رامازان ايىندا قۇران كارىمنىڭ قازاقشا اۋدارماسى جارىق كوردى
ارينە بۇعان دەيىن دە ءبىرشاما اۋدارما، تۇسىندىرمەلەر جارىققا شىققان. سوندىقتان «جاڭا تۋىندىنىڭ ايىرماشىلىعى قانداي؟» دەگەن ساۋال تۋىندايدى.
بىرىنشىدەن، بۇل كىتاپ كوپشىلىكتىڭ تىكەلەي سۇرانىسى بويىنشا قولعا الىنىپ، جان- جاقتى سارالانىپ جاسالعان. ەكىنشىدەن، اۆتورلارى جاس عالىمدار نۇر- مۇباراك ەگيپەت يسلام مادەنيەتى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ PhD دوكتورانتتارى: يسلامتانۋشى ءارى اۋدارماشى اسقار اكىمحانوۆ مىسىرداعى اين-شامس ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تۇلەگى بولسا، يسلامتانۋشى نۇرلان اناربايەۆ ءال-ازحار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تۇلەگى. ياعني ەكەۋى دە انا تىلىمەن قاتار اراب ءتىلىن جەتىك بىلەتىن ماماندار.
2011 -جىلى قاسيەتتى قۇران اۋدارماسىن قولعا العان اۆتورلاردى اڭگىمەگە تارتقانىمىزدا، ولار بۇل جاۋاپكەرشىلىكتى موينىنا الۋىنا وقىرمانداردىڭ تىكەلەي ۇسىنىسى تۇرتكى بولعانىن العا تارتتى.
قۇراننىڭ ءماتىنىن اۋدارۋ بارىسىندا اراب جانە ورىس تىلىندەگى تاپسىرلەردى دە سارالاعان اۆتورلار جاڭا ەڭبەكتىڭ ءدىني ماماندارعا قاجەتتى ساپادا عانا ەمەس، قاراپايىم وقىرمانداردىڭ دا دەڭگەيىن ەسكەرگەندىگىن ايتادى. الايدا، جالپاق جۇرتتىڭ جەلەۋىمەن قارابايىرلىلىققا جول بەرمەگەن. 15 تومدىق قازاق ءتىلى مەن قازاق ادەبي ءتىلىنىڭ سوزدىگىن قولدانا وتىرىپ، ءسوز تىركەستەرىنىڭ ءمان- ماعىناسى، زاڭدىلىعى ەسكەرىلىپ قاسيەتتى قۇراندى قازاقشا ساۋاتتى دا ماعىنالى سويلەتۋگە تىرىسقان.
وسىعان دەيىنگى قازاقشا اۋدارمالاردىڭ كەيبىرىندە ايات پەن ايات قوسىلىپ كەتسە، كەي سويلەمدەردە سوزدەر، كەيدە سويلەمدەر جوق، بىرنەشە سويلەممەن بەرىلەتىن اياتتار دا قىسقا قايىرىلعان تۇستارىن بايقاعانىن ايتقان اۆتورلار وسىنداي ولقىلىقتاردىڭ بارلىعىن بارىنشا ەسكەرۋگە تىرىسقان. جاڭا تۇسىندىرمەلى اۋدارمادا ءاربىر سۇرەگە قىسقاشا كىرىسپە بەرىلسە، سوڭعى پاراداعى اياتتار اراسىندا دا تۇسىندىرمەلەر جاسالعان.
سونداي-اق مۋتاشابيح اياتتارعا تۇسىندىرمە بەرىلگەن.
جالپى قۇران كارىمگە بايلانىستى ەڭبەكتەر: تىكەلەي سوزبە- ءسوز اۋدارما، تۇسىندىرمەلى ياعني ماعىنالىق اۋدارما جانە ءتاپسىر بولىپ ۇشكە بولىنەدى. بۇل ماعىنالىق اۋدارما يسلامتانۋشى، ءدىنتانۋشى، يمامدار ءۇشىن قايناركوز رەتىندە اسا قاجەت قۇرال بولسا، جالپى حالقىمىزدىڭ يگىلىگى ءۇشىن وتە ماڭىزدى دۇنيە دەۋگە بولادى. «كوكجيەك» باسپاسىنان 5000 دانامەن 3 ءتۇرلى (قىزىل، جاسىل، كوك) مۇقابادا جارىق كورگەن كىتاپتا حاتىم-دۇعاسى قازاقشا اۋدارماسىمەن بەرىلگەن. دەمەك، قالىڭ وقىرمانعا، «قۇراندى تۇسىنبەيمىز» دەپ جۇرگەن اعايىندارعا بۇل اۋدارما ەڭبەكتىڭ بەرەرى دە، بەرەكەسى دە مول ەكەنى داۋسىز.
بۇل تۋرالى نۇر-مۇباراك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى حابارلايدى.
