تۇركى ەلىندە تۇرىپ جاتقان قانداستارىمىز

 استانا. قازاقپارات - وسىندا كەلگەندەگى ءبىر ويىم، وسى ەلدە 1954 - پاكيستان اسىپ تۇركى ەلىندە قونىستانىپ قالعان قانداستارىمىزبەن تانىسىپ، ءبىلىسىپ بايلانىس ورناتۋ ەدى.

تۇركى ەلىندە تۇرىپ جاتقان قانداستارىمىز

 ستامبۋل قالاسىنىڭ زەيتىن بۇرنى اۋدانىندا تۇراتىن ءبىراز قانداستارمەن، يزمير قالاسىنىڭ ماڭىندا ساليحلى قالاشىعىندا تۇراتىن قانداستارىمىزبەن جولىعىپ، اڭگىمەلەسۋ ءساتى تۋدى.

 سول قاندى قىرعىندى كوزىمەن كورىپ، سول كوشتەن امان ەسەن قالىپ قازىر ساليحلى قالاسىندا تۇرىپ جاتقان 91 دەن اسقان ىشكەن اپامىزعا ۇيىنە بارىپ، سالەمدەسىپ، اڭگىمەلەلەسىپ ءبىراز تاريحقا قانىقتىق. سول كوشكەن ەلدى باستاپ كەلگەن باتىرلاردىڭ ءبىرى حامزا اتامىزدىڭ جۇبايى ەكەن. اپامىز جاسىنا قاراماي ءالى جادىسى تۇنىق، ءسوزى نىق، ماقالداپ ماتەلدەپ سويلەگەندە ادامدى سۇيسىندىرەدى ەكەن.

 جالعىز ۇلى تايۆاندا قىزمەت ىستەپ جۇرگەن كورىنەدى، ۇلكەن بايبىشەدەن قالعان بالالاردىڭ نەمەرەلەرى باعىپ قاعىپ وتىر قازىردە.

 ەندى كوكسەگەن دەگەن نايمان اتالارىڭ بار، سول كىسى دە كوپ بىلەدى، سوعان بارىپ سالەم بەرىڭدەر دەگەن سوڭ كوكسەگەن اتامىزعا بارىپ اڭگىمەلەستىك. كوپتى كورگەن، 87 جەتىدەن اسقان اتامىز ءالى تىڭ، قۋتىڭداپ شاۋىپ ءجۇر. وتكەن زۇلمات زامان جايلى شەشىلىپ ۇزاق اڭگىمەلەدى. بالالارىنىڭ كەزىندە ءوزى ۇيىمداستىرىپ بەرگەن تەرى تىگەتىن سەحتارى بار ەكەن. بايبىشەسىنىڭ ومىرىنەن كىتاپ جازاتىنداي ءوزى ءبىر ۇلكەن تاريح كورىنەدى. ول كىسى جەر اۋدارىلىپ كەتكەن بايلاردىڭ تۇقىمى ەكەن، پەتەربۋرگتا تۋىپ، سودان قىتاي اسىپ، قىتايدان سول 1954 - جىلى قاشىپ پاكيستان ءوتىپ بارا جاتقاندا وق ءتيىپ امان قالعان باتىر اپا ەكەن.

اقان باۋىرىمىزدىڭ اعاسى مەركىت رۋىنان شىققان قوناقجاي يبراحيم دەگەن اعامىزدىڭ ۇيىنە قونىپ، ءبىر قويدىڭ باسىن مۇجىپ اڭگىمەگە سۋسىندادىق.

تۇيگەنىمىز:

 قانداستارىمىزدىڭ ۇلت رەتىندە ەندى 20- 30  جىل عۇمىرى قالعان اۋ دەپ ويلادىم.  ويتكەنى بالالارى قازاق ءتىلىن ارەڭ تۇسىنەتىندەي حالدە، نەمەرەلەرىن ايتپاعان كۇندە..

 1990 - جىلدارى تەرى سەحتارىن اشىپ، ءبىراز تۇرمىس جاعدايلارىن تۇزەپ، كاسىپكەرلەر پايدا بولا باستاعان ەكەن. ءبىراق كريزيس كەلگەن سوڭ ءبارىنىڭ دەرلىك شارۋالارى تۇرالاپ جابىلىپ قالىپتى. كوبى جۇمىس ىزدەپ ەۋروپا ەلدەرىنە كەتكەن، سول جاقتا پاتەر جالداپ، جالدامالى جۇمىس ىستەۋدە. قالعاندارى وسى تۇركيانىڭ مەكەمەلەرىندە جالدامالى جۇمىستا.

 قازاقستانعا كوبى 1995 -1997 -جىلدارى كەلىپ بىزدەگى جوقشىلىقتان، اراق ءىشىپ، ماس بولىپ، ورىسشا سويلەپ جۇرگەن قازاقتاردان جۇرەكتەرى شايلىعىپ قالعان، ءالى سولاي دەپ ەلەستەتەدى، اڭگىمەلەرىنەن تۇسىنگەنىم.

 ءبىراز كوزى اشىق ادامداردىڭ وكىنىشتەرى : «قازاقتار ءبىلىم ىزدەمەدى، ۇساق تۇيەك شارۋنىڭ ماڭىندا قالىپ قالدى، كاسىپتەرىن دامىتا المادى» .

ەگەر دە وسى ادامداردىڭ ءتىل بىلەتىن، كاسىپ ۇيرەنگەندەرىن پايدالانىپ قازاق كاسىپكەرلەرى مەن تۇرىك كاسىپكەرلەرىنىڭ اراسىنا دانەكەر بولىپ قازاقستاندا بىرىككەن كاسىپ ورىندار اشۋىنا مۇرىندىق بولسا وزدەرىنە دە، ەلگە دە پايدالارى تيەر ەدى مە دەپ ويلايمىن. نەگە ەكەنى قازاقستانعا كەلىپ كاسىپورىندار، ساۋدا ورىندارىن اشىپ ىستەپ جۇرگەن تۇرىك اعايىندار ءوز بەتتەرىمەن كەلگەن، قازاقتاردى ارالاستىرماي ءوز كاسىپتەرىن اشىپ ءجۇر. ارينە قازاقستاندا ءبىراز كاسىپ ورىندار اشىپ جۇمىس ىستەپ جۇرگەن بىرەن ساران قانداستارىمىز دا بار، ءبىراق سول بىرەن ساران عانا.. .

ءالى دە بولسا كەش ەمەس اۋ، تۇركى ەلىندەگى قازىرگە كەزدەگى كريزيستى پايدالانىپ، ەۋرازيا وداعىن قۇرىلۋىن پايدالانىپ، تۇركيا ەلىندەگى كاسىپكەرلەر مەن قازاق كاسىپكەرلەرىن بايلانىستىرىپ شارۋالار ىستەيمىز دەسە. سوندا ەلمەن دە بايلانىستارى جالعاسار ەدى، ۇرپاقتارى دا ءتىلدى، ادەت عۇرىپتى ۇمىتا قويماس ەدى، وزدەرى دە جاعدايلارىن جاساپ الار ەدى.. .

احمەتبەك نۇرسىيلانىڭ جەكە پاراقشاسىنان

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى