كادر جاعىنان دا، قۇرىلعى جاعىنان دا شەتەلدەگى ارىپتەستەرىمىزدەن قالىس قالمايمىز - ۇلتتىق عىلىمي مەديتسينالىق ورتالىق باسشىسى
سوڭعى 3 جىلدا ەلورداداعى كلينيكالاردا 30 دان اسا مەملەكەتتىڭ 5 مىڭ ازاماتى ەم العان.
شەتەل تۋريستەرىن نە قىزىقتىراتىندىعى، قانداي مەديتسينالىق قىزمەتتەر كوبىرەك سۇرانىسقا يە ەكەنى جانە راسىمەن دە قازاقستاندىقتار شەتەل اسپاي- اق تاياۋ ارادا ەڭ جوعارى ساپالى مەديتسينالىق كومەككە جۇگىنە الاتىندىعى تۋرالى ءبىزدىڭ تىلشىگە بەرگەن سۇحباتىندا «ۇلتتىق عىلىمي مەديتسينالىق ورتالىق» ا ق باسقارماسىنىڭ ءتوراعاسى، استانا ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى، پروفەسسور اباي بايگەنجين بولىسكەن بولاتىن.
- اباي قاباتاي ۇلى، سوڭعى كەزدەرى ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ەڭ قيىن اۋرۋ ءتۇرىن ەمدەۋ دامىعان ەلدەر دەڭگەيىندە جۇرگىزىلەدى دەپ كوپ ايتىلىپ ءجۇر. اسىرەسە بۇل ونكولوگيالىق اۋرۋلارعا قاتىستى. بۇل شىنىمەن دە مۇمكىن بە؟
- مۇنداي بولاشاق الىس ەمەس دەپ ويلايمىن. دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگىندە ءدال قازىرگى ساتتە قازاقستانداعى ونكولوگيالىق قىزمەت دامۋىنىڭ جول كارتاسىن جاساپ جاتىر. ءبىزدىڭ ماماندارعا الەمگە تانىمال ونكگولوگتار كەڭەس بەرەدى. باستى كەڭەسشىلەردىڭ ءبىرى ءبىزدىڭ بۇرىنعى ارىپتەسىمىز، ەۋروپالىق ونكولوگيالىق عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ باسشىسى، دوكتور الەكساندر ەگگەرمونت. ونىڭ باقىلاۋى بويىنشا، قازاقستانداعى جاعداي كۇردەلى جانە باستىسى قاتەرلى ىسىكتىڭ اسقىنعان ءتۇرىنىڭ پايىزدىق كورسەتكىشىنىڭ جوعارىلىعىندا.
ەۋروپالىقتار ءبىزدىڭ وتانداستارىمىزدىڭ سونشالىقتى شىدامدى بولۋىنا تاڭدانىسپەن قاراپ جاتادى. قاتەرلى بەلگىلەر انىقتالعان كۇننىڭ وزىندە ولار دارىگەرلەرگە قارالۋعا اسىقپايدى. ناتيجەسىندە اۋرۋ دەگەنىنە جەتىپ، ناۋقاسقا اراشا بولۋ قيىنعا جانە قىمباتقا ءتۇسىپ كەتەدى. ەگەر، مىسالى ومىراۋ قاتەرلى ىسىگىن ءبىرىنشى كەزەڭىندە ەمدەۋ 150 مىڭ تەڭگەگە شىقسا، ءتورتىنشى كەزەڭىندە 27 ميلليوندى قۇرايدى. الايدا ونكولوگيالىق ناۋقاستار سانى ارتۋدا. تىركەۋدە 160 مىڭ ادام تىركەلگەن، بۇل ەلىمىزدەگى حالىقتىڭ 1 پايىزىن قۇرايدى.
- ونكولوگيالىق قىزمەتتى دامىتۋدىڭ جول كارتاسىن جاساۋشىلار نەگە ءمان بەرەدى؟
- جول كارتاسىنىڭ نەگىزىن ءۇش سالا قۇرايدى: ەرتە ناقتىلاۋ، ينفراقۇرىلىمدى قۇرۋ جانە ماماندار دايارلاۋ. ۇلتتىق عىلىمي مەديتسينالىق ورتالىق اياسىندا سۇيەك كەمىگىن ترانسپلانتاتسيالاۋ ءبولىمى اشىلىپ، لەيكوز، اپلاستيكالىق انەميا، ليمفوما جانە باسقا دا اۋرۋلارمەن اۋىراتىن ناۋقاستار ەم الادى دەپ جوسپارلانۋدا. حيميالىق تەراپيانى دايىنداۋ مەن الۋدا، حيميوتەراپيالىق پرەپاراتتاردى دايارلاۋدىڭ ورتالىقتاندىرىلعان جۇيەسىن ەنگىزۋدە ناۋقاستاردىڭ اۋرۋىن جەڭىلدەتەتىن باعدارلامالار دايىندالۋ ۇستىندە. قازاقستاندىق ماماندار ەۋروپانىڭ جەتەكشى كوپسالالى ونكولوگيا ورتالىقتارىندا جىلىنا 250 مىڭ ناۋقاستى قابىلداپ، حيميوتەراپيانىڭ 200 مىڭ ەمدەۋ شاراسى جانە 10 مىڭ حيرۋرگيالىق ينتەرۆەنتسيا جاسالاتىن گۋستاۆ رۋسسي ينستيتۋتىندا ءبىلىمىن جەتىلدىرە الادى. مەنىڭ ويىمشا، وسىنداي كلينيكالارداعى قىسقا مەرزىمدى كۋرستاردىڭ ءوزى دارىگەرلەرىمىز بەن مەدبيكەلەرىمىز ءۇشىن جاقسى مەكتەپ بولا الادى. ەڭ باستى كەلىسىمىمىز ەۋروپالىق عالىمداردىڭ قازاقستانعا كەلىپ، ءبىزدىڭ ماماندارمەن بىلگەنىن بولىسەتىندىگى.
- استانادا ورتالىق ازياداعى مەديتسينالىق تۋريزم ورتالىعى داڭقى اسقاقتاپ تۇر. ءسىزدىڭ ورتالىق قازاقستانعا ەم الۋعا كەلگەن شەتەل ازاماتتارى ءۇشىن وتە تانىمال. كوبىنە قانداي قىزمەتتەر سۇرانىسقا يە؟
- شىنىمەن دە، ءبىزدىڭ ناۋقاستارىمىزدىڭ اراسىندا ا ق ش، قىتاي، كۋۆەيت، بىرىككەن اراب امىرلىگى، ءۇندىستان، رەسەي جانە باسقا ەلدەردىڭ ازاماتتارى بار. شەتەلدىكتەردى كوبىنە جاسۋشالىق تەحنولوگيالار قىزىقتىرادى. ەم كەزىندە پايدالانىلاتىن نەمەسە ولاردى قولدانۋ تاياۋ ارادا جوسپاردا بار اۋرالاردىڭ ءتىزىمى كۇن ساناپ ارتىپ كەلەدى. بۇل تىزىمگە ءدارى- دارمەكتىك ەم ءتيىمدى ەمەس بارلىق اۋرۋلار ەنەدى. ءجيى كەزدەسەتىن پاتولوگيالىق اۋرۋلار مەتابوليزمدى سيندروم جانە 2-تيپتەگى سۋسامىر.
جالپى العاندا 2011-2014 - جىلدار ارالىعىندا ۇلتتىق عىلىمي مەديتسينالىق ورتالىقتا شەتەلدىك 65 ناۋقاسقا مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلگەن. مۇنىمەن شەكتەلىپ قالماسىمىز انىق. بۇل جەردە ەمدەۋ اقىسى ماڭىزدى ءرول اتقاراتىنى بەلگىلى بۇل ولاردىڭ وتانىنداعى باعادان اناعۇرلىم تومەنىرەك. ماسەلەن، قازاقستاندا باۋىردى الماستىرۋ ناۋقاسقا 20 مىڭ دوللارعا تۇسەدى، ال رەسەيدە ءۇش ەسەگە قىمبات. جانە دە كادر جاعىنان دا، قۇرىلعى جاعىنان دا شەتەلدىك ارىپتەستەرىمىزدەن قالىس قالىپ جاتقان جوقپىز.
- ايتىڭىزشى، جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتقا بايلانىستى ورتالىق جۇمىسىندا ايتارلىقتاي وزگەرىستەر بولا ما؟
- ۇلتتىق عىلىمي مەديتسينالىق ورتالىق ءارى قاراي دا سول رەجىمدە جۇمىسىن جالعاستىرا بەرەدى، ياعني حالىققا ساپالى قىزمەت كورسەتەدى جانە قىزمەت ساپاسىن بۇرىڭعىدان دا جوعارى، جاڭا دەڭگەيگە كوتەرەتىن بولادى.
- سۇحباتىڭىزعا راحمەت.
اۆتور: مارلان جيەمباي 
