تۇرمىسقا شىعاتىن قىزعا ايتىلعان ناسيحات
استانا. قازاقپارات - ءومىرىن مۇسىلماندىقپەن وتكىزگەن ءبىر انا تۇرمىسقا شىققالى وتىرعان قىزىنا ارداقتى پايعامبارىمىزدىڭ (س. ع. س. ) سوزدەرىنە سۇيەنە وتىرىپ مىناداي ناسيحات جاسادى:
- قاراعىم، قىزىم! سەن ەندى تۋىپ وسكەن ۇيىڭنەن كەتىپ، قىر- سىرى بەيتانىس، بوتەن ءبىر ۇيگە كەلىن بولىپ باراسىڭ. مىنەز- قۇلقى دا وزىڭە بەيمالىم ءبىر اداممەن باس قوسىپ، عۇمىر كەشەسىڭ؛
- سەن ول كىسىگە جەردەي بول، ول ساعان توبەڭدەگى كوكتەي بولادى!
- سەن وعان ءۇي بول، ول ءۇيدىڭ تىرەگى بولادى!
- سەن وعان كۇڭ بول، ول ساعان قۇل بولادى؛
- سەن ونى شارشاتپا، سوندا ونىڭ ساعان دەگەن سەزىمى ازايمايدى؛
- سەن ودان الىستاپ ۇزاما، ول سەنى ۇمىتپاسىن؛
- سەن ءاردايىم ونىڭ كوزىن، مۇرنىن جانە قۇلاعىن ساقتاۋشى بول، ول سەنەن باسقاعا كوز سالماسىن، وزگەنىن جۇپارىن يىسكەمەسىن، سەنەن ىلعي جاقسى سوزدەر عانا ەسىتسىن؛
- ۇيدە وتىرىپ، ءۇي شارۋاسىمەن، قول ونەرىمەن اينالىس؛
- ءىشىپ- جەۋگە ول نە اكەلسە، سوعان قاناعات قىل. اناۋ جوق، مىناۋ جوق دەپ ەش ۋاقىتتا شاعىم جاساما؛
- وتباسىنداعى ءوز اقىڭدى الۋدان بۇرىن، كۇيەۋىڭنىڭ اقىسىن بەرۋگە تىرىس؛
- ەرىڭنىڭ تۋىستارىن سىيلاپ، قادىرلە؛
- تازالىق پەن پاكتىككە اسا كوپ ءمان بەر!
- كوشەگە شىقساڭ، ەتەك- جەڭى كەڭدەۋ، جالاڭاش دەنەڭدى جاۋىپ تۇراتىن كيىم كي! سەنىڭ ءتانىڭ كۇيەۋىڭە عانا ارنالعان امانات ەكەنىن ۇمىتپا!
- كورشىلەرىڭمەن تاتۋ بول، ولاردان زيان كەلسە سابىر ەت، شىدا! بىرەۋدىڭ ءسوزىن بىرەۋگە تاسىپ وسەكشى بولما!
- اسىرەسە، قۇلشىلىقتارىڭا مۇقيات بول. ۋاقىتى كىرگەن نامازدى دەرەۋ وقۋعا اسىق؛
- شىراعىم، قىزىم! مەن ەندى قىرىق جىلدىق تاجىريبەمە سۇيەنىپ، ءبىرقاتار ءسوز ايتامىن. سولاردى جادىڭا توقى، سوندا بۇل دۇنيەدە دە، ماڭگىلىك ومىردە دە باقىتتى بولاسىڭ؛
- قاناعاتشىل بول! قاناعات قارىن تويعىزىپ قانا قويمايدى، جۇرەككە دە تىنىشتىق اكەلەدى؛
- ساعان ايتىلعان سوزدەردى جاقسىلىپ تىڭداپ ءجۇر، كۇيەۋىڭنىڭ شاريعاتقا تەرىس كەلمەيتىن بارلىق تىلەكتەرىن ورىندا!
- ۇيىڭدەگى ءار نارسە مۇمتازداي تازا جانە ورىن- ورنىندا جيۋلى تۇرسىن؛
- كۇيەۋىڭنىڭ اس ىشەتىن جانە ۇيىقتايتىن ۋاقىتىنا اباي بول! اشتىقپەن جامان مىنەز كورسەتىپ، ۇيقىسىزدىقپەن اشۋلانۋى مۇمكىن؛
- ۇيىڭدەگى بۇيىمدار مەن مال- مۇلىكتىڭ قورعاۋشىسى بول. جاساعان جاقسىلىعىڭدى ەش ۋاقىتتا مىندەت قىلما. جاقسىلىققا جاقسىلىق تەز ۇمىتىلادى، ال جاماندىققا جاقسىلىق وڭايلىقەن ۇمىت بولمايدى؛
- كۇيەۋىڭنىڭ قاتەلىكتەرىن بايقاساڭ، ەشكىم جوق وڭاشا جەردە عانا جۇمساق تىلمەن ەسكەرت؛
- جارىڭنىڭ سىرلارىن ءتىرى جانعا جايۋشى بولما! ەرلى- زايپتىنىڭ سىرلارى قابىرگە بىرگە كومىلۋى كەرەك؛
- جارىڭ قۋانسا سەن دە بىرگە قۋان، قايعىرسا سەن دە بىرگە مۇڭاي! وعان ءومىردىڭ ءار ساتىندە جاقسى ءبىر دوس بول!
- وتىرىك سوزدەن اۋلاق بول! ويتكەنى وتىرىك وتباسىن ىشتەن بۇلدىرەتىن جەگى قۇرتتان دا جامان؛
- ارالارىڭدا تۇيتكىل شىقسا، ەكەۋىڭ بىرگە وتىرىپ وزدەرىڭ شەشىڭدەر! ونداي سوزدەردىڭ اكەڭ ەكەۋمىزگە نەمەسە باسقا ادامعا ايتىپ بارماڭدار!
- كۇيەۋىڭنەن شاماسى كەلمەيتىن نارسەنى ەشقاشان سۇراما!
- كوركەم مىنەزدى جاقسى ايەل كۇيەۋىنە جۇماق نىعمەتى ەكەنىن ۇمىتپا! سەن دە جارىڭا ءجاننات نىعمەتى بول، وعان ازاپ شەكتىرمە!
- بۇل ايتىلعانداردى وزىڭنەن بۇرىن كۇيەۋىڭدى ويلاعاندا عانا جۇزەگە اساتىنىن ءبىل! مەنىڭ ايتقانىم عانا بولا بەرسىن دەگەن مىنەزبەن بۇلاردى ەشقاشان ورىنداي المايسىڭ؛
- ەگەر بەس ۋاقىت نامازىڭدى وقىماساڭ، كەسىر- كەساپات رەتىندە وسىنىڭ ءوزى ساعان دا، كۇيەۋىڭە دە، بالا- شاعاڭا دا جەتكىلىكتى بولادى؛
- عۇسىلىڭ مەن دارەتىڭە ەشقاشان جەڭىل قاراما!
- بۇل ايتىلعاننىڭ پايداسىن كورۋلەرىڭ ءۇشىن ەڭ الدىمەن يمان مەن نيەت- ىقىلاستارىڭ تازا دۇرىس بولۋعا ءتيىس. نە سويلەپ، نە جاساسساڭدار دا ەڭ الدىمەن اللانىڭ رازىلىعىن ىزدەڭدەر! سوندا عانا ەكى دۇنيە شاتتىعىنا ءسوزسىز كەنەلەتىن بولاسىڭدار!
ازىرلەگەن: اسىلبەك اۋەزحان ۇلى
mazhab.kz