جەتى جىگىتتىڭ قايسىسى كۋۆەيتتە بايراعىمىزدى جەلبىرەتەدى؟

استانا. قازاقپارات - الداعى مامىر ايىنىڭ 13-15 كۇندەرى ارالىعىندا سارى قۇرلىقتىڭ ەڭ مىقتى دزيۋدوشىلارى كۋۆەيتتە وتەتىن ازيا چەمپيوناتىندا باق سىنايدى. بۇل ءدۇبىرلى دودادا قازاق ەلىنىڭ دە بەتكە ۇستار بالۋاندارى ەل نامىسىن قورعاماق.

جەتى جىگىتتىڭ قايسىسى كۋۆەيتتە بايراعىمىزدى جەلبىرەتەدى؟

 جالپى سپورتتىڭ قاي ءتۇرى بولماسىن، بيىل وتەتىن ءىرى الەمدىك سىنداردا سىننان سۇرىنبەي وتكەن سپورتشىلاردىڭ بارلىعى 2016 -جىلى برازيليادا وتەتىن وليمپيادا ويىندارىنىڭ جولدامالارىنان ۇمىتتەنەدى.

 برازيليا وليمپياداسىنىڭ ءدۇبىرى جاقىنداعان سايىن سپورتشىلار دا شىڭدالا تۇسەتىنى انىق. ءتورت جىلدا ءبىر كەلەتىن دۇنيە جۇزىلىك جارىسقا قاتىسۋ كەز كەلگەن سپورتشىنىڭ ارمانى. سوندىقتان بولار، قازىرگى تاڭدا الەمنىڭ تۇكپىر- تۇكپىرىندە وتكىزىلىپ جاتقان سپورتتىق جارىستاردا سپورتشىلار وليمپيادالىق ويىنداردىڭ جولداماسى ءۇشىن بارىن سالۋدا. سولاردىڭ قاتارىندا قازاقستاندىق تاتامي شەبەرلەرى دە بار...

ءبىزدىڭ سپورتشىلارىمىز دا، ءار باسەكەدە بارىن سالىپ باس جۇلدەگە تالاساتىنى انىق.   سوندىقتان بولار، دزيۋدودان قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ باس باپكەرى ەرمەك يمانبەكوۆ اتالمىش بىرىنشىلىككە ەلىمىزدىڭ ەڭ مىقتى دەگەن بالۋاندارىنىڭ بارلىعىن قاتىستىرىپ، باقتارىن سىناپ كورۋدى ءجون ساناپتى.

ولار مىنالار:

60 كەلى :

 ەلدوس سمەتوۆ -  جاستار اراسىندا الەم چەمپيونى جانە الەم بىرىنشىلىگىنىڭ قولا جۇلدەگەرى. 2013 -جىلى ازيا چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى. ءبىر قاتار «گران- پري» جانە «گراند- سلام» تۋرنيرلەرىنىڭ جەڭىمپازى. 2014 -جىلىعى ازيا ويىندارىنىڭ چەمپيونى.

66 كەلى :

 ازامات مۇقانوۆ -  سامبو كۇرەسىنەن الەم چەمپيونى جانە الەم چەمپيوناتىنىڭ ءتورت دۇركىن قولا جۇلدەگەرى. دزيۋدودان 2013 -جىلى الەم چەمپيوناتىندا كۇمىس جۇلدەگەرى. 2014 -جىلعى ازيا ويىندارىندا قولا جۇلدەگەرى.

73 كەلى:

داستان ىقىبايەۆ - بىرنەشە حالىقارالىق جارىستاردىڭ جەڭىمپازى.

81 كەلى:

 ءازىز قالقامان ۇلى -  جاستار اراسىنداعى الەم بىرىنشىلىگىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى.

90 كەلى:

 يسلام بوزبايەۆ -  قازاقستاننىڭ بىرنەشە دۇركىن چەمپيونى، گۋاڭجوۋدا وتكەن ازيا ويىندارىنىڭ جانە ازيا چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى، جاپونيادا وتكەن «ۇلكەن دۋلىعا»  تۋرنيرىنىڭ قولا جۇلدەگەرى. لوندون وليمپياداسىنا قاتىسۋشى. ەستەرىڭىزدە بولار يسلام وسىدان ەكى جىل بۇرىن ابايسىزدا جاراقات الىپ، ءبىر جارىم جىلداي ەمدەلگەن بولاتىن. مىنە، سول ۇزىلىستەن كەيىن ول كۋۆەيتتە وتەتىن الەم چەمپيوناتىندا العاش رەت ءوز باعىن سىناماق.

100 كەلى:

ماكسيم راكوۆ - الەم چەمپيونى، الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى، ازيا ويىندارىنىڭ ءۇش دۇركىن جۇلدەگەرى، ازيا چەمپيونى.

+100 كەلى:

 ەرجان شىنكەيەۆ -  قازاق كۇرەسىنەن وتكەن «قازاقستان بارىسى»  تۋرنيرىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى. الايدا، دزيۋدودان الەم، ازيا بىرىنشىلىكتەرىندە باعى جانباي كەلەدى. بۇل جولى بارىن سالىپ، قازاقستان قورجىنىنا ءبىر جۇلدە سالادى دەگەن ۇمىتتەمىز.

 ەندى ءسال شەگىنىس جاساپ، وقىرمان قاۋىمعا قازاق ەلىنە دزيۋدو كۇرەسى قالاي، قاشان كەلگەنىن، قازىرگى ۋاقىتقا دەيىن قانداي بەلەستەردى باعىندىرعانىنا قىسقاشا توقتالىپ وتسەك.

دزيۋدو كۇرەسى قازاقستانعا قاشان كەلدى؟

 قازاق جۇرتىنا بەيمالىم كۇرەستىڭ بۇل ءتۇرى العاش ەلىمىزگە 1973 -جىلدارى كەلە باستادى. قازاق ەلىندە دزيۋدونىڭ نەگىزىن قالاعان اناتولي مالكين مەن ۆلاديمير پاك سىندى باپكەرلەر بولدى. دزيۋدونى جاپون حالقىنا ءتان دەپ ايتساق تا، بۇل سپورت ءتۇرى قازاق بالۋاندارىنا دا تاڭسىق ەمەس. ماسەلەن، كەشەگى كەڭەس وداعى كەزىندە تاتامي تورىندە جولبارىسشا جۇلىسىپ، الىپتارشا ايقاسقان مارات ازىمبايەۆ، قايرات مىسىقبايەۆ، بوستان جاڭبىربايەۆ سىندى بالۋاندارىمىزدى ماقتانىشپەن ايتا الامىز. قازاق دزيۋدوشىلارىنىڭاراسىنان ەۋروپا بىرىنشىلىگىندە توپ جارعان تۇڭعىش قازاق مارات ازىمبايەۆ ك س ر و- نىڭ جاستار بىرىنشىلىگىندە دە جەڭىمپاز اتاندى.

سونداي- اق، ەرەسەكتەر اراسىندا ك س ر و حالىقتارىنىڭ سپارتاكياداسىندا وزىنە تەڭ كەلەر قارسىلاس تاپپاعان قايرات مىسىقبايەۆتى دا قازاق حالقى ماقتان تۇتۋى ءتيىس. ويتكەنى, قازاق دزيۋدوشىلارىنىڭ اراسىنان ك س ر و حالىقتارىنىڭ سپارتاكياداسىندا جەڭىمپاز اتانعان تەك قايرات مىسىقبايەۆ قانا. ق. مىسىقبايەۆ كەڭەس وداعىنىڭ بىرىنشىلىگىندە ەكى رەت جۇلدەگەر اتاندى. قازاقتىڭ دزيۋدوشەجىرەسىندە وزىندىك الار ورنى بار بوستان جاڭبىربايەۆتى دا ماقتان تۇتۋعا ءتيىسپىز. ك س ر و بىرىنشىلىگىندە كۇمىستەن القا تاققان ب. جاڭبىربايەۆ كەيىن باپكەرلىك قىزمەتتە دە ەرەكشە كوزگە ءتۇستى.

 ال قازاقستان ءوز الدىنا تاۋەلسىزدىگىن العان سوڭ دا، 90-جىلداردىڭ باسىندا ازيا قۇرلىعىندا ايتارلىقتاي جەڭىستەرگە قول جەتكىزدى. اتاپ ايتساق، سەرگەي شاكىموۆ 1995 -جىلى ازيا چەمپيونى اتانسا، سەرىك ءالىمجانوۆ كۇمىس مەدالعا يە بولدى. ءدال وسى جارىستا  قىزدار  اراسىنداعى باسەكەدە مانشۇك داۋلەتكەرەيەۆا قولا جۇلدەنى جەڭىپ الدى. 1996 -جىلى ەلىمىزدىڭ سپورتشىلارى تۇڭعىش رەت وليمپيادا دوداسىندا ونەر كورسەتكەن كەزدە دە دزيۋدوشىلارىمىز تىس قالمادى. رۋسلان سەيىلحانوۆ، سەرگەي شاكىموۆ، سەرىك ءالىمجانوۆتار تالايلاردى تامساندىرىپ، تاتاميدە ءوز ونەرلەرىن پاش ەتتى.

 ХХІ  عاسىر اتتاعان تۇستا دا قازاق بالۋاندارى الەمدىك بىرىنشىلىكتە دە ولجا سالا باستادى. 2001 -جىلى گەرمانيانىڭ ميۋنحەن قالاسىندا وتكەن الەم بىرىنشىلىگىندە قازاقتىڭ قوس اسقاتى -  اسقات جىتكەيەۆ پەن اسقات شاحاروۆ تۇڭعىش رەت الەم بىرىنشىلىگىندە قولا جۇلدەگەر اتاندى. ال سيدنەيدە وتكەن وليمپيادا ويىندارىندا قىرعىز حالقىنىڭ اتىنان سىنعا تۇسكەن ايدىن سماعۇلوۆ قىرعىزستان قۇراماسىنىڭ قورجىنىنا قولا مەدال سالدى. دەمەك، ايدىن سماعۇلوۆتى دزيۋدودان قازاقتان شىققان تۇڭعىش وليمپيادا جۇلدەگەرى رەتىندە ءتول تاريحىمىزعا تىركەۋگە ابدەن بولادى.   سوڭعى ءبىر- ەكى جىلدىڭ ىشىندە دزيۋدو قازاقستاندا كەڭىنەن قانات جايا ءتۇستى. بەيجىڭ وليمپياداسىندا سالماقتارى ءجۇز كەلى تارتاتىن الىپتاردىڭ اراسىنان وتانداسىمىز اسقات جىتكەيەۆ كۇمىس مەدال جەڭىپ الىپ، قازاق حالقىنىڭ مارتەبەسىن كوتەرىپ تاستادى.

قازاقستان دزيۋدودان قانداي جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدى؟

قازاقستان دزيۋدوشىلارى 1996-جىلعى اتلانتا وليمپياداسىنا 8 بالۋان اپاردى. بۇلاردىڭ ىشىندە ەڭ جوعارعى ناتيجەگە 95 كەلى سالماقتاعى سەرگەي شاكىموۆ قولجەتكىزدى - 13- ورىن.

 وليمپيادالىق ويىنداردا قازاقستاننان تاعى دا سەگىز بالۋان ونەر كورسەتتى. ەڭ جوعارعى كورسەتكىشتى 60 كەلىدەگى بازاربەك دونباي كورسەتتى -  5- ورىن. ەسەسىنە، قىرعىزستاننىڭ اتىنان كۇرەسكەن قازاق بالۋانى ايدىن سماعۇلوۆ ءدال وسى سالماقتا سيدنەي وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى اتاندى.

 2008  - جىلعى وليمپيادالىق ويىنداردا قازاقستانعا تۇڭعىش رەت وليمپيادا ويىندارىنىڭ مەدالى بۇيىردى. 100 كەلى سالماقتا كۇرەسكەن اسقات جىتكەيەۆ فينالدا موڭعول بالۋانىنان ۇتىلىپ، كۇمىس مەدالعا يە بولدى. 2004 -جىلى افينىدا وتكەن وليمپيادالىق ويىنداردا ەلىمىزدىڭ سەگىز دزيۋدوشىسى بەلدەستى. 100 كەلىدەگى اسقات جىتكەيەۆ جەتىنشى ورىنعا تابان تىرەدى. وكىنىشكە قاراي لوندون وليمپياداسىندا دزيۋدوشىلارىمىزدىڭ بىردە- ءبىرى ەل ءۇمىتىن اقتاماعان بولاتىن. ەندى كەلەر وليمپيادادا بالۋاندارىمىز وسى ولقىلىقتىڭ ورىنىن تولتىرادى دەگەن سەنىمدەمىز.

كۇنسۇلتان وتارباي 

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى