ازيا ەلدەرى قازاقستانعا ەرىكسىز باس ءيىپ كەلەدى
سارى قۇرلىقتىڭ بارلىق مىقتىلارى باس قوساتىن جارىستا قازاقستان قۇراماسىنان جانكۇيەرلەر تەك وراسان زور تابىس كۇتەتىنى جاسىرىن ەمەس. ءبىزدىڭ ورەندەر كوماندالىق ەسەپتە باس جۇلدەنى ولجالاۋعا ءتيىس.
وزگە ناتيجەلەردىڭ بارلىعى دا وتاندىق بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرى ءۇشىن ساتسىزدىك بولىپ ەسەپتەلەدى. ءبىزدىڭ بۇل ۋاجىمىزگە ەشكىم داۋ ايتا قويماس دەپ ويلايمىز. سەبەبى بۇگىنگى تاڭدا قازاقستان - تەك ازياداعى عانا ەمەس، الەمدىك بوكستاعى كوشباسشى مەملەكەت. ولاي بولسا، تاي ەلىندەگى تارتىستا دا توپ جارۋعا ءتيىسپىز.
1994-جىلى يراندا وتكەن ازيا چەمپيوناتىنا قازاقستان قۇراماسى تۇڭعىش رەت تاۋەلسىز مەملەكەت جانە دەربەس كوماندا رەتىندە قاتىستى. تەھرانداعى تارتىس قازاقتىڭ قايسار ۇلدارىنىڭ ايقىن جەڭىسىمەن اياقتالدى. سول جارىستا بولات ءجۇمادىلوۆ (48 كەلى)، بولات نيازىمبەتوۆ (63,5 كەلى)، نۇرجان سمانوۆ (67 كەلى)، قاناتبەك شاعاتايەۆ (71 كەلى) جانە اركادي توپايەۆ (75 كەلى) سىندى بەس بىردەي ورەنىمىز التىن تۇعىرعا كوتەرىلىپ، جالپى ەسەپتە باس جۇلدەنى ولجالادىق.
ءسويتىپ، بۇرىندارى ازيا اۋماعىنىڭ كوشباسشىلارى سانالىپ كەلگەن وزگە كوماندالار قازاق ەلىنەن كەلگەن جۋان جۇدىرىقتى جىگىتتەردىڭ مىقتىلىعىن مويىنداۋعا ءماجبۇر بولدى. تەھراندا تايلاندتىڭ تۇلەكتەرى مەن جارىس قوجايىندارى ەكى رەت قانا توپ جارسا، وڭتۇستىك كورەيانىڭ وعلاندارى مەن قىتايدىڭ قىراندارى ءبىر التىندى قاناعات تۇتتى.
1995-جىلى سارى قۇرلىقتىڭ سايىپقىراندارى وزبەكستاندا باس قوستى. بۇل كەزدەگى كورسەتكىشىمىز تىپتەن كەرەمەت بولدى. تاشكەنتتىڭ ءدال تورىندە كەرىلگەن شارشى الاڭدا قازاق بوكسشىلارى داۋىل تۋعىزدى. بولات ءجۇمادىلوۆ (51 كەلى)، بەكتاس ابۋباكىروۆ (54 كەلى)، باقتيار تىلەگەنوۆ (57 كەلى)، بولات نيازىمبەتوۆ (63,5 كەلى)، ەرماحان ىبىرايىموۆ (71 كەلى) جانە ۆاسيلي جيروۆ (81 كەلى) قارسى كەلگەندەردىڭ بارلىعىن قوعاداي جاپىرسا، نۇرجان سمانوۆ (67 كەلى) اقتىق سىندا عانا ءسۇرىندى.
ناتيجەسىندە، 6 التىن جانە 1 كۇمىس مەدالدى قورجىنعا سالعان قازاقستاننىڭ بوكسشىلارى تاعى دا تەڭدەسسىز دەپ تانىلدى. سول كەزدەرى وزبەك جانكۇيەرلەرىنىڭ قىزعانىشتان ىشتەرى كۇيگەنىن كوزىمىز كوردى. جارىس قوجايىندارى قانشا جانتالاسقانىمەن، ءۇش التىننان ارتىق الۋعا ولاردىڭ كۇش-جىگەرلەرى جەتپەدى. موڭعوليا، تايلاند، يران قۇرامالارى باس جۇلدەنى ءبىر-بىردەن العاندارىنا ريزا بولدى.
1997-جىلدان باستاپ، ايتۋلى جارىستاعى كورسەتكىشىمىز تومەندەي باستادى. سەبەبى وسى سالانىڭ تىزگىنىن ۇستاعان ازاماتتار سارى قۇرلىقتا ءبىزدىڭ جىگىتتەرگە تەڭ كەلەر ەشكىمنىڭ جوق ەكەنىنە انىق كوز جەتكىزدى. سول سەبەپتى دە نەگىزگى كۇشىمىزدى وليمپيادا ويىندارى مەن الەم چەمپيوناتتارىن ساقتاۋدى ءجون كورىپ، ازيا بىرىنشىلىگىنە قوسالقى قۇرامداعى بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرىن اپارۋدى ادەتكە اينالدىردىق. سونىڭ ناتيجەسىندە مالايزيانىڭ استاناسى - كۋالا-لۋمپۋردە وتكەن دودادا قازاق ەلىنىڭ ءانۇرانى ەكى مارتە عانا شىرقالدى. بۇل جولى نۇرجان سمانوۆ (67 كەلى) پەن سامات مۇساتايەۆ (91 كەلى) الدىنا جان سالعان جوق.
مالاي ەلىندە تايلاند، وزبەكستان جانە يران بوكسشىلارىنىڭ باعى جاندى. العاشقىسى - ءتورت، سوڭعىلارى ءۇش التىننان ولجالادى.
1999-جىلعى ازيا چەمپيوناتى قايتا وزبەكستاندا ءوتتى. سول كەزدە تورەشىلەردىڭ بىزگە جاساعان قياناتىن سوزبەن جەتكىزۋ قيىن. 1995-جىلى تاشكەنتتىڭ ءدال تورىندە قازاقتىڭ جىگىتتەرى 6 التىن العانىن جوعارىدا ايتتىق. بۇل جولى «الا تاقيالىلار» الاشتىڭ ازاماتتارىنان قالاي دا وزۋدى كوزدەدى. ءالى ەسىمىزدە، فينالعا وزبەكستان مەن قازاقستاننان 7 بوكسشىدان شىقتى. رينگ قوجايىندارىنىڭ بارلىعى دا چەمپيوندىق تۇعىرعا كوتەرىلسە، قانداستارىمىزدىڭ اراسىنان تەك نۇرجان كارىمجانوۆ (60 كەلى) پەن ەرماحان ىبىرايىموۆ (71 كەلى) قانا ەرلەدى. بەكزات ساتتارحانوۆ (57 كەلى)، دانيار مۇڭايتپاسوۆ (63,5 كەلى)، ولجاس ورازاليەۆ (81 كەلى)، تالعات دوسانوۆ (91 كەلى) جانە مۇحتارحان دىلدابەكوۆ (91+ كەلى) كۇمىس مەدالدى يەلەندى. ەسىمدەرى سوڭىندا اتالعان بوكسشىلاردىڭ اراسىنان دانياردان باسقالارىنىڭ الدىن وزبەكتەر ورادى.
وسى ورايدا، تالعاتتىڭ اتاقتى رۋسلان شاعايەۆتان ۇتىلعانىن مويىنداۋعا ءتيىسپىز. ال بەكزات، ولجاس جانە مۇحتارحاندى «جەڭىلدى» دەۋگە اۋىز بارمايدى. ولاردى «قۇرباندىققا شالعان» ارامزا قازىلار ەدى. سونداي-اق بولات ءجۇمادىلوۆ (51 كەلى)، سەرىك ەلەۋوۆ (54 كەلى)، باتىرحان جاقسىبايەۆ (63,5 كەلى) جانە ۆياچەسلاۆ بۋربا (75 كەلى) قولاعا قول سوزدى.
تاشكەنتتەگى جارىستىڭ كوماندالىق ەسەبىندە وزبەكستان وزسا، قازاقستان ەكىنشى ورىندى قاناعات تۇتتى. قالعان ءۇش باس جۇلدەنى تايلاند، وڭتۇستىك كورەيا جانە قىتاي قۇرامالارى ءوزارا ءبولىستى.
2002-جىلى مالايزيانىڭ سەرەنبان قالاسىنا ساپار شەكتىك. بۇل جولى ەڭ مىقتى جىگىتتەردى ازيا ويىندارىنا قاتىستىرۋدى قۇپ كورمەگەن باپكەرلەر قۇرلىق بىرىنشىلىگىندە ەكىنشى ءنومىرلى بوكسشىلاردى اپاردى. ناتيجەسىندە، ايتۋلى دودادا العاش رەت ءانۇرانىمىز شىرقالمادى. 67 كەلى سالماقتاعى باقتيار ارتايەۆ كۇمىس السا، امان باتىربايەۆ (51 كەلى)، سامات باشەنوۆ (63,5 كەلى)، اندرەي پەرەمياكوۆ (71 كەلى) جانە ماقسات باقتىبازاروۆ (75 كەلى) قولانى ەنشىلەدى.
جالپى ەسەپتە وزبەكتەر وزدى. ولار 5 رەت توپ جاردى. تايلاند پەن پاكىستان قۇراماسى 2 التىننان السا، وڭتۇستىك كورەيا، مالايزيا جانە قىتاي بوكسشىلارى ءبىر رەتتەن جەڭىس تويىن تويلادى.
2004-جىلعى ازيا چەمپيوناتىن فيليپپين ەلى قابىلدادى. پۋەرتو- پرينتسەسسا قالاسىندا قازاقستان قۇراماسى قايتا كوماندالىق باس جۇلدەنى ولجالادى. جەرلەستەرىمىز 3 التىن، 1 كۇمىس جانە 3 قولانى قانجىعاعا بايلادى. گاليب جافاروۆ (57 كەلى)، گەننادي گولوۆكين (75 كەلى) جانە بەيبىت شۇمەنوۆ (81 كەلى) الدارىنا جان سالمادى. پاۆەل ستوروجۋك كۇمىس السا، الماس اسانوۆ (57 كەلى)، قانات وراقبايەۆ (60 كەلى) جانە مۇحتارحان دىلدابەكوۆ (91+ كەلى) ءۇشىنشى تۇعىرعا تابان تىرەدى.
فيليپپيندە وزبەكستان، فيليپپين جانە وڭتۇستىك كورەيا قوس التىننان السا، پاكىستان مەن سيريا بوكسشىلارىنىڭ ءبىر رەتتەن باعى جاندى.
2005-جىلى ۆەتنامعا اتتاندىق. بۇل جارىستا قازاقستان قۇراماسى 2 التىن، 1 كۇمىس جانە 3 قولا مەدالدى يەلەنىپ، جالپى ەسەپتە ەكىنشى ورىندا قالىپ قويدى. باقىت سارسەكبايەۆ (69 كەلى) پەن ەردوس جاڭابەرگەنوۆ (81 كەلى) باس جۇلدەنى ولجالاسا، جەڭىس نۇرعوجين (64 كەلى) كۇمىس مەدالدى موينىنا ءىلدى. ءمىرجان راقىمجانوۆ (54 كەلى)، جەڭىس تاۋمۇرىنوۆ (91 كەلى) جانە رۋستام ىرگەبايەۆ (91+ كەلى) قولا مەدالدى ەنشىلەدى.
بۇل جارىستا ءبىزدىڭ الدىمىزدى پاكىستان قۇراماسى ورادى. ولار 3 التىندى قورجىنعا سالدى. سونداي-اق فيليپپيننىڭ قوس بوكسشىسى دارا شىقسا، وڭتۇستىك كورەيا، تايلاند، تاجىكستان جانە يراننىڭ ءبىر وكىلى توپ جاردى.
2007-جىلى ۇلان-باتىردا وتكەن ازيا چەمپيوناتىندا وتانداستارىمىز 3 التىن، 1 كۇمىس جانە 2 قولانى يەمدەندى. الايدا، وسىنىڭ ءوزى جالپى ەسەپتە توپ جارۋ ءۇشىن جەتكىلىكسىز بولدى. بۇل باسەكەدە وزبەكستان مەن موڭعوليا قۇرامالارى بىزدەن وزدى. وزبەكتەر 3 التىن، 2 كۇمىس جانە 2 قولانى ولجالاسا، رينگ قوجايىندارى 3 التىن جانە 2 كۇمىس مەدالدى كەۋدەلەرىندە جارقىراتتى.
قازاق ەلى قۇراماسى ساپىنداعى جىگىتتەر اراسىنان ميرات سارسەمبايەۆ (51 كەلى)، سەرىك ساپيەۆ (64 كەلى) جانە باقىت سارسەكبايەۆ (69 كەلى) التىن تۇعىرعا كوتەرىلسە، ەلدوس سايدالين (57 كەلى) كۇمىس الدى. قانات ءابۋتالىپوۆ (54 كەلى) پەن حامزات گەليسحانوۆ (91 كەلى) قولاعا قول سوزدى.
2009 -جىلى قىتايدىڭ جۋحاي قالاسىندا ۇيىمداستىرىلعان سارى قۇرلىقتىڭ باستى دوداسىنداعى كورسەتكىشىمىز اسا ءماز بولمادى. باس جۇلدە تەك سەرىك ساپيەۆ (64 كەلى) پەن ۆاسيلي ليەۆيتكە (91 كەلى) عانا بۇيىردى. ولجاس ساتتىبايەۆ (51 كەلى)، عاني جايلاۋوۆ (60 كەلى) جانە داۋرەن ەلەۋسىنوۆ (81 كەلى) ءۇشىنشى ورىندى يەلەندى.
ءۇش التىن العان قىتاي كوش باستاسا، وزبەكستان مەن تايلاند قوس التىندى قورجىنعا سالدى. كۇمىس جانە قولا مەدالدار سانى جاعىنان وزبەكتەر بىزدەن وزىپ، ەكىنشى ورىن السا، قازاقستان ءۇشىنشى ساتىعا جايعاستى.
2011-جىلى وڭتۇستىك كورەيانىڭ ينچحون قالاسىندا وڭتۇستىك كورەيا، قىتاي جانە قازاقستان قۇرامالارى قوس التىننان ولجالادى. سوعان قوسا 3 كۇمىستى ەنشىلەگەن قىتاي ەلىنىڭ وكىلدەرى وتانداستارىمىزدان وزىپ كەتتى.
ءبىزدىڭ بوكسشىلار اراسىنان ايدار ءامىرزاقوۆ (64 كەلى) پەن دوسجان وسپانوۆ (91+ كەلى) تەڭدەسسىز دەپ تانىلسا، ءىلياس سۇلەيمەنوۆ (51 كەلى) پەن رۋستام سىبايەۆ (69 كەلى) فينالدا ۇتىلدى. ارمان رىسبەك (81 كەلى) ءۇشىنشى ورىندى يەمدەندى.
2013-جىلعى ازيا چەمپيوناتىندا قازاقستان تەڭدەسسىز تابىسقا قول جەتكىزدى. سەگىز ساڭلاق فينالعا شىعىپ، جەتەۋى جەڭىمپاز اتاندى. ولار - تەمىرتاس ءجۇسىپوۆ (49 كەلى)، بەرىك ءابدىراحمانوۆ (60 كەلى)، مەرەي اقشالوۆ (64 كەلى)، دانيار ەلەۋسىنوۆ (69 كەلى)، جانىبەك ءالىمحان ۇلى (75 كەلى)، انتون پينچۋك (91 كەلى) جانە يۆان دىچكو (91+ كەلى). اقتىق سىندا سۇرىنگەن ادىلبەك نيازىمبەتوۆ (81 كەلى) كۇمىس مەدالدى موينىنا ءىلدى. يوردانيانىڭ امان قالاسىندا جۇدىرىقتاسقان 10 بوكسشىمىزدىڭ تەك ەكەۋى عانا ەلگە ولجاسىز ورالدى.
سونداي-اق وزگە ءۇش باس جۇلدەنى قىرعىزستان، ءۇندىستان جانە وزبەكستاننىڭ بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرى ولجالادى.
مىنە، ازيا چەمپيوناتتارىنىڭ قىسقاشا تاريحى وسىنداي. وسى جارىستىڭ كوماندالىق ەسەبىندە ەڭ كوپ باس جۇلدەنى ولجالاعان وڭتۇستىك كورەيا قۇراماسى ەكەن. ولار 1965 جانە 1992-جىلدار ارالىعىندا 11 رەت توپ جاردى. الايدا، ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن كارىستەر ءوز ورىندارىن قازاق ەلىنىڭ ورەندەرىنە بوساتۋعا ءماجبۇر بولدى. ءبىزدىڭ جىگىتتەر وسى جارىستا بارلىعى 4 رەت التىن تۇعىرعا كوتەرىلدى. 3 رەتتەن وزبەكستان مەن تايلاند، 2 رەتتەن جاپونيا مەن قىتاي، 1 رەتتەن يران مەن پاكىستان قۇراماسى جالپى ەسەپتە وزدى.
عالىم سۇلەيمەن
«ايقىن»
