سۇڭعىلادان وتاندىق ءونىم جاسالماق

دالاسىندا ەل اۋماعىندا كوپ ۇشىراسا بەرمەيتىن وسىمدىكتىڭ ءتۇر- ءتۇرى وسەدى. ال، جەرگىلىكتى ەلدىڭ ماقتانىشى سانالاتىن - سورتاڭدى سۇڭعىلا (تسيستانحە) . قازاقستاننىڭ باسقا ايماقتارىندا مۇلدە وسپەيدى دەسە دە بولادى. سۇڭعىلانىڭ ەمدىك قاسيەتتەرى جەتەرلىك. قۇرامىندا كومىرسۋلار، يانتار قىشقىلى، يريدويد، ستەرويد، فەنول، ليگناندار بار. ونىڭ تامىرىن دارىلىك قاسيەتىنە بايلانىستى قىتاي، جالپى ازيا ەلدەرى مەديتسينادا ءجيى قولدانادى. تسيستانحە بۇيرەك اۋرۋلارى (نەفريت، پيەلونەفريت، تسيستيت) ، جىنىس جولدارى اۋرۋلارى، بەدەۋلىك، نەسەپ تۇتىگى، نەسەپ جولدارىنىڭ اۋرۋلارىن ەمدەۋدە جاقسى اسەر ەتەدى. جەرگىلىكتى جەرگە قولدانعاندا قان اينالىمىن رەتتەيدى، تەرىنىڭ ءىسىنۋىن، اۋرۋدى باسادى. ماسەلەن، قىتايدىڭ ءداستۇرلى مەديتسيناسىندا ونى بەدەۋلىك، ارقا جانە تىزە سىنۋى، يان بۇيرەكتەرىنىڭ جەتىسپەۋىنەن ءسىڭىر جانە سۇيەكتىڭ السىرەۋى، تسزين كۆينتەسسەنتسياسىنىڭ جانە قاننىڭ ازايۋى، ءىشتىڭ قاتۋى سەكىلدى اۋرۋلارعا قارسى پايدالانادى.

جالپى، سورتاڭدى تسيستانحە - كوپجىلدىق، كوپ نەمەسە از تۇكتى، بيىكتىگى 10-40 سانتيمەتر بولاتىن وسىمدىك. ساعاعى جۋان، گۇلدەرى سيليندر سەكىلدى. ول تۋرالى جۋرناليست ا. قۇلتاي بىلاي دەپ جازادى: «بەتپاقدالا مەن مويىنقۇم قۇمىندا كوكتەم مەزگىلىندە وسەتىن وسىمدىكتىڭ ءبىر كەلىسىن جەرگىلىكتى جۇرت 110 تەڭگە باعامەن وتكىزىپ جاتىر. ولاردىڭ ايتۋىنشا، بۇل وسىمدىكتىڭ تامىرىن قىتايدان كەلگەن ازاماتتار ساتىپ الىپ، كەيىن ونى وزىمىزگە ءدارى ەتىپ ساتادى ەكەن. سۇڭعىلا - قىتاي، تيبەت مەديتسيناسىندا باۋىر اۋرۋلارىن ەمدەۋگە تاپتىرماس دارىلىك ءشوپ. 2006 -جىلى بۇل وسىمدىكتىڭ تامىرى 15 تەڭگەگە باعالانعان ەكەن» (massaget.kz) . 1993 -جىلدان بەرى جىلىنا 140-160 توننا سۇڭعىلا شەت جۇرتقا شىعارىلىپ وتىرعان كورىنەدى. سوڭعى كەزدە اسپان استى ەلىندە بۇل شيكىزات تۇرىنە تاپشىلىق تۋىنداپ، 2000 -جىلى سۇڭعىلا قىتايدىڭ قىزىل كىتابىنا ەنگىزىلگەن.

 قۋانىشتىسى سول، ەمدىك قاسيەتتەرىمەن ەرەكشەلەنەتىن وسى ءبىر وسىمدىكتى قايتا وڭدەۋگە جەكە كاسىپكەر، فارماسيەۆت مامان سەرعازى قىلىشبايەۆ قۇلشىنىس تانىتىپ وتىر. ول سۇڭعىلادان ءتۇرلى بيولوگيالىق بەلسەندى قوسپالار دايىنداپ، ساتىلىمعا شىعارۋدى كوزدەيدى. فارماسيەۆتىڭ ايتۋىنشا، ستراتەگيالىق شيكىزاتتىڭ ەلدەن شىعارىلۋىنا توسقاۋىل قويىلۋى قاجەت. ەندى تەك ودان جاسالعان ونىمدەردى ەكسپورتتاۋعا جول اشىلۋى ءتيىس. «ويتكەنى، تسيستانحە - ەلىمىزدىڭ بايلىعى، ونى كادەگە اسىرۋعا ءوزىمىزدىڭ دە الەۋەتىمىز جەتەدى» دەيدى ول. اتاپ ءوتۋ كەرەك، بۇل قازاق ەلىندەگى سۇڭعىلادان ەمدىك پرەپاراتتار ازىرلەيتىن تۇڭعىش ءوندىرىس بولماق.

 - بۇگىندە ءوندىرىستى باستاۋعا جەتكىلىكتى مولشەردە شيكىزاتىمىز بار. ءبىرىنشى كەزەڭ - ازىرلەۋ، سوسىن تەحنولوگيالىق جاعىنان وڭدەيمىز جانە رەسپۋبليكا اۋماعىندا جانە شەت ەلدەرگە ساتىلىمعا شىعارامىز. بيزنەستىڭ قالاي جۇرگىزىلەتىنى باستان- اياق ويلاستىرىلعان. ال، ينۆەستيتسيانى مەملەكەتتىك باعدارلامالار ارقىلى تارتۋعا مۇمكىندىك تۋدى. ول ءۇشىن «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى بويىنشا گرانت الدىق. اتالعان گرانت قارجىسىنا ءونىمدى ۇساقتايتىن جانە قوراپتارعا، پوليەتيلەن پاكەتتەرگە ورايتىن ارنايى قۇرىلعىلار، زەرتحانا جابدىقتارى ساتىپ الىندى. ءبىر جىل بويى سەحتىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزدىك، - دەيدى كاسىپكەر.

فيتوونىم قورابىنىڭ فيرمالىق ديزاينى دايىن. سەرعازى بەدەن ۇلى شىعارىلاتىن فيتوشاي، قوسپا، ۇنتاقتاردىڭ قۇرامىن ءوزى ويلاپ تاپقاندىقتان، ءۇش ونىمىنە دە يننوۆاتسيالىق پاتەنت العان. ايتۋىنشا، الداعى ۋاقىتتا «تسيستانحە» اتتى ۇنتاق، «ماڭگىلىك» ، «استانا» ساۋدا بەلگىسىمەن ەمدىك تونيكتەر، قارا شايمەن، جالبىزبەن جانە كوك شايمەن ارالاستىرىلعان فيتوشاي، ءتۇرلى وسىمدىك سىعىندىلارىن، تسيستانحەمەن قاتار بال، بالاۋىز، مارال ءمۇيىزى، جالبىز قوسىلعان ەمدىك تۇنبالار ءوندىرىپ، ساتىلىمعا شىعارماق. جالپى، سۇڭعىلانىڭ «امبەباپ» وسىمدىك ەكەندىگىن جوعارىدا ءبىرشاما ايتىپ وتتىك. «قىلىشبايەۆ» كاسىپكەرلىگى شىعاراتىن ونىمدەر انتيوكسيدانت، ءوت ايداۋشى، ءىش جۇرگىزەتىن، مي جۇمىسىن رەتكە كەلتىرىپ، ەستە ساقتاۋ قابىلەتىن جاقسارتاتىن، پروستاتيت پەن پيلونەفريت سەكىلدى اۋرۋلاردى ەمدەۋدە وتە پايدالى. «سودان بولار، ءبىزدىڭ ونىمدەرگە قازىردەن سۇرانىس وتە كوپ. اسىرەسە رەسەيلىك، جالپى شەتەلدىكتەر قاتتى قىزىعۋشىلىق تانىتۋدا. جاقىن ارادا ءوندىرىستى ىسكە قوسامىن» دەيدى سەرعازى قىلىشبايەۆ.

سۇڭعىلانىڭ پايدالى قاسيەتتەرىن ءتىزىپ شىققان سوڭ قىتايلاردىڭ ءبىزدىڭ ءشوپ- شالامعا قۇمارتۋى تەگىن ەمەس ەكەن- اۋ دەگەن ويعا كەلەسىڭ. جەرىمىزدە وسەتىن باعالى وسىمدىكتى شەتەل اسىرا بەرگەنشە، ونى كادەگە جاراتقىسى كەلەتىن ىسكەر ازاماتتارعا مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ كورسەتىلسە، فارماتسيەۆتيكاعا ەرەكشە جاڭالىق اكەلەتىن يننوۆاتسيالىق جوبانىڭ جولى اشىلار ەدى.

 جانات قاپالبايەۆا

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى