ءجۇز ناقتى قادام: سوت جۇيەسىن رەفورمالاۋ قۇقىق ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان - ق ر جوعارعى سوتى ءتوراعاسى ق.ءمامي
اتالعان رەفورمالاردىڭ ەكىنشىسى تۇلعا قۇقىعىمەن قاتار مەنشىك قۇقىعىن، شارتتى مىندەتتەمەلەردى، سوڭعى ناتيجەدە ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ نەگىزى بولاتىن كاسىپكەرلىك قىزمەتتەر ءۇشىن شارتتاردى قورعاۋعا كەپىل بەرەتىن زاڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس سوت جۇيەسىن جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان 11 ماقساتتى قادامدى قامتيتىن «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى قابىلداندى. بۇل جايىندا «قازاقپارات» تىلشىسىنە سۇحبات بەرگەن ق ر جوعارعى سوتىنىڭ ءتوراعاسى قايرات ءمامي تارقاتا ايتىپ بەردى.
- قايرات ءابدىرازاق ۇلى، قازاقستاننىڭ سوت جۇيەسىن جەتىلدىرۋدىڭ باسىمدىق باعىتتارى قانداي؟
- ۇلتتىق كوميسسيانىڭ جۇمىس قورىتىندىسىنا سايكەس رەفورمانىڭ 2 باعىتى، اتاپ ايتقاندا، سۋديالار كورپۋسىن قالىپتاستىرۋ ءتارتىبىن جەتىلدىرۋ جانە سوت ءىسىن جۇرگىزۋدى جاڭعىرتۋ ءبولىپ الىندى. ءبىرىنشى كەزەكتە، سوت ءىسىن جۇرگىزۋ جۇيەسى رەفورمالانادى. سوت تورەلىگىنىڭ ءتورت ساتىلى جۇيەسىنەن (ءبىرىنشى، اپەللياتسيالىق، كاسساتسيالىق، قاداعالاۋ) ءۇش ساتىلى جۇيەسىنە (ءبىرىنشى، اپەللياتسيالىق، كاسساتسيالىق) كوشۋ جۇرگىزىلەدى.
قازىردىڭ وزىندە ەل پرەزيدەنتى جوعارعى سوتقا كاسساتسيالىق وكىلەتتىك بەرۋ قاراستىرىلعان كونستيتۋتسيالىق زاڭعا قول قويدى. بۇل جوعارعى سوتقا جۇكتەمەلەردىڭ ارتا تۇسۋىنە اكەلەدى.
اتالعان زاڭدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قاتارىندا جوعارعى سوت سۋديالارى، جوعارى سوت كەڭەسى مەن سوت تورەشىلەرى مۇشەلەرى بار رەزەرۆتىك كوميسسيا قۇرىلدى. ولار وڭىرلەرگە شىعىپ، جوعارعى سوت سۋدياسى لاۋازىمىنىڭ كادرلىق رەزەرۆىنە كانديداتتاردى ىرىكتەۋ جۇرگىزەدى. ءبىز العاش رەت سۋديالار اراسىندا ولاردىڭ كانديداتتاردىڭ بىلىكتىلىك تالاپتارىنا سايكەستىگى تۋرالى پىكىرلەرىن انىقتاۋ ماقساتىندا انونيمدى ساۋالناما جۇرگىزۋ تاجىريبەسىن پايدالانۋدامىز. جاڭا، كەڭەيتىلگەن كادرلىق رەزەرۆتى قۇرۋ جۇمىستارى تاياۋ ارالىقتا اياقتالاتىن بولادى.
جوعارعى سوت قۇرىلىمىنىڭ وزگەرۋى مامانداندىرىلعان ينۆەستيتسيالىق القانىڭ قۇرىلۋىمەن دە بايلانىستى. بۇل القا ءىرى ينۆەستورلاردىڭ قاتىسۋىمەن ورىن العان ينۆەستيتسيالىق داۋلاردى شەشەدى، سونىمەن بىرگە استانا قالاسىنىڭ سوتتارى قاراستىراتىن ينۆەستيتسيالىق داۋلاردىڭ اپەللياتسيالىق ساتىلارىنا قاتىسادى.
مۇنىمەن قاتار جوعارعى سوت كونسۋلتاتيۆتىك حالىقارالىق كەڭەس قۇرۋدى دا جوسپارلاپ وتىر. كەڭەس جوعارى سوت ورگاندارىنا قازاقستاندىق سوت ادىلدىگىنىڭ الدىڭعى قاتارلى حالىقارالىق ستاندارتتار مەن سوت تاجىريبەسىندە ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسىرىلۋىنا جاردەمدەسەتىن بولادى. ونىڭ قۇرامىنا بەدەلدى زاڭگەرلەر، قۇقىقتىڭ جەكەلەگەن تار سالالارىنىڭ ماماندارى جانە ءبىرىنشى كەزەكتە شەتەلدىك ساراپشىلار كىرەدى.
سونداي-اق قىلمىستىق ءىس جۇرگىزۋ كودەكسى اياسىندا القا بيلەر سوتتارىن مىندەتتى تۇردە قولدانۋ اياسىن كەڭەيتۋ جانە وعان ازاماتتاردى ىرىكتەۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ جوسپارلانۋدا. بۇگىنگى كۇنى 8 ءىس جۇرگىزۋ ءىس-قيمىلىن سانكسيالايتىن تەرگەۋشى سۋديالاردىڭ وكىلەتتىگى كەڭەيتىلەدى. ەندىگى ۋاقىتتا ولارعا قاراۋ، ءتىنتۋ، جەكە ءتىنتۋدى سانكسيالاۋ مىندەتى جۇكتەلەدى.
پارلامەنت قاراۋىندا جاتقان ازاماتتىق ءىس جۇرگىزۋ كودەكسىنىڭ جوباسىنا ازاماتتىق سوت ءىسىن جۇرگىزۋگە پروكۋروردىڭ قاتىسۋىن قىسقارتۋعا باعىتتالعان تۇزەتۋ ەنگىزىلگەن. مەملەكەتتىڭ، ءوزىن-ءوزى قورعاۋعا مۇمكىنشىلىگى جوق ازاماتتاردىڭ مۇددەلەرى قوزعالعاندا، سونىمەن بىرگە جاپپاي جۇمىستان شىعارۋ، ۇلكەن ەڭبەك ۇجىمىنا جالاقى تولەمەۋ، ادامداردىڭ ۇلكەن توبىن قونىس اۋدارۋ جانە باسقا دا وسىنداي جاعدايلاردا عانا پروكۋروردىڭ مىندەتتى تۇردە قاتىسۋىن قالدىرۋ ۇسىنىلۋدا.
ۇلتتىق كوميسسيا قولداۋ بىلدىرگەن سۋديالاردى ىرىكتەۋ جانە تاعايىنداۋ ماسەلەسىنە قاتىستى ءبىرقاتار باستامالارعا قاتىستى ايتار بولسام، ولار كونستيتۋتسيالىق ەرەجەلەرمەن تۇيىندەس.
اتاپ ايتقاندا، بۇل سۋدياعا كانديداتتاردىڭ جاس شەكتەلىمىن 30 جاسقا دەيىن كوتەرۋگە، قايتا سايلانعان سۋديالار ءۇشىن ءبىر جىلدىق سىناق مەرزىمىن ەنگىزۋگە، جوعارى سوت كەڭەسىن قۇرۋ تارتىبىنە بايلانىستى.
بۇعان قوسا، سوتتارعا تۇراقتى تولەنەتىن تاعىلىمداما ەنگىزۋ، ءىس جۇزىندە ماگيسترانتتاردى دايىنداۋ مەرزىمىن ۇلعايتۋ، جوعارعى سوت جانىنداعى سوت تورەلىگى ينستيتۋتى بازاسىندا مامانداندىرىلعان اكادەميا قۇرۋ جوسپارلانۋدا. بۇل شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جوعارعى سوت زاڭناماعا مونيتورينگ جۇرگىزىپ، سايكەسىنشە زاڭنامالاردىڭ جانە باسقا دا نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ جوبالارى ازىرلەندى.
- سوت جۇيەسى ساتىسىن وڭتايلاندىرۋ تۋرالى تارقاتا ايتىپ بەرسەڭىز، ول نە ءۇشىن قاجەت؟
- بۇل ۇسىنىس اپەللياتسيالىق جانە كاسساتسيالىق ساتىنىڭ ءبىر سوتتا شوعىرلانعانى كەزىندەگى قولدانىستاعى سوت جۇيەسىنە تۇسكەن سىندارعا نەگىزدەلگەن بولاتىن. سوت ورگاندارىنىڭ جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋداعى حالىقارالىق تاجىريبە زەردەلەندى. شىندىعىنا كەلگەندە قاداعالاۋشى ساتى كەڭەستىك كەزەڭنەن مۇرا بولىپ قالعان. بۇعان قوسا، بۇگىنگى تاڭدا قاداعالاۋشى ساتى ءىس جۇزىندە زاڭدى كۇشىنە ەنگەن سوت اكتىلەرىن قايتا قاراۋ بويىنشا قاداعالاۋ قىزمەتىن قايتالايدى. سوندىقتان دا ونىڭ جوعارعى سوت دەڭگەيىنە بەرىلۋى اقىلعا سىيىمدى.
ارالىق ساتىلار بارىنشا كوپ بولعان سايىن سوت پروتسەستەرىن قاساقانا سوزۋعا جانە قۇقىقتاردى اسىرا پايدالانۋعا زور مۇمكىنشىلىكتەر پايدا بولاتىندىعىن الەمدىك تاجىريبە كورسەتىپ وتىر.
سوت قۇرىلىمىن جانە سوت ءوندىرىسىن ينستيتۋتتىق رەفورمالاۋدىڭ نەگىزگى ماقساتى سوت ادىلدىگىنىڭ تيىمدىلىگى مەن قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ، زاڭ ۇستەمدىگىن ساقتاۋ جانە الدىڭعى قاتارلى حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي كەلەتىن سوت جۇيەسىن قۇرۋ بولىپ تابىلاتىندىعىن ءتۇسىنۋ ماڭىزدى.
- ءسىز سوت ساتىلارىن وڭتايلاندىرۋ جوعارعى سوت سۋديالارىنا جۇكتەمەنىڭ ارتۋىنا اكەلەتىندىگىن اتاپ وتكەن ەدىڭىز. بۇل پروبلەمانى شەشۋ ءۇشىن سۋديالاردىڭ سانىن ارتتىرۋدان بولەك نە ىستەلمەك؟
- بۇگىنگى تاڭدا وبلىستىق سوتتاردىڭ كاسساتسيالىق القاسى جىل سايىن 24-25 مىڭ ءىس قارايدى. ولار بەلگىلى ءبىر پروتسەسسۋالدىق تۇزەتۋلەرمەن جوعارعى سوت قاراۋىنا كەلىپ تۇسەدى.
سوندىقتان دا اپەللياتسيالىق ءرولدى كۇشەيتۋ شارالارى قاجەت-اق. سوت ءىسى بۇل رەتتە داۋدىڭ قيىندىعىن ەسكەرە وتىرىپ القا قۇرامدا قاراستىرىلۋى ءتيىس. جەڭىلدەتىلگەن، سىرتتاي جانە بۇيرىقتىق وندىرىستە قاراستىرىلعان ازاماتتىق ىستەردى، سونىمەن قاتار تارتىپسىزدىكتەر مەن اسا اۋىر ەمەس قىلمىستار بويىنشا قىلمىستىق ىستەردى سۋديالاردىڭ جەكە قاراۋىنا قالدىرۋعا بولادى.
جوعارعى سوتتىڭ كاسساتسيالىق ساتىسىنا قولداۋحات الۋ ءتارتىبى ونى الدىن الا قاراۋ ءتارتىبىن ەنگىزۋ ارقىلى قاتاڭ رەگلامەنتتەلەتىن بولادى.
مۇنان بولەك، ءىستىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىنا قاتىستى الەمدىك تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ، سوتتىلىقتى شەكتەۋ ۇسىنىلاتىن بولادى. تالاپ سوماسى بويىنشا شەكتەۋ دە جوسپارلانۋدا - الەمدىك تاجىريبە وسىنداي. جوعارعى سوتقا ازاماتتىق ءىس بويىنشا قولداۋحاتپەن جۇگىنگەن كەزدە مەملەكەتتىك سالىق بەكىتۋ دە ۇسىنىلىپ وتىر. مۇنىڭ بارلىعى دا ءوزىنىڭ ادىلدىگىنە نەگىزدى زاڭدىق ارگۋمەنتى جوق تاراپتاردىڭ سوت ايتىس-تارتىسىن قاساقانا سوزۋ تاجىريبەسىنەن باس تارتۋ ءۇشىن جاسالۋدا.
- سۋديالاردى ىرىكتەۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ بويىنشا قانداي شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانۋدا؟
- سۋديا لاۋازىمىنا كانديداتتاردى دايىنداۋ جانە ىرىكتەۋ جۇيەسىنىڭ وزگەرۋى سوت كورپۋسىن تەك قانا كاسىبي تۇرعىدا عانا ەمەس، سونىمەن بىرگە ومىرلىك مول تاعىلىمى بار، بارىنشا تاجىريبەلى ءارى دايىندىعى جوعارى ماماندارمەن نىعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل وتە ماڭىزدى، ويتكەنى، بۇگىنگى تاڭدا بىزدەردىڭ كەيبىر جاس سۋديالارىمىز قيىندىققا شىداماي، جۇمىستان كەتىپ جاتادى.
سۋديا كادرلارىن دايىنداۋ جۇيەسىندە سوت تورەلىگى ينستيتۋتى ماڭىزدى رولگە يە. ونى پرەزيدەنت جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنان ءبولىپ الىپ، جوعارعى سوت قاراۋىنا بەرۋ جوسپارلانۋدا. ءبىلىم مەن تاجىريبەنىڭ ءوزارا بايلانىسىن كۇشەيتۋ ماقساتىندا پروفەسسورلىق- وقىتۋشى قۇرام اكادەميا قاراۋىنا ءىس-ساپارعا جىبەرىلگەن سۋديالاردان جاساقتالۋى ءتيىس. اكادەميا ماگيسترانتتاردى وقىتۋدى، ءىس باسىنداعى سۋديالاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدى، سونىمەن قاتار عىلىمي-زەرتتەۋ قىزمەتىن جۇرگىزەتىن بولادى. جوعارعى سوت كەڭەسى جانىنداعى سايكەسىنشە ورگانعا بىلىكتىلىك ەمتيحانىن تاپسىرعان سۋدياعا كانديداتتاردىڭ تاعلىمدامادان ءوتۋى دە سوت تورەلىگى اكادەمياسىندا ۇيىمداستىرىلادى. ودان كەيىن سۋديالار كورپۋسىن جاساقتاۋ تەك قانا اكادەميا تۇلەكتەرى ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلادى.
- جوعارعى سوتتاعى ينۆەستيتسيالىق داۋلاردى قاراۋ جونىندەگى مامانداندىرىلعان القا مەن استاناداعى قارجى ورتالىعى سوتى قانداي ىستەرمەن اينالىسپاق؟ وسىناۋ ەكى جاڭا ينسيتۋتتار شەشىمدەرى اراسىنداعى قاراما-قايشىلىق ورىن الۋى مۇمكىن بە؟
- بۇعان دەيىن اتاپ وتكەنىمدەي، مامانداندىرىلعان القا ءىرى ينۆەستورلاردىڭ قاتىسۋىمەن ورىن العان ىستەردى قارايدى. سايكەسىنشە وزگەرتۋلەر ازاماتتىق ءىس جۇرگىزۋ كودەكسىنىڭ جوباسىنا ەنگىزىلگەن. مۇنىمەن بىرگە استانا قالالىق سوتىندا ارنايى قۇرام قۇرىلىپ، وندا قالعان ينۆەستيتسيالىق داۋلار قارالادى.
استانا قارجى ورتالىعىنىڭ مامانداندىرىلعان سوتى اعىلشىن قۇقىعى ۇستانىمدارىمەن مەنشىكتى يۋريسديكتسيادا قۇرىلادى. مۇنداي سوت قازاقستاندا كومەرتسيالىق داۋلاردى شەشۋدە جاڭا ادىستەر ەنگىزۋ ءۇشىن دەربەس رەگلامەنت نەگىزىندە جۇمىس ىستەيتىندىگى بولجانۋدا.
«استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى دۋباي مەن سينگاپۋردىڭ حالىقارالىق تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ قۇرىلادى. ۇلتتىق بانك ازىرلەگەن «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى تۋرالى» زاڭ جوباسى ا ح ق و سوتىنىڭ ەرەكشە قۇقىقتىق مارتەبەمەن، ەرەكشە قۇزىرەتپەن جۇمىس ىستەۋىن قاراستىرادى. داۋلاردى شەشۋ بارىسىندا ا ح ق و قاتىسۋشىلارى قارجىلىق ورتالىق اكتىلەرىن جانە شەتەلدىك سوتقا ۇلگى بولارلىق جاعدايلاردى قولدانادى.
جوعارعى سوتتىڭ مامانداندىرىلعان القاسى قاراۋعا ءتيىستى ىستەرگە باسقا ورتا قاتىسۋشىلارى جاتقىزىلعان. مۇنان بولەك، القا قولداناتىن قۇقىق قازاقستاننىڭ قولدانىستاعى زاڭناماسى سانالادى. سوندىقتان دا اتالعان ەكى سوتتىڭ اراسىندا ءبىر-بىرىنە قاراما-قايشى كەلۋدىڭ ەش العىشارتى جوق. بۇعان قوسا، جوعارعى سوت جانىنداعى حالىقارالىق كەڭەس سىندى ورگاننىڭ قۇرىلۋى سوت تاجىريبەسىن بارىنشا ۇيلەستىرۋگە جانە قازاقستانداعى ينۆەستيتسيالىق قىزمەت سۋبەكتىلەرىنىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدا ماڭىزى بىردەي ادىستەردى قامتاماسىز ەتەتىن بولادى.
ا ح ق و سوتى مەن حالىقارالىق كەڭەس جۇمىسىنا شەتەلدىك مامانداردى تارتۋ جانە ولارمەن بىرلەسكەن جۇمىس تەك قانا سوت قىزمەتىندە عانا ەمەس، سونىمەن بىرگە، تولىقتاي العاندا، ۇلتتىق كادرلاردىڭ جاڭا بۋىنىن قالىپتاستىرۋعا دا وڭ ىقپال ەتەتىندىگىن اتاپ وتكەن ءجون.
- ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتىڭ قورىتىندىسىنا ارنالعان كەڭەيتىلگەن جيىندا ءسىز سوت تاجىريبەسىن بايىتۋ ماقساتىندا سوت ىستەرىنىڭ ەلەكتروندى كلاسسيفيكاتورىنىڭ قۇرىلعاندىعىن حابارلاعان ەدىڭىز. ول سوتتاردىڭ جۇمىسىن جاقسارتۋعا قالاي سەپتىگىن تيگىزبەك؟
- بىركەلكى سوت تاجىريبەسىن قالىپتاستىرۋ جوعارعى سوت قىزمەتىنىڭ وزەكتى باعىتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە ايقىندالعان. بۇل جۇمىستار زاماناۋي اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ ارقىلى جاڭا نەگىزگە قويىلۋى ءتيىس. قازىرگى ۋاقىتتا ءبىرىڭعاي كلاسسيفيكاتور قۇرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. وندا جەكەلەگەن سوت ىستەرى بويىنشا تولىقتىرۋلار مەن اقپاراتتىق ماتەريالدار، سوت اكتىلەرىنىڭ بانكى، سونىمەن قاتار سوت تاجىريبەسى تۋرالى پىكىرلەر مەن اقپاراتتاردىڭ الماسۋىنا سەپتىگىن تيگىزەتىن «تالداۋ» فورۋمى ۇسىنىلاتىن بولادى.
وبلىستىق جانە ولارعا تەڭەستىرىلگەن سوتتار جۇرگىزگەن سوت تاجىريبەسىنىڭ تولىقتىرۋلارى جوعارعى سوتتىڭ ىشكى ينتەرنەت-پورتالىندا ورنالاستىرىلىپ، بارلىق سوتتار تارابىنان پىكىرلەر جازىلادى، القا جيىندارىندا تالقىلانادى. بۇل جەكەلەگەن وڭىرلەر مەن سوت ساتىلارى اراسىندا سوت تاجىريبەسىندەگى الا-قۇلالىقتى جويۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار وسىناۋ ەلەكتروندى رەسۋرستار قىزمەتىن ەندى باستاعان سۋديالار ءۇشىن وتە جاقسى سۇيەنىش بولماق.
كەلەشەكتە «تالداۋ» فورۋمى، سوت اكتىلەرى بانكى تەك قانا سۋديالارعا عانا ەمەس، سونىمەن سوت ءىسىن جۇرگىزۋگە قاتىسۋشىلارعا، ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە پروكۋرورلار مەن ادۆوكاتتارعا كاسىبي اقپارات كوزىنە اينالادى.
- سوتتارداعى جاڭا رەفورما قاشان ىسكە قوسىلادى؟
- وزدەرىڭىز دە بىلەتىندەي، ول ءۇشىن قولدانىستاعى زاڭناماعا ءبىرقاتار وزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ قاجەت. ال ول ناقتى ءبىر ۋاقىتتى قاجەت ەتەتىندىگى تۇسىنىكتى. رەفورمالاردىڭ زاڭنامالىق بازاسى قازىردىڭ وزىندە قالىپتاستىرىلۋدا، مەن بۇل رەتتە ءىس جۇرگىزۋ كودەكستەرى جوبالارىمەن جۇمىستاردىڭ جۇرگىزىلىپ جاتقاندىعىن مەڭزەپ وتىرمىن.
«ازاماتتىق ءىس جۇرگىزۋ زاڭناماسىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىرقاتار كونستيتۋتسيالىق زاڭدارىنا وزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭ قازىردىڭ وزىندە قابىلداندى. سونىمەن قاتار باسقا دا زاڭنامالىق اكتىلەرگە ءبىرقاتار تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ تالاپ ەتىلەدى.
تولىقتاي العاندا، سوت قۇرىلىمىنىڭ جاڭا جۇيەسى جانە ىستەردى قاراۋدىڭ جاڭا ءتارتىبى 2016-جىلدىڭ 1- قاڭتارىنان باستاپ-اق ەنگىزىلەتىن بولادى. باسقا شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ ودان كەيىنگى جىلداردىڭ ىشىندە كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرىلادى.
- سۇحباتىڭىزعا راحمەت!
- وسى ورايدا، مەندە جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورمالارعا بەلسەندى قولداۋ كورسەتكەنى جانە سوت جۇيەسى قىزمەتىن شىنايى جازىپ كورسەتكەنى ءۇشىن «قازاقپاراتتىڭ» بارلىق ۇجىمىنا العىسىمدى بىلدىرگىم كەلەدى.
اۆتور: مارلان جيەمباي
