ءماجىلىس دەپۋتاتىن سارايشىق قالاسىنداعى تاريحي جادىگەرلەر تاڭعالدىردى - فوتو
ايتالىق، ق ر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى اندرەي بەگەنەيەۆ تامىز ايىنىڭ 2 ءسى مەن 6 سى ارالاعىندا اتىراۋ وبلىسىندا كەزدەسۋلەر وتكىزۋدە. ال تامىزدىڭ اياعىندا ول شىعىس قازاقستان وبلىسىندا بولماق.
دەپۋتات قازاقپارات تىلشىسىنە تەلەفون ارقىلى حابارلاسىپ، ءوزىنىڭ باتىس وڭىرىندەگى كەزدەسۋلەردەن ۇلكەن اسەر العانىن جەتكىزدى. اۋەلى دەپۋتات اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆتىڭ قابىلداۋىندا بولدى. وبلىس باسشىسى پارلامەنتشىگە ءوڭىردىڭ تىنىس-تىرشىلىگى تۋرالى ايتىپ بەردى. بۇل ايماقتا نەگىزىنەن مۇناي-گاز سالاسى ءوندىرىلىپ جاتسا دا، سوڭعى جىلدارى اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا باسا نازار اۋدارىلۋدا. وبلىس ەت، ءسۇت ونىمدەرىمەن، ءداندى-داقىلدارمەن ءوزىن-ءوزى قامتۋدى باستى ماقسات ەتىپ قويىپ وتىر. كوپتەگەن كاسىپورىندار اشىلعان. اكىم ءوز سوزىندە قىركۇيەك ايىندا وبلىسقا مەملەكەت باسشىسى ارنايى ءىس ساپارمەن كەلەتىنى جوسپارلانىپ وتىرعانىن مالىمدەدى.
دەپۋتات ا. بەگەنەيەۆ «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ اتىراۋ وبلىستىق فيليالىندا بولىپ، ونىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. وسى فيليال ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى كەڭەس قوسىبايەۆ اتقارىلىپ جاتقان ساياسي-مادەني جۇمىستار جونىندە اڭگىمەلەپ بەردى.
دەپۋتات ا. بەگەنەيەۆ ماحامبەت اۋدانىندا بولىپ، اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى جەتىستىكتەردى ءوز كوزىمەن كورگەنىن جەتكىزدى. مىسالى، ەشكى وسىرۋمەن اينالىسىپ جاتقان پۋنكتتە بولعانىن ايتتى. «بۇل جاڭادان قولعا الىنعان ەرەكشە جوبا ەكەن. جاڭا زامان كاسىپكەرلەرى ەشكىنىڭ ءسۇتىن، ەتىن جانە ءتۇبىتىن وندىرۋمەن اينالىسۋدا. ولار جىلىنا 80 توننا ءسۇت، 22 توننا يوگۋرت، 15 توننا سىر، 5 توننا ىرىمشىك، 7 توننا قايماق جانە 4 توننا ەت وندىرۋدە. ەكولوگيالىق تازا ونىمدەرمەن ءوڭىردىڭ تۇرعىندارىن، مەكتەپتەر مەن بالاباقشالاردى قامتاماسىز ەتىپ وتىر. ءقازىر ەشكىنىڭ سانى 600 باس، الداعى ۋاقىتتا ونى ءبىر مىڭعا جەتكىزۋ جوسپارلانۋدا. 36 ادام جۇمىسپەن قامتىلعان ەكەن»، - دەدى اندرەي بەگەنەيەۆ.
سونىمەن قاتار دەپۋتات ءىرى قارا مال وسىرەتىن شارۋاشىلىقتا بولىپ، ونىڭ جۇمىسىمەن دە تانىستى. قازىر 500 باس ءىرى قارا بار، كەلەشەكتە ونىڭ باسى ءبىر مىڭعا جەتكىزىلمەك. 42 ادام جۇمىسپەن قامتىلعان. دەپۋتات، ەڭ باستىسى، مال شارۋاشىلىعى كەشەنىنىڭ زاماناۋي تەحنيكامەن قامتىلعانىن جانە وندا ءتارتىپ پەن تازالىقتىڭ ساقتالعانىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى.
وسى ساپارىندا دەپۋتات «حان وردالى سارايشىق» مەموريالدىق كەشەنىنە بارىپ، تاريحي ورىندى تاماشالاۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى. «جىبەك جولىنىڭ بويىندا وسىنداي تاريحي ساۋلەتتى قالا بولعانى بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ ماقتانىشى دەپ بىلەمىن. قازبا جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. سارايشىق قالاسىندا سۋ قۇبىرلارىنىڭ بولعانى، كۇمىس تەڭگەلەردىڭ بولعانى تابىلعان جادىرگەرلەر ارقىلى دالەلدەنىپ وتىر. سول زاماندا وسىنداي قالانىڭ وركەندەپ تۇرعانى مەنى قاتتى تاڭعالدىردى. ارينە قيراپ قالعانى وتە وكىنىشتى. كەلەر جىلى اشىق اسپان استىندا مۇراجاي اشىلاتىنىن ەستىپ ءبىلدىم. قالا ورنىن جايىق وزەنى شايىپ كەتپەۋ ءۇشىن بەتون قابىرعا ورناتۋ جوباسى قولعا الىنعانى دا قۋانتىپ وتىر»، - دەدى دەپۋتات ا. بەگەنەيەۆ.
قالاعا قايتا ورالعان سوڭ، دەپۋتات «اتىراۋ سۋ ارناسى» ۇجىمىمەن كەزدەستى. مۇندا سۋ شارۋاشىلىعىنا قاتىستى كوكەيكەستى ماسەلەلەر تالقىعا سالىندى. سۋ قۇبىرلارىن جاڭارتۋ، زاماناۋي تەحنولوگيالاردى پايدالانۋعا كوشۋ، ەنەرگيانى ۇنەمدەيتىن قۇرالداردى ورناتۋ ماسەلەلەرى ءسوز بولدى.
سونىمەن قاتار دەپۋتات كەشە اتىراۋ وبلىستىق كاسىپوداق فەدەراتسياسىنىڭ مۇشەلەرىمەن جۇزدەستى. بۇل كەزدەسۋگە 120 دان استام ادام قاتىستى. ءماجىلىس دەپۋتاتى پارلامەنتتىڭ زاڭ شىعارۋ قىزمەتى، وڭىرلەردى دامىتۋ جانە ەكولوگيالىق جاعدايدى جاقسارتۋ جونىندە ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. دەپۋتاتقا قويىلعان سۇراقتار دا از بولعان جوق. اسىرەسە، كاسىپوداقتىڭ بۇگىنگى تاڭداعى ءرولى تۋرالى ورتاق ماسەلە كوتەرىلدى. تۇرعىندار تاراپىنان كوپ جاعدايدا ءوز قۇقىعىن قورعاۋ كەزىندە جۇمىسشى ەمەس، جۇمىس بەرۋشىلەر جەڭىپ كەتىپ جاتاتىنى ايتىلدى. دەپۋتات ءوزى سايلانعانعا دەيىن قاراعاندى وبلىسىنداعى «تەمىرتاۋ ارسەلور ميتتال» ا ق- نىڭ كاسىپوداعى قانداي قىزمەت اتقارعانىن جانە كومبينات جۇمىسشىلارىنىڭ قۇقىعىن قورعاۋداعى ءرولىن ايتا كەلىپ، تاجىريبە الماسۋ قاجەتتىگىن ەسكە سالدى. دەپۋتات سۇراقتارعا جاۋاپ بەرە كەلىپ، كەيبىر مينيسترلىكتەرگە قاتىستى ماسەلەلەردى ءوتىنىش بىلدىرۋشىلەردىڭ جازباشا ءوز اتىنا جىبەرۋىن جانە ونى پارلامەنت قابىرعاسىندا تالقىعا سالاتىنىن جەتكىزدى. كەزدەسۋ پىكىر الماسۋ جاعدايىندا ءوتتى.
سونداي-اق دەپۋتات حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. «مەن وسى ورتالىقتا ەلەكتروندى ۇكىمەت ارقىلى ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى تامارا دۇيسەنوۆانىڭ اتىنا ساۋال جولدادىم. ەلىمىزدىڭ ءاربىر ازاماتى مينيسترگە وسىلاي ءوز ءوتىنىشىن جولداي الاتىنىن ايتتىم»، - دەيدى دەپۋتات.
بۇگىن ق ر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى، «نۇر وتان» پارتياسى فراكسياسىنىڭ مۇشەسى اندرەي بەگەنەيەۆ اتىراۋ قالاسىندا ءبىرقاتار كەزدەسۋلەر وتكىزەتىنىن جەتكىزدى. اتاپ ايتقاندا، قازاقستان تەمىر جولىنىڭ وبلىستىق بولىمشەسىنىڭ جانە توتەنشە جاعدايلار قىزمەتكەرلەرىمەن كەزدەسەدى. شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتىڭ بۇگىنى مەن كەلەشەگى تۋرالى ماسەلەنى وڭىردەگى كاسىپكەرلەرمەن بولاتىن كەزدەسۋدە تالقىعا سالاتىن بولادى. سونداي-اق «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ اتىراۋ وبلىستىق فيليالىندا ازاماتتاردى ءوز وتىنىشتەرى بويىنشا قابىلدايتىنىن مالىمدەدى.
اۆتور: ايدىن بايمەن
