سۋرەتشى، مۇسىنشىلەردىڭ دە تۋىندىلارى مۋزەيگە تارتۋ ەتىلمەك. «ۇلتتىق مۋزەيگە سىي تارتۋ» اكتسياسى بيىلعى ناۋرىز ايىندا استانادا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق مۋزەيىندە سالتاناتتى تۇردە باستاۋ العانىن ايتا كەتەيىك. ودان كەيىن ماۋسىمدا الماتىدا جالعاسىن تاپقان ەدى. سول كەزدە ءىلياس جانسۇگىروۆ، تاحاۋي احتانوۆ، قانىش ساتبايەۆ، وزبەكالى جانىبەكوۆ، الكەي مارعۇلان، سەركە قوجامقۇلوۆ، ءازىلحان نۇرشايىقوۆ، ەركەعالي راحماديەۆ، عاريفوللا قۇرمانعاليەۆ، كاۋكەن كەنجەتايەۆ سىندى بەلگىلى تۇلعالاردىڭ ۇرپاقتارى، تۋىستارى قاتىسىپ، ولاردىڭ كوزى تىرىسىندە قولدانعان زاتتارىن ۇلتتىق مۋزەي قورىنا تاپسىردى.
وسى ۋاقىتقا دەيىن ۇلتتىق مۋزەيگە بارلىعى - 918 زات تابىستالدى. قۇندى جادىگەرلەر بۇگىن سىر وڭىرىندەگى ازاماتتار تارتۋ ەتكەن مۇرالارمەن تولىعا ءتۇستى.
اتالعان شارا تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى دارحان مىڭباي بىلاي دەيدى: «ەل ءىشى - ونەر كەنىشى» . جۇرتتىڭ ساندىعى مەن شكافىندا، شاتىرى مەن جەرتولەسىندە ءالى اشىلماعان، عىلىمي اينالىمعا تۇسپەگەن نەبىر قۇندى جادىگەرلەر تۇر. ونى «بابامنىڭ باباسىنىڭ كوزى» دەپ، ەشكىمگە ايتپاي، كورسەتپەي ۇستاۋ ارقىلى ساقتايمىز دەپ ويلايدى. ال شىندىعىندا، بەتىن اۋلاق قىلسىن، ونىڭ وتتان- سۋدان ساقتاندىرىلماعانى بىلاي تۇرسىن، كەز كەلگەن زات بيولوگيالىق وزگەرىستەردىڭ سالدارىنان جىلدان- جىلعا جويىلا بەرەدى. جادىگەردىڭ ءبۇتىن قالپىن تەك بىرنەشە ۇرپاعى عانا كورۋى مۇمكىن. كادىمگىدەي جىلمەن ەسەپتەگەندە، 50-70 جىلدا جەكە ازاماتتىڭ قولىنداعى بۇيىم، زات جويىلىپ وتىرادى. اركىم ءوز وتباسىنداعى قادىرلى بۇيىم تۋرالى ويلانىپ كورسىنشى، سونىڭ كوبى جوعالعان، جويىلعان نەمەسە قولدى بولعان. سوندىقتان، «كەز كەلگەن مۇرا مۋزەيدە ساقتالىنۋ كەرەك» دەگەن ەلدىك ۇستانىمدى جالپىحالىقتىق پارىز ساناۋدىڭ ۋاقىتى تۋدى دەپ سانايمىن.
مۋزەيگە لايىقتى بۇيىمدى، زاتتى، قۇجاتتى ەكسپونات رەتىندە قورعا تاپسىرۋدىڭ ءوزى قازاقستاننىڭ كەز كەلگەن ازاماتى ءۇشىن ابىروي، دارەجە بولاتىن كۇن دە الىس ەمەس. بۇل الەمدە بار ءۇردىس» . شارا ماقساتى - ۇلتتىق تاريحي- مادەني مۇرامىزدى ساقتاۋ ماسەلەسىنە قوعام نازارىن اۋدارۋ. ەل اراسىندا ەلەۋسىز جاتقان تاريحي ماڭىزى زور قۇندى زاتتاردى، ۇلتىمىزدىڭ ءىرى تۇلعالارىنىڭ جادىگەرلەرىن كاسىبي تۇرعىدا ساقتاۋعا جانە كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنۋ ءۇشىن ۇلتتىق مۋزەيگە تاپسىرۋعا ۇندەۋ.
