ءتىرى ادامدى قۇتقاراتىن كىلت كەيدە ءولى جانداردىڭ قالتاسىنان تابىلادى

استانا. قازاقپارات- فاشيستەر كيەۆ قالاسىنىڭ ەكى ءجۇز تۇرعىنىن ازاپتاپ كومگەن بابي يار دەگەن جەردە بولدىق. تاريحشى بىلاي دەدى:

ءتىرى ادامدى قۇتقاراتىن كىلت كەيدە ءولى جانداردىڭ قالتاسىنان تابىلادى

- ساي تولعان ءمايىتتى كومىپ، ورتەۋ ءۇشىن قولعا تۇسكەن ءتورت جۇزدەي ادامدى ايداپ اكەلىپ، جۇمىس ىستەتەتىن. ءبىر اپتادان كەيىن الگى تۇتقىنداردى تاعى اتىپ تاستاپ، كەلەسى كەزەكتەگىلەردى اكەلەتىن. وسىلايشا، قاندى قىرعىن جالعاسا بەرگەن. جۇمىس اياقتالعانشا تۇتقىنداردى اعاش ۇيگە قاماپ قوياتىن. كەيىن ءبىر توپ ادام ولگەندەردىڭ قالتاسىنداعى بارلىق كىلتتەردى جيناپ الىپ، الگى اباقتىلاردىڭ قۇلپىنا ساي كەلەتىندەرىن اشىپ، قاشىپ كەتىپ وتىرعان.

وسىنى ەستىگەن سوڭ ماعان ءبىر وي كەلدى. «ءتىرى ادامدى قۇتقاراتىن كىلت كەيدە ءولى جانداردىڭ قالتاسىنان تابىلادى ەكەن عوي».

وزگەرىس

- جاس كەزىمدە قىزدارعا كوز تاستاپ، قاراعىشتاي بەرۋشى ەدىم. قازىر جاس جىگىتتەرگە قاراي بەرەتىن بولىپپىن.

- و، نەسى- ەي؟

- ەندى، نە ىستەيمىن؟ ءۇش بىردەي قىزىم بوي جەتىپ كەلەدى. تەڭىن تاپسا ەكەن دەيمىن دە.

قازاق شاي

بىردە بايان- ولگيي ايماعىنىڭ پارتيا كوميتەتىنىڭ حاتشىسى قابىشاي اعامەن بىرگە «ۇلانباتىر» مەيرامحاناسىندا تاماقتانىپ وتىرعان ەدىك. استان كەيىن شاي اكەلىندى. كەسەدەگى شايعا كوز تاستاعان قابىشاي اعامنىڭ سوندا ايتقانى:

- وسىنى دا شاي دەپ ىشەسىڭدەر مە؟ مىنانىڭ قاسىندا ءبىزدىڭ ۇيدەگى جەڭگەلەرىڭنىڭ شايى سورپا ەكەن عوي.

وكىنىش

- اناشىم، مەن نەگە سوقىر بولىپ قالدىم؟

- بىردەمە تىگىپ وتىرعان ەدىم، سەن بىزگە تالاسىپ جىلاي بەردىڭ. مەن بەرە سالعان ەدىم.

- بەرمەي- اق قويۋىڭىز كەرەك ەدى. جىلاعاندا ەكى كوزىم اعىپ تۇسپەيتىنى انىق ەدى عوي. 

اعا جازۋشىنىڭ اڭگىمەسى

اتاقتى جازۋشى چ. چيميد ەكەۋىمىز وتە جاقىن ارالاستىق. بىردە ول كىسى ەكەۋىمىز كينو ونەرى تۋرالى ءبىراز اڭگىمەلەستىك. سوندا ول كىسى بىلاي دەدى:

- بۇرىن مەن سەرگەي بوندارچۋكتى كينورەجيسسەر رەتىندە اسا مويىندامايتىن ەدىم. ال، جۋىقتا چەحوۆتىڭ «دالاسىنان» جاساعان فيلمىن كورىپ، قايران قالدىم دا، ونىڭ ۇلى ادام ەكەنىن مويىندادىم.

مەن ىزدەپ ءجۇرىپ، «دالا» فيلمىن كوردىم. ءبىراق، ەشتەڭە تۇسىنبەدىم. بۇرىن چيميد- عۋايمەن بىرگە ءىشىپ، تەڭ دارەجەدە سويلەسىپ جۇرگەندىكتەن ءوزىمدى دە سول كىسىنىڭ دەڭگەيىندەگى وقىمىستى زيالى اداممىن دەپ ويلايتىن ەدىم. بۇل وقيعا مەنىڭ ول ويىمنىڭ تاس- تالقانىن شىعاردى.

«دالا» فيلمى - بوندارچۋكتىڭ ۇلى ادام ەكەنىن چيميد- عۋايعا تانىتسا، ماعان ءوزىمنىڭ كىشكەنتاي ادام ەكەنىمدى مويىنداتىپ كەتتى.

***

جاگدالىن    لحاگۆا

1942-  جىلى مونعوليانىڭ دورنوگوۆ ايماعىنىڭ حوۆسگول ەلدى مەكەنىندە تۋعان. 1966 - جىلى كيەۆتە پوليتەحنيكا ينستيتۋتىن، 1987 - جىلى ماسكەۋدە ادەبيەت ينستيتۋتىن بىتىرگەن. 1960 - جىلدان ادەبيەتپەن اينالىستى. 1991 - جىلى مونعوليا جازۋشىلار وداعىنىڭ سىيلىعىن الدى. ورتالىق گازەتتەردە ادەبيەت، ونەر بولىمدەرىن باسقاردى. ورىس جانە يسپان تىلدەرىنەن اۋدارعان بىرنەشە كىتابى جارىققا شىققان. ونىڭ ىشىندە قازاق اقىنى ولجاس سۇيلەيمەنوۆتىڭ ولەڭدەرى بولدى.   كوپتەگەن كينو تۋىندىلاردىڭ، تەلەكينو جانە تەلەپەسالاردىڭ اۆتورى.

مونعول تىلىنەن اۋدارعان:  قۋاندىق شاماحاي ۇلى

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى