الەمدەگى ەڭ ءىرى يتتەر - فوتو
استانا. قازاقپارات - اعىلشىن ءماستيفى - اعىلشىننىڭ اسىل تۇقىمدى الىپ ءيتى. بۇل الىپ ءيتتىڭ ورتا ەسەپپەن بويىنىڭ بيىكتىگى 69-91 سانتيمەتر.
ەركەگىنىڭ ورتاشا سالماعى 68-110 كەلى، ال ۇرعاشىسىنىڭ ورتاشا سالماعى 54-91 كەلى. ماستيفتەر - اقسۇيەك يتتەر. ولار وتە باتىل، ءارى ادامعا جاقسى سەرىك بولا الادى.

يسپانيالىق ماستيفتىڭ وتانى - يسپانيانىڭ ەسترەمادۋرا قالاسى. و باستا بۇل الىپ ءيتتى مالداردى باسقا جىرتقىشتاردان كۇزەتۋ ءۇشىن اسىراعان. بويى 77-88 سانتيمەتر، سالماعى 80-120 كەلى شاماسىندا. الىپ ءيت ءۇي كۇزەتىنە وتە جاقسى.

سەنبەرنار - يتاليالىق جانە شۆەيتساريالىق الىپ ءيت. بۇلاردى و باستا قۇتقارۋشىلار ەسەبىندە اسىراعان. وتە مىقتى، ءىرى ءيتتىڭ بويى 65-90 سانتيمەتر. ال سالماعى 80 كەلىدەن جوعارى. وتە سالماقتى، سەزىمتال، ادال ءيت.

پيرەنەيلىك ءماستيفتىڭ وتانى - اراگونا، يسپانيا. ەۋروپانىڭ وڭتۇستىك شىعىسىندا پايدا بولعان ءىرى ءيت العاشىندا مال باعۋعا وتە يكەمدى بولعان. مۇنداي يتتەردىڭ بويى 72-81 سانتيمەتر، سالماعى 100 كەلىدەي. پيرەنەيلىك ماستيف وتە اقىلدى يتتەردىڭ قاتارىندا. بۇگىندە ولار كۇزەت سالاسىندا پايدالانىلادى.

نەمىس دوگى - الەمدەگى ەڭ بيىك ءيت. دوگتىڭ ەڭ الاساسىنىڭ بويى 80 سانتيمەتر. سالماعى 45-91 كەلى ارالىعىندا بولادى. زيەۆس اتتى ميچيگاندىق دوگتىڭ بويى رەكودتىق كورسەتكىشكە جەتكەن. ونىڭ بيىكتىگى 111,8 سانتيمەتر. ونىڭ تىك وتىرعانداعى بويىنىڭ بيىكتىگى 2,2 مەتر. نەمىس دوگى وتە سىمباتتى، اقىلدى، ءتىل العىش بولىپ كەلەدى.

تيبەت ءماستيفى - وتە كونە اسىل تۇقىمدى يتتەردىڭ ءبىرى. ول گيمالاي تاۋلارىندا تيبەت موناسترىنداعى ۋكوشپەندىلەردىڭ جانىندا جۇرەتىن بولعان. بويىنىڭ بيىكتىگى 66-81 سانتيمەتر. سالماعى شامامەن 60-80 سانتيمەتر. تيبەت ماستيفى وتە سالماقتى، ول ءۇيدى كۇزەتەدى، جانە وتباسى مۇشەلەرىنىڭ جاقسى دوسى بولا بىلەدى. ونىڭ باسقا يتتەردەن ەرەكشەلىگى تازالىقتى ۇناتادى.

نيۋفاۋندلەند - كانادالىق الىپ يتتەردىڭ ءبىرى. و باستا ولار بالىقشىلاردىڭ وتە جاقسى كومەكشىسى بولعان. ولار سۋدا وتە جاقسى جۇزەتىن بولعاندىقتان مىقتى قۇتقارۋشى. سالماعى 55-72 كەلى ارالىعىندا، ال بيىكتىگى 63-75 سانتيمەتر. ولار وزدەرىنىڭ ىرىلىگىنە قاراماستان وتە مەيىرىمدى ءيت. قاجەت كەزىندە وزدىگىنەن ارەكەت ەتە الاتىن قاسيەتكە يە.

بۋربۋل - XVII عاسىردا وڭتۇستىك افريكادا پايدا بولعان كۇزەتكە ارنالعان قىزمەتتىك يتتەر. بۇل وتە ءىرى ءارى يكەمدى، ءتوزىمدى ءيت. ولاردىڭ بيىكتىگى 59-70 سانتيمەتر، سالماعى 70-90 كەلى. ولار ۇنەمى جاتتىعۋ مەن قوسا وزىنە نازار اۋدارعاندى، مەيىرىمدىلىكتى جاقسى كورەدى.

ماسكەۋدىڭ كۇزەتكە ارنالعان ءيتى. بۇل XX عاسىردىڭ 50-جىلدارى كاۆكاز وۆچاركاسى مەن سەربەرناردىڭ بۋدانىنان پايدا بولعان ءيت. ولاردىڭ بويىنىڭ بيىكتىگى 68-78 سانتيمەتر، سالماعى 60 كەلىدەن جوعارى. بۇل الىپ ءيت كۇزەتكە ارنالعان، ولار قورقۋ دەگەندى بىلمەيدى، وتە باتىل.

لەونبەرگەر - گەرمانيانىڭ لەونبەرگ قالاسىندا 1846-جىلى سەربەرنار، پيرەنەي وۆچاركاسى جانە نيۋفاۋندلەند يتتەرىنىڭ بۋدانىنان پايدا بولدى. بۇل الىپ ءيتتىڭ بيىكتىگى 72-80 سانتيمەتر، سالماعى 45-77 كەلى ارالىعىندا. لەونبەرگەن قولعا وتە تەز ۇيرەتىلەتىن، ادامعا ءۇيىر، بالالاردى جاقسى كورەتىن ءيت. ولار ءۇيدى، اۋلانى وتە جاقسى كۇزەتەدى، اقىلدى، ادال.