قال- اعاڭنىڭ ايتقان قاعىتپالارى

 استانا. قازاقپارات - تۇركىستان گازەتىندە جارىق كورگەن بەلگىلى ساتيريك تولىمبەك الىمبەك ۇلى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى، قازاقتىڭ بەلگىلى دراماتۋرگى، قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى قالتاي مۇحامەدجانوۆ تۋرالى ماقالاسىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىز.

قال- اعاڭنىڭ ايتقان قاعىتپالارى

« ارا» جۋرنالىندا قىزمەت ىستەپ جۇرگەندە قالتاي مۇحامەدجانوۆتىڭ ءوز اۋزىنان ءبىراز اڭگىمەلەرىن ەستىگەن ەم.

- قال- اعا، مەن وسىلاردى جازا بەرەيىن دە، - دەدىم ءبىر كۇنى وڭاشادا.

- توقا- اۋ، اۋەلى مەن امان- ەسەن ءولىپ الايىن دا، سوسىن اسىقپاي جازا بەرەسىڭ، - دەپ مەنىڭ اڭگىمەمنىڭ ارتىن كۇلكىگە اينالدىرىپ جىبەرگەن ەدى اۋليە كىسى.

ول ابىزدىڭ دا ارامىزدان كەتكەنىنە ءبىراز جىل بولدى. اراكىدىك « قال- اعاڭ ايتتى» دەگەن كەيدە بۇرمالاۋى بار، كەيدە باسقاعا تەلىگەنى بار اڭگىمەلەردى وقىپ قالام. قالاي دەگەندە دە قاراماعىندا جەتى جىلعا ۋاقىت قىزمەت ىستەپ، ءوزىنىڭ ايتۋىنشا « اق مىلتىعى» بولعان مەنىڭ ول كىسى جايىندا ازدى- كوپتى جازۋعا قۇقىم بار سەكىلدى. سونىڭ بىرنەشەۋىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىن.

« ءيت تە سۇيەكتى ارتىنا ولشەپ جۇتادى»

« ارانىڭ» قابىلداۋ بولمەسىنە كىرە بەرگەنىم سول ەدى، سوندا وتىرعان قىزدار شۋ ەتە ءتۇستى:

- تولىمبەكتە بار، تولىمبەكتە بار، - دەپ.

قابىلداۋ بولمەسىندە ەرسىلى- قارسىلى تەڭسەلىپ جۇرگەن قال- اعاڭ كىلت توقتادى دا:

- ءاي، توقا، قالتاڭدا جيىرما سومىڭ بار ما؟ بار بولسا بەرە تۇرشى، - دەدى ءاي- ءشايسىز.

كەڭەستىڭ ءداۋىرى، سومنىڭ ۋاقىتى. قال- اعاڭنان ايايىن با - قالتامنان شىعارىپ، جيىرما سومدى بەردىم. ونى الا سالدى دا، قارسى بولمەدەگى قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنا - مادريد رىسبەكوۆكە كىرىپ كەتتى. ءبارىمىز اڭتارىلىپ قاراپ تۇرمىز. كىرۋىنەن شىعۋى جىلدام بولدى اعامىزدىڭ. قاباعىندا جاقتىرماعان كىربىڭ بار.

- بۇل دا بارمايدى. توقا، ءجۇر، ۆالەراعا كەتتىك، - دەپ مەنى قولتىقتاي جونەلدى.

ىلەستىم. « ۆالەرامىز» 12-قاباتتىڭ ەڭ استىنداعى « كوكتەيل- بار». جولاي اڭگىمە ايتتى.

ەكەۋمىز ەكى كوكتەيلدەن تارتىپ الدىق. ىڭعايسىزدانىپ وتىرعان مەن:

- قال- اعا، تاعى بىرەۋىن الايىن دا، - دەپ، ۇلكەنگە ىزەت كورسەتىپ، ورنىمنان تۇرا بەرگەنىم سول ەدى، قولىمنان شاپ ەتكىزىپ ۇستاي الىپ:

- توقا- اۋ، « ءيت تە سۇيەكتى ارتىنا ولشەپ جۇتادى» عوي، مەنىڭ دە سۇيەگىم وزىمە ءمالىم، وسى ماعان جەتەدى، - دەپ قال- اعامنىڭ ءوز اقشاما وزىمە كوكتەيل اپەرگەنى بار.

« د جۋان كولباسانى دجونىپ دجەپ دجاتىرسىڭدار ما؟ »

قال- اعاڭ جۇمىسقا كەلگەندە:

- قالاي دجىگىتتەر، د جاعدايلارىڭ جاقسى ما؟ - دەيتىن سول كەزدە « ج» - عا « د» - نى قوسىپ ايتاتىنداردى كەكەتىپ.

ءبىر كۇنى « ارانىڭ» جاۋاپتى حاتشىسى مارقۇم سايلاۋبەك جۇمابەكوۆتىڭ بولمەسىندە، جۇمىستىڭ سوڭىندا كىشىگىرىم « جەتىم قىزدىڭ» تويىن جاساپ جاتقانبىز.

- ەسىكتى جاپتىڭىز با؟ - دەگەن سۇراعىما: « قورىقپا، قاتىردىم» دەگەندەي ساكەڭ ەكى كوزىن بىردەي جۇمىپ، باسىن شۇلعىپ، باس بارماعىن قايقايتا شوشايتتى.

اپىل- عۇپىل بوپ جاتقانىمىزدا كەنەت ەسىك سارت ەتىپ اشىلدى دا ار جاعىنان قال- اعاڭ كورىندى. نە ىستەرىمىزدى بىلمەي قاتتى ساسقالاقتادىق. اۋىزداعىنى جۇتا الماي، قاقالىپ- شاشالىپ تۇرعان پۇشايمان ءتۇرىمىزدى كورىپ، قالا- اعاڭ سىر الدىرماي ادەتتەگىدەي قالجىڭعا باستى.

- قالاي دجىگىتتەر، دجۋان كولباسانى دجونىپ دجەپ دجاتىرسىڭدار ما؟ - دەدى تۇك بولماعانداي گازەت- داستارحانىمىزداعى شالا تۋرالعان شىنىندا جۋانداۋ شۇجىققا كوزىن توقتاتىپ.

- كەلىڭىز، قال- اعا، كەلىڭىز، ءدام الىڭىز، - دەپ، بارىمىزدى ۇسىنا بەرىپپىز ءبارىمىز ىڭعايسىزدىقتى جۋىپ- شايۋدىڭ رەتىن تاپپاي.

- جارايدى، الا بەرىڭدەر. ءاي، تولىمبەك، بەرى كەلىپ كەتشى، - دەدى دە مەنى سوڭىنا ىلەستىردى.

دالىزگە شىققان سوڭ ماعان:

- ءبىز سەندەردەي كەزىمىزدە بۇل بالەگە نان تۋراپ جەگەن ادامبىز. وعان ەشتەڭە ايتا المايمىن. ەڭ بولماسا ەسىكتەرىڭدى بەكىتىپ الساڭدار قايتەدى. اينالانىڭ بارلىعى ادام اڭدىعان انتالاعان ارىز عوي، اباي بولساڭدارشى، - دەپ ليفتىگە قاراي بەتتەدى.

شىن مانىندە قاتتى ۇيالىپ قالدىق.

« ارا» جابىلعانى - قازاق كۇلكىسىنىڭ قارا جامىلعانى»

گازەت- جۋرنالدار جاپپاي جابىلىپ جاتقان كەز. قاعاز جوق، قارجى جوق. « اراعا» دا تىقىر تاياندى. « انە جابىلادى، مىنە جابىلادى» دەگەن قاۋەسەتپەن ويانىپ، ۋايىممەن ۇيىقتايمىز. باس رەداكتورىمىز - قالتاي مۇحامەدجانوۆ. ءبىر جاعىنان ول كىسىنىڭ بەدەل- ابىرويىن ويلايمىز دا، « ارانى» جاپتىرمايتىن شىعار دەگەن ۇمىتكە جۇگىنەمىز.

ءبىر كۇنى قال- اعاڭ وسى ماسەلەگە بايلانىستى « نە بۇك قىلام، نە شىك قىلام» دەپ ارتىنىپ- تارتىنىپ، ورتالىق كوميتەتكە كەتتى. تاقىمدى قىسىپ رەداكتسيادا ءبىز قالدىق. كەلدى ءتۇس قايتا. مەنىڭ كابينەتىم 12-قاباتتا، ليفتىنىڭ تۋرا قاراما- قارسىسىندا بولاتىن. ەسىك ىلعي اشىق. كىمنىڭ كەلىپ، كىمنىڭ كەتىپ جاتقانى كورىنىپ تۇرادى.

قال- اعاڭ كەلدى. جۇزىندە جەڭىستىڭ بەلگىسى بار. كوزىندە قۋاقى كۇلكى وينايدى. سوزىندە دە جەڭىمپازدىقتىڭ جەلى ەسەدى. شۇباپ كابينەتىنە كىردىك.

« ارا» جابىلمايتىن بوپتى. سوندا قال- اعاڭ نە ايتقان دەيسىز عوي.

- قاعاز جوق دەيسىڭدەر، بىزگە جاي سارى قاعاز دە جەتەدى. اناۋ دۇكەندەردەگى ماي ورايتىن، ەت ورايتىن سارى قاعازدار دا جارايدى بىزگە. سونىمەن- اق جۋرنالدى شىعارا بەرەمىز. بىزگە سول قاعازداردى بەرىڭىزدەر، ءبارىبىر ونى ورايتىن ەت تە، ماي دا جوق قوي. ال « ارا» جابىلعانى قازاق كۇلكىسىنىڭ قارا جامىلعانى ەمەس پە؟ - دەپتى.

وسىلاي ءبىر اۋىز سوزبەن « ارانى» امان الىپ قالعان ەدى.

تۇرىكتەرگە جاۋابى

قال- اعاڭ تۇركياعا بارىپ كەلدى. « زامان» گازەتىنە، « ارا» جۋرنالىنا قاتار رەداكتور بوپ جۇرگەن كەزى. تۇرىكتەردىڭ ستۋدەنتتەرىمەن كەزدەسۋدە بولىپ قايتقان. سول كەزدە بىزدە « ازيا» دەگەن گازەتتىڭ دە شىعا باستاعان كەزى. كەزدەسۋدە ءبارىن بايقاپ، وقىپ، توقىپ جۇرەتىن تۇرىك ستۋدەنتتەرى قال- اعاڭمەن بولعان شىرايلاسۋعا ريزا بولا وتىرىپ، قوسىمشا سۇراقتاردى بۇرقىراتادى كەپ. سونىڭ بىرىندە:

- سىزدەردىڭ ازياعا تۇك تە قاتىستارىڭىز جوق. سوعان قاراماستان نەگە « ازيا» دەگەن گازەت شىعارىپ، ازيانى مەنشىكتەپ وتىرسىزدار؟ - دەيدى وقىمىستى ستۋدەنتتەر.

قال- اعاڭ ادەتتەگىدەي ساسپايدى. تاريح جايلى اڭگىمەنى قوزعاپ بولعان سوڭ:

- بارشاعا ورتاق اسپانداعى اي بىرەۋ عانا. ال، نەگە سىزدەر جالعىز ايدى مەنشىكتەپ، تۋلارىڭىزعا « بايلاپ» العانسىزدار؟ ول تۋرالى ەشكىم وكپە ايتىپ جاتقان جوق قوي، - دەپ ءبىر اۋىز سوزبەن تويتارىس بەرگەن.

massaget.kz

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى