قانداي جاعدايدا شاريعات تۇسىك (ابورت) جاساتۋعا رۇقسات بەرەدى؟

2.اسسالامۋعالەيكۋم! قانداي جاعدايدا يسلامدا ابورت جاساتۋعا بولادى؟ ا. م.

ۋاعالەيكۋم ءاسسالام ءۋا راحماتۋللاھي ءۋا باراكاتۋھ!

شاريعاتتا انا جاتىرىنداعى ەمبريوننىڭ جاراتىلىس بەلگىلەرى بايقالا باستاپ، جان بىتكەن شاقالاقتى «ءجانين» دەپ اتايدى[*]. انا جاتىرىندا پايدا بولعان شاقالاقتىڭ ياعني، «ءجانيننىڭ» ءومىر ءسۇرۋ قۇقىعىن جاراتۋشىنىڭ ءوزى بەرەدى. سوندىقتان دا، ونى ومىرگە كەلۋ قۇقىنان ەشكىمنىڭ ايىرۋعا قاقىسى جوق، ءتىپتى، اتا- اناسىڭ دا.

«ءجانيننىڭ» ولىمىنە سەبەپكەر بولعان ادامعا شاريعاتتا «عۇررا» قۇنىن وتەۋ جازاسى مىندەتتەلگەن. عۇررا قۇنى - ەلۋ التىن دينار (شامامەن 212,5 گرامم التىن) نەمەسە بەس ءجۇز كۇمىس ديرحام اقشاعا (شامامەن 1500 گرامم كۇمىس) تەڭ كەلەدى[*].

بۇل دەگەنىمىز، انا جاتىرىنا تۇسكەن ۇرىق بەلگىلى مەرزىم ىشىندە دامىپ، ادامي اعزالارى بەلگىلى بولا باستاعاندا، دالىرەك ايتقاندا «رۋح ۇرلەنىپ» جان بىتكەننەن كەيىن، تۇسىك جاساتۋ "حارام" بولادى دەگەن ءسوز.

ال، ەندى، جان بىتپەي جاتىپ، باسقاشا ايتقاندا، «ءجانين» شاعىنا جەتپەي جاتىپ، تۇسىك جاساتۋعا بولا ما دەگەن ماسەلەگە حانافي عالىمدارى ەكى ءتۇرلى پىكىر بىلدىرگەن:

ءبىرىنشى پىكىردەگى حانافي عالىمدارى - جان بىتپەي جاتىپ جانە ادامي اعزالارى بەلگىلى بولماي تۇرىپ تۇسىك جاساتۋعا بولادى دەگەن. بۇنىڭ ۋاقىتى شامامەن 120 كۇندەي.

 ەكىنشى پىكىردەگى حانافي عالىمدارى بويىنشا، ءالى جان بىتپەگەن بولسا دا تەك، اسا ءزارۋ جاعدايدا عانا تۇسىككە رۇقسات. ءۇزىر بولماسا، تۇسىككە رۇقسات جوق[3].

 2. ماليكي ءمازحابىنداعى عالىمداردىڭ كوپشىلىگىنىڭ پىكىرىنشە، انا جاتىرىنا ورنالاسقان ەمبريونعا مۇلدەم تۇسىك جاساتۋعا بولمايدى. مەيلى، قىرىق كۇنگە تولسىن تولماسىن جانە جان ءبىتسىن بىتپەسىن، ۇكىم وسى. انانىڭ بويىنا بالا بىتكەن كۇننەن باستاپ، ول شاقالاق - «ءجانين» ۇكىمىندە. ءۇزىرسىز تۇسىك جاساتقان ادام نەمەسە تۇسىك جاساۋعا سەبەپكەر بولعان ادام «عۇررا» قۇنىن تولەيدى.

3. شافيعي ءمازحابىنداعى عالىمداردىڭ ءبىر توبى: «قىرىق كۇنگە دەيىن شاقالاققا جان بىتپەيدى. سوندىقتان، وسى مەرزىمگە دەيىنگى ۋاقىتتا تۇسىك جاساتۋعا بولادى» دەسە، باسقا ءبىر توبى: «انالىق ۇرىق پەن اتالىق ۇرىق بىرىگىپ، جاتىرعا ورنالاسقان كۇننەن باستاپ، ەمبريون جان كىرۋگە دايىن تۇرادى. جان كىرىپ، ادام بولۋىن كەدەرگى بولۋ - كۇنا» - دەي كەلە بۇل مەرزىمدە دە تۇسىك جاساتۋعا قارسىلىق بىلدىرگەن[4].

دەمەك، حانافي عالىمدارىنىڭ ەسەبى بويىنشا ىشتەگى شاراناعا جان 120 (ءجۇر جيىرما) كۇندە بىتەدى دەسە، شافيعي ءمازحابىندا 40 (قىرىق) كۇندە جان بىتەدى ەكەن. ال، قازىرگى مەديتسينا بويىنشا، ءبىرىنشى ايدىڭ سوڭىنا دەيىن ەمبريون شامامەن 1 م م وسەدى (شامامەن18 (ون سەگىز) كۇن). بۇل كەزدە ادامنىڭ كەيپىنە كەلمەيدى، تەك ءبىر سوزىلعان ءۇتىر سياقتى بولىپ كورىنەدى. وسى كەزدە، اعزالارى بەلگىلى بولماعانىمەن جۇرەگى سوعا باستايدى ەكەن. دەنە- ءبىتىمى ءالى قالىپتاسپاعانىمەن جۇرەگى سوعا باستاۋىن نەگىزگە العان قازىرگى كەيبىر ءدىن ماماندارى، جۇرەگى سوعا باستاعان ۋاقىتتان كەيىن ءۇزىرسىز تۇسىك جاساتۋعا بولمايدى دەيدى.

مەديتسينادا 12-اپتاعا دەيىن ايەلدىڭ قالاۋىنا وراي تۇسىك ورىندالادى. ودان ارعى قاراي 28-اپتاعا دەيىنگى ۋاقىتتاردا تەك بىلىكتى دارىگەرلەردىڭ نۇسقاۋىمەن عانا تۇسىك جاسالۋعا رۇقسات ەتىلەدى.

قورىتىندى:

بۇرىنعى ءمازحاب عۇلامالارىنىڭ قۇران اياتى مەن حاديس شاريف اياسىندا بەرگەن ءپاتۋالارىن نەگىزگە الا وتىرىپ، قازىرگى تاڭداعى ءدىن ماماندارى تۇسىك جاساتۋ ماسەلەسىن بىلايشا رەتتەپ كورسەتۋگە تىرىسقان:

120 (ءجۇز جيىرما) كۇن وتكەن بولسا، تۇسىك جاساتۋ حارام. اتالىق ۇرىق پەن انالىق ۇرىق بىرىگىپ، جاتىرعا ورنالاسقان كۇننەن باستاپ ەسەپتەگەندە 120 (ءجۇز جيىرما) كۇن تولعان بولسا، تۇسىك جاساتۋ حارام. بۇل مەرزىمدە تۇسىك جاساتۋ تەك، انا ومىرىنە قاۋىپ توندىرەتىندىگى ناقتى بەلگىلى بولعان جاعدايدا عانا رۇقسات.

40 كۇن. قىرىق كۇنگە دەيىنگى مەرزىمدە ەرلى- زايىپتىنىڭ ءوزارا ريزالىعىمەن تۇسىك جاساتۋلارىنا رۇقسات.

40 كۇن مەن 120 كۇن اراسى. قىرىق كۇن مەن ءجۇز جيىرما كۇن اراسىندا تەك مىنا ەكى جاعدايدا عانا تۇسىك جاساتۋعا رۇقسات ەتىلەدى:

ەگەر، بالا كوتەرۋ انانىڭ دەن- ساۋلىعىنا ەلەۋلى زارداپ الىپ كەلەتىندىگى بىلىكتى دارىگەرلەر تاراپىنان انىقتالعان بولسا جانە سول زارداپ بوسانعاننان كەيىن دە جالعاسىن تاباتىن بولسا؛

بالا جازىلۋى نەعايبىل كەمتار بولىپ تۋىلاتىندىعى بىلىكتى دارىگەرلەر تاراپىنان ناقتىلانعان جاعدايدا[5].

بۇل ايتىپ وتكەنىمىز - كۋۆەيت مەملەكەتىندەگى ءپاتۋا ءماجىلىسىنىڭ 1984 -جىلى، قىركۇيەكتىڭ 29-كۇنى شىعارعان قاۋلىسى بويىنشا. دەگەنمەن، مۇلدەم تۇسىك جاساتۋعا قارسى بولعان قازىرگى تاڭداعى ءدىن عۇلامالارى دا جوق ەمەس.

ەندەشە، بارلىق عالىمدارىمىزدىڭ ورتاق تۇسى - جاتىرداعى ەمبريونعا جان ءبىتىپ، ادامي اعزالارى بىلىنە باستاعان شاقالاققا تۇسىك جاساتۋ حارام. تەك، انا ومىرىنە قاۋىپ تونسە، دەن- ساۋلىعىنا ايتارلىقتاي زاقىم كەلەتىن بولسا ياكي جازىلۋى نەعايبىل كەمتار بولىپ تۋىلاتىندىعى بىلىكتى ماماندار تاراپىنان ناقتىلانسا عانا رۇقسات دەلىنگەن.

سول سەبەپتى، تۇسىك جاساتۋعا جۇگىنبەستەن بۇرىن، بىرنەشە بىلىكتى ماماندارمەن كەڭەسىپ، انىق- قانىعىن ءبىلىپ العاننان كەيىن ءبىر شەشىمگە كەلگەن دۇرىس.

پايدالانعان ادەبيەتتەر:

1) باحرۋر رايق، كيتابۋن نيكاح. ءبابۋ نيكاحير راقيق؛

2) يبن عابيدين ءال- ھادياتۋ الايا - 205 بەت.

3) ءماجاللاتۋل ءماجمايل فيقھيل ءيسلامي.

4) كۋۆەيت مەملەكەتىندەگى ءپاتۋا ءماجىلىسىنىڭ 1984 -جىلى، 29-قىركۇيەك كۇنى شىعارعان قاۋلىسى بويىنشا.

5) قۋدۋس ءيسلامي ءپاتۋا ءماجىلىسى http://www.fatawah.com/Questions/11968.aspx

6) دوكتور حۋسايني سۇلەيمان جاد، ءۋاسيقا

7) پروفەسسور، دوكتور الي قاراداعي، «ءال- قادايا ات- تىببيا».

 8) http://euro-medicina.ru/

ابدۋسامات قاسىم

«islam.kz»

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى