باتىس قازاقستان: ابايدى قازاق ەلى تۇگەل تانىپ، ۇلگى الا ءبىلۋى ءتيىس - فوتو

ورال قالاسى اكىمدىگى مادەنيەت جانە تىلدەردى دامىتۋ ءبولىمى ج. مولداعاليەۆ اتىنداعى وبلىستىق عىلىمي- امبەباپ كىتاپحاناسىمەن بىرلەسىپ ۇيىمداستىرعان شارادا الدىمەن ۇلى اقىننىڭ ەڭسەلى ەسكەرتكىشىنە گۇل شوقتارى قويىلدى.

قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى مارس ساتىبالديەۆتىڭ ايتۋىنشا، ابايدىڭ 170 جىلدىعىنا ارنالعان شارالار تەك مۇنىمەن شەكتەلمەيدى. سونداي- اق «اباي تانۋ» تانىمدىق ساعاتتارى، كونفەرەنتسيالار، سەمينارلار ۇيىمداستىرىلۋدا. ەلباسىمىز ن. ءا. نازاربايەۆتىڭ «ابايدى تانىتۋ ارقىلى ءبىز قازاقستاندى، قازاق حالقىن الەمگە تانىتامىز» دەپ اتاپ وتكەنىندەي، ۇلى اقىننىڭ ولەڭدەرى ماڭگى ولمەك ەمەس، ونىڭ قارا سوزدەرى بۇگىنگى كۇنمەن دە ۇندەسىپ جاتىر. سوندىقتان الدىمەن قازاق حالقى ابايدى وقىپ، ودان ۇلگى الىپ، تاني ءبىلۋى كەرەك. سودان كەيىن ونىڭ شىعارمالارىن وزگەلەرگە ناسيحاتتاي ءبىلۋى قاجەت.

ادەبيەتشى- عالىم، م. وتەمىسوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى سەرىكقالي شاراباسوۆ اباي تانۋشى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى مەكەمتاس مىرزاحمەت ۇلىنىڭ كەلەلى پىكىرلەرىن مىسالعا كەلتىردى. م. مىرزاحمەت ۇلى اباي تانۋ تاريحىن (1889-2015) ءۇش كەزەڭگە ءبولىپ قاراستىرادى.

اتاپ ايتقاندا، «مۇحتار اۋەزوۆكە دەيىنگى زەرتتەلۋ تاريحى (1889-1934)»، «اباي تانۋ تاريحىنىڭ مۇحتار اۋەزوۆ كەزەڭى (1934-1961)» جانە «اباي تانۋدىڭ م. اۋەزوۆتەن كەيىنگى ءداۋىرى (1961 -جىلدان بەرى قاراي)». اتاقتى عالىم اباي تانۋدىڭ كەڭەستىك داۋىردە تار شەڭبەردەن شىعا الماي، ونىڭ شىعىسى مۇلدەم زەرتتەلمەي، اتاۋسىز قالعانىن اتاپ كورسەتەدى. ەندىگى ماقسات - اقىن مۇراسىن جاڭا دۇنەتانىم تۇرعىسىنان كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ.

ياعني ويشىل اقىننىڭ جانتانۋ ءىلىمى مەن تولىق ادام ءىلىمىنىڭ قۇپياسىن اشىپ-بىلۋگە ۇمتىلىپ، تەرەڭ زەرتتەۋ كەرەك. جان تانۋ دەگەنىمىز - جۇرەكتانۋ. ابايدىڭ تۋىندىلارىندا جۇرەك ءسوزى 69 رەت ءتۇرلى ماعىنادا كەزدەسەدى. دەمەك، كەيىنگى ۇرپاق تا ۇلى اقىن مۇراسىن جۇرەكپەن ءتۇسىنىپ، قابىلداي ءبىلۋى ءتيىس.

شارا بارىسىندا اباي ولەڭدەرى وقىلىپ، قارا سوزدەرىنەن ۇزىندىلەر كەلتىرىلدى.

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى