قازتاگ: اباي مۇراسى - ءبىز ءالى بىتىرمەگەن ۋنيۆەرسيتەت
قازاقستانعا ۇلكەن توي كەلدى. رەسپۋبليكا ۇلى اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ تۋعانىنا 150 جىل تولعانىن اتاپ وتۋدە. تامىزدىڭ 8 ءى كۇنى باستالعان ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى جالپى جينالىسىنىڭ مەرەيتويلىق سەسسياسىندا ابايدىڭ شىعارماشىلىق مۇراسى مەن ونىڭ قازاق حالقىنىڭ ومىرىندە كەمەڭگەر اقىن- اعارتۋشى، رۋحاني ۇستاز، گۋمانيست، فيلوسوف رەتىندە اتقارعان شىن مونىندەگى ريەۆوليۋتسيالىق ءرولى تۋرالى ايتىلدى.
سەسسيانى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى كەنجەعالي ساعاديەۆ اشتى.
سودان كەيىن پرەمەر- ءمينيستردىڭ ورىنباسارى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ مەرەيتويلىق سەسسيانىڭ قاتىسۋشىلارىنا جولداۋىن وقىپ بەردى.
بايانداماشىلار - اكادەميكتەر جابايحان ءابدىلدين، ماناش قوزىبايەۆ جانە باسقا ءسوز سويلەگەندەر، ولاردىڭ اراسىندا شىڭعىس ايتماتوۆ، يران سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ال اكپار ۆەلاياتي، تۇركيا پرەزيدەنتىنىڭ كەڭەسشىسى نامىك كەمال زايبەك، ۋكراينا پرەمەر- ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى، ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ ۆيتسە- پرەزيدەنتى يۆان كۋراس اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ ناۋايى، نايزامي، ياسساۋي، گەتە، بايرون، پۋشكين ءتارىزدى الەمدىك ادەبيەتتىڭ جارقىن جۇلدىزدارى قاتارىنان ورىن الاتىنىن اتاپ ءوتتى.
اباي ءوز شىعارماشىلىعى ارقىلى، دەدى ولار، ومىرگە دەگەن جاڭا كوزقاراستىڭ قالىپتاسۋىنا جاعداي جاسادى - اعارتۋ، دامۋ، ەڭبەك ءتارىزدى جاڭنا ءومىردىڭ نەگىزگى پرينتسيپتەرىنىڭ ءبىر قاتارىن ءوزى ءتۇجىرىمداپ بەردى.
نەگىزىنەن كوشپەلى ءومىر سالتىن كەشكەن، قيىر ءۇلتتىق ايماقتا وقۋدىڭ، ءبىلىم الۋدىڭ قاجەتتىگى، ونىڭ جەكە ادامنىڭ قالىپتاسۋىنا نەگىز بولاتىندىعى تۋرالى، ادامنىڭ ادامگەرشىلىك قاسيەتتەرىنىڭ جەتىلۋىنە سولاردىڭ كومەكتەسەتىنى تۋرالى، بۇل الەمدى جاقسارتۋ ءۇشىن وقۋ مەن ءبىلىمنىڭ قاجەتتىگى تۋرالى تۇڭعىش رەت قازاقتارعا وسيەت قالدىرعان اقىن ءومىر ءسۇردى.
ال، ابايشا، باقىت دەگەن نە؟ باتىر بولۋ، بيلىك قۇرۋ، باي بولۋ عانا ەمەس، بارىنەن بۇرىن ارى تازا، ناعىز قاستەرلى ادام بولا ءبىلۋ عانيبەت، دەپ ەسەپتەدى ول. راس، بۇل الەمدە كەدەيلىك پەن بايلىق، قايىرىمدىلىق پەن قاستاندىق بار ەكەنى راس. ءبارى دە سەنىڭ ءوز قولىڭدا، دەپ ءتۇسىندىردى ءدانىشپان. ول گابيعاتتىڭ، ادامنىڭ سۇلۋلىعىن جىر ەتىپ، ولاردىڭ ءوزارا اجىراعىسىز بايلانىستا جانە جاراسىمدا بولاتىندىعىن تۇسىندىرۋگە تىرىستى. قۇداي ولاردى سۇيىسپەنشىلىكپەن جاراتقان، سوندىقتان دا ءوزى بۇكىل ادامزاتتى قادىرلەۋىمىز كەرەك.
اباي ءوز بويىنا ءۇش ۇلى باستاۋدىڭ ءنارىن جيناعاندىقتان - ءوز حالقىنىڭ رۋحاني ءومىرىن، شىعىس پوەزياسىن، ورىستىڭ، سول ارقىلى باتىستىڭ ادەبيەتىن تەرەڭ سىڭىرگەندىكتەن ۇلىلىققا جەتتى، دەپ اتاپ كورسەتىلدى. ول پۋشكيننىڭ، گەتەنىڭ، بايروننىڭ شىعارمالارىمەن جاقسى تانىسىپ، ولاردى انا تىلىنە اۋداردى. ابايدىڭ ءوزى وسكەن ورتاسى دا ماڭىزدى ءرول اتقاردى. ونىڭ اكەسى قۇنانباي اقىلدىلىعى، ءبىلىمى، تەرەڭ ويلاپ - تەرەڭ تۇجىرىمداي بىلەتىندىگى ءۇشىن كوبىنە قاجى اتالىپ ءجۇردى. ال ابايعا اناسى ۇلجان مەن اجەسى زەرەنىڭ بەينەسى مەيىرىمدىلىگىمەن قىمبات. سەمەيدە ول كوپتەگەن ساياسي جەر اۋدارىلعاندارمەن جاقىن تانىسىپ، ولار مۇنى قالىپتاسقان اقىن رەتىندە تاني ءبىلدى.
بۇرىنعى ك س ر و مەكتەپتەرىندە ءبىلىم بەرۋدىڭ سىڭارجاقتىعى قازاق ءتىلىنىڭ جويىلىپ كەتۋىنە دەيىن قاتەر ءتوندىردى. ال حالىق ءسۇيىپ قاستەر تۇتقان ۇلى اباي ءارقاشاندا ونىڭ قورعانى بولىپ كەلدى، دەستى شەشەندەر. ال قازىر ول ءوزىنىڭ ىزگىلىكتى وسيەتتەرىمەن ەگەمەندى ەل بولۋىمىزعا شاراپاتىن تيگىزۋدە.
مەرەيتويلىق سەسسيا ءوز ءجۇمىسىن تامىزدىڭ 9 ىندا ودان ءارى جالعاستىردى.
اناتولي شەۆەلەۆ،
قازتاگ ءتىلشىسى.
