ءاربىر مەديتسينالىق مەكەمە ساپالى قىزمەت كورسەتۋگە ءمان بەرۋى ءتيىس - مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ج. دانبايەۆا
وسى تۇرعىدا دەرماتولوگيادا ەمدەۋدىڭ قانداي ادىستەرى قولدانىلىپ جاتقاندىعى، سونداي-اق بۇل باعىتتا قانداي جاڭا تەحنولوگيالار ەنگىزىلىپ وتىرعاندىعى جايىندا قازاقپارات ءتىلشىسى استاناداعى دەرماتولوگيا ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى، مەديتسينا عىلىمىنىڭ دوكتورى جۇلدىز دانبايەۆادان سۇحبات الۋدى ءجون كوردى.
- جۇلدىز سەيىتقامزا قىزى، الدىمەن قىزمەتتەرىڭىزدەگى ناتيجەلەرگە توقتالساڭىز؟
- جىل سايىن ءۇش مىڭنان استام ەلوردانىڭ جانە قازاقستاننىڭ وڭىرلەرىنەن كەلگەن ادامدار ستاتسيوناردا ەم قابىلدايدى. سونىمەن بىرگە 111 مىڭنان استام كونسۋلتاتسيالار مەن 800 مىڭنان استام زەرتحانالىق زەرتتەۋلەر جۇزەگە اسىرىلادى. ەم قابىلداۋشىلارعا ساپالى قىزمەت كورسەتۋ مەن ولارعا قولايلى جاعداي جاساۋ ءۇشىن ورتالىقتا بالالاردى قابىلداۋعا ارنالعان جەكە كابينەتتەر اشىلدى، ياعني ۆيتيلوگونى (تەرىدە اق داقتاردىڭ پايدا بولۋى)، شاش دەرتتەرىن ەمدەۋ، اللەرگولوگتىڭ، ەندوكرينولوگتىڭ كابينەتتەرى جۇمىس ىستەۋدە.
2015-جىلدىڭ 5-ايىندا 6382 بالانى قابىلدادىق، ال 2014-جىلى جالپى 6374 بالانى قابىلداۋعا مۇمكىن بولعان ەدى. وتكەن جىلدىڭ كۇزىنەن باستاپ جۇمىس ىستەپ جاتقان ۆيتيلوگو پروبلەماسى بويىنشا كابينەت اتالعان دەرتكە شالدىققان 300 دەن استام ادامدى قابىلدادى.
- جىل سايىن ەلوردانىڭ مەديتسينالىق مەكەمەلەرىندە جاڭا تەحنولوگيالار مەن ەمدەۋ ادىستەرى ەنگىزىلەدى. وسى ورتالىقتا بۇلاردىڭ قايسىسى پايدالانىلۋدا؟
- بۇگىندە تەرى اۋرۋلارىن ەمدەۋدىڭ قازىرگى زامانعى ادىستەرىنىڭ ءبىرى فوتوتەراپيا بولىپ تابىلادى. بۇل ءادىس فوتوسەنسيبيليزاتورلارمەن ۇيلەسۋ ارقىلى ۇزىن تولقىندى ۋلترا كۇلگىن ساۋلەلەرمەن تەرىگە اسەر ەتەدى. وسى ورايدا ءتۇرلى تەرى اۋرۋلارىن ۇزاق مەرزىمگە بەتىن قايتارۋعا جانە كلينيكالىق ناتيجەگە مۇمكىندىك جاسالادى. قولجەتىمدى باعامەن قىزمەت كورسەتۋدىڭ ءتۇرلى باعىتتارى بويىنشا قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنا ەسەپتەلگەن دەرماتوكوسمەتولوگيالىق ءبولىم اشىلدى. ونىڭ ىشىندە جاسوسپىرىمدەردىڭ بەزەۋلى بورتپەلەرىن ەمدەۋ ادىستەرى قامتىلعان. سونىمەن قاتار بىزدە رەسۋرس ۇنەمدەگىش تەحنولوگيالار ەنگىزىلۋدە. ماسەلەن، 2014-جىلى كۇندىزگى ستاتسيوناردا كەرەۋەت ورىندارى 20 دان 40 قا دەيىن جەتكىزىلدى. وسى تۇرعىدا ەنەرگيا ۇنەمدەگىش تەحنولوگيالارعا كوشۋ جۇزەگە اسىرىلدى. كەيبىر قىزمەتتەر اۋتسورسينگكە اۋىستىرىلدى.
- اۋرۋدى الدىن الا ەسكەرتۋ ءۇشىن كوپتەگەن مەديتسينالىق مەكەمەلەر پروفيلاكتيكاعا ەكپىن قويادى. ورتالىقتا پروفيلاكتيكانىڭ قانداي ادىستەرى ەنگىزىلدى؟
- دەرماتوۆەنەرولوگيالىق باعىتتاعى دەرتتەردىڭ پروفيلاكتيكاسى بويىنشا شارالار كەشەنى، جۇقپالى تەرى دەرماتوزدارىنىڭ انىقتالعان وشاقتارىندا مەديتسينالىق تەكسەرۋلەر وتكىزۋ ءبىزدىڭ ورتالىق جۇمىسىنىڭ اجىراماس بولىگى. جىلىنا ەكى رەت سوزىلمالى تەرى دەرتتەرى بار ادامداردى ديسپانسەرلەۋ شارالارى جۇرگىزىلەدى. اشىق ەسىك كۇندەرىنە ەرەكشە نازار بولەمىز. سول كۇندەرى تۇرعىندارعا تەرىنى كۇتىپ ۇستاۋعا، دۇرىس تاماقتانۋعا بايلانىستى اقپاراتتار بەرىلەدى. سونداي-اق تەراپياداعى يننوۆاتسيالار تۋرالى، تەرىنى كۇتۋدىڭ جاڭا ادىستەرۋ جونىندە كەڭەستەر جاسالادى. وسىنداي اكتسيالاردى جىل سايىن ءداستۇرلى تۇردە وتكىزەمىز.
جۇقپالى تەرى دەرماتوزدارىنىڭ پروفيلاكتيكاسى ءۇشىن وشاقتاردا ەپيدەمياعا قارسى شارالار ۇيىمداستىرىلادى. اعىمداعى جىلى 51 ەپيدەميالىق وشاق تەكسەرىلدى. 14 ورتا مەكتەپ پەن بالاباقشادا مەديتسينالىق تەكسەرۋلەر جۇرگىزىلدى.
تۇراقتى تۇردە حالىقتى جىنىستىق جولمەن بەرىلەتىن ينفەكتسيالار تۋرالى اقپاراتتاندىرىپ، ونىڭ سالدارى مەن پروفيلاكتيكاسى بويىنشا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدەمىز. جىل باسىنان بەرى 10 مىڭ اقپاراتتىق بۋكلەتتەردى دايارلاپ، ولاردى ەمحانالار مەن پەرزەنتحانالارعا، ستاتسيونارلارعا تاراتتىق. مۇنىمەن قوسا، ورتالىق ماماندارى قالانىڭ مەكتەپتەرىندە، كوللەدجدەردە جانە جوعارى وقۋ ورىندارىندا دارىستەر وقىدى.
- ورتالىقتا بۇگىندە قانشا مامان جۇمىس ىستەپ جاتىر؟
- ءبىزدىڭ ۇجىمدا 170 ادام قىزمەت ەتۋدە. ونىڭ ىشىندە 44 دارىگەر بار بولسا، سونىڭ بىرەۋى مەديتسينا عىلىمىنىڭ دوكتورى، ەكەۋى عىلىم كانديداتى. 2015-جىلى ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەر استانا اكىمى مەن ق ر دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگى اتىنان قۇرمەت گراموتالارىمەن ماراپاتتالدى. ءبىزدىڭ ۇجىم جىلدار بويى تۇراقتى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. پەرسونالدى ىنتالاندىرۋ - مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان نەگىزگى قادامداردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. ناتيجەلەرگە وراي توقسان سايىن قىزمەتكەرلەردى ىنتالاندىرۋ، سىياقى بەرۋ جۇزەگە اسىرىلادى.
- سىزدەردە ديسپانسەرلىك ەسەپتە قانشا ەمدەلۋشى تىركەۋگە قويىلعان؟
-2015-جىلدىڭ 5-ايىندا تەرى پاتولوگياسىمەن اۋرۋلاردىڭ ديسپانسەرلىك توبى 654 ادامعا جەتتى. ونىڭ ىشىندە 54 پايىزى پسوريازعا شالدىققان بولسا، 16,2 پايىزىندا ۆيتيليگو دەرتى، ال قالعاندارى تەرىنىڭ قابىنۋى، قىشىما جانە باسقا دا اۋرۋلار بويىنشا ناۋقاستار. ايتا كەتەيىك، سوڭعى جىلدارى كوپ جاعدايلاردا ادامدى مۇگەدەك ەتەتىن تەرى اۋرۋىنىڭ اۋىر ءتۇرىن تىركەۋ جاعدايلارى جيىلەپ كەتتى. قازىرگى كەزدە تەرى اۋرۋىنىڭ اۋىر تۇرىمەن 11 ەمدەلۋشى ەسەپتە تۇر.
- جۇرەك-قان تامىرلارىنان كەيىن الەمدە كوش باستاپ تۇرعان دەرتتەردىڭ اراسىندا تەرى اۋرۋلارى دا بار. ال بۇل ماسەلەدە ەلىمىزدەگى احۋال قالاي قالىپتاسىپ وتىر؟
- تەرى جانە تەرىاستى اۋرۋلارى ناۋقاستىلىق قۇرىلىمىندا (3,6 پايىز) توعىزىنشى ورىندا تۇر. جالپى رەسپۋبليكا بويىنشا وسى دەرتتەردىڭ تومەندەۋى ۇدەرىسى بايقالۋدا. ماسەلەن، ەگەر 2012 -جىلى 100000 حالىققا شاققاندا 3753,9 جاعداي تىركەلسە، 2013 -جىلى - 3653,4, ال 2014-جىلى - 3611,4.
- كۇندىزگى ستاتسيونار ۇلكەن سۇرانىسقا يە جانە ناۋقاستاردىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى كاسىبي قىزمەت كورسەتۋگە ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىرىپ وتىرعاندىعىن بايقادىق.
- كۇندىزگى ستاتسيونار شىنىمەن دە ۇلكەن سۇرانىسقا يە بولىپ وتىر. ەمدەلۋشىلەرگە ۇيدەن نەمەسە جۇمىستان الىستاماي ەم قابىلداۋ، سونىمەن قاتار جوعارى بىلىكتى مامانداندىرىلعان كومەك پەن تەگىن دارىلەردى الۋ قولايلى ەكەنى انىق. مەديتسينالىق پەرسونال قارقىندى جۇمىس ىستەپ كوزگە تۇسۋدە. كوبىنەسە بىزگە سوزىلمالى تەرىنىڭ شەكتەۋلى فورمالارىنا، اللەرگيالىق دەرماتيتتەرگە، سونداي-اق قىشىما جانە وزگە دە دەرتتەرگە شالدىققاندار كەلىپ جاتادى. ءبىز ءوز كەزەگىمىزدە ناۋقاستارعا ساپالى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋگە تىرىسىپ باعۋدامىز.
- اڭگىمەڭىزگە راحمەت!
اۆتور: رۋسلان عابباسوۆ
