نارەستەلەرگە «تورە»، «حوجا»، «ءامىر»، «سوفى» ەسىمدەرىن قويۋدى شەكتەمەك
اتالعان مينيسترلىك «ازاماتتاردىڭ اتى ءجونىن تىركەۋ تۋرالى» زاڭعا تولىقتىرۋلار ەنگىزە وتىرىپ، ەل ازاماتتارىنىڭ ەسىمدەرى مەن تەگىن جازعاندا زاڭعا ساي، جالپىعا بىردەي دارەجەدە ەتۋ نيەتىندە ەكەندىگىن اتاپ كورسەتە كەلىپ، تۇلعالاردىڭ ار- نامىسىنا نۇقسان كەلتىرەتىن جانە شەكتەن تىس ماداقتاۋ ماعىناسىنداعى ەسىمدەردى قويۋدى توقتاتۋ جونىندە ۇسىنىس بىلدىرگەن.
بۇل بويىنشا وزگەرىس ەنگىزىلگەن «ازاماتتاردىڭ اتى- ءجونىن تىركەۋ تۋرالى» جاڭا زاڭنىڭ جوباسى قازىردەن باستاپ- اق وبلىستار مەن اۋداندارداعى وسى سالاعا قاتىسى بار مەكەمەلەردىڭ بارىنە جىبەرىلىپ جاتقان كورىنەدى.
ادىلەت مينيسترلىگى جاساعان زاڭ جوباسىنىڭ تۇسىندىرۋىنشە «تۇلعالار ەسىمىنە «موللا»، «حاليفا»، «تورە»، «حوجا»، «شەيح»، «ءۋالي»، «احۋن»، «ءامىر»، «سوفى» سياقتى جالعاۋلاردى جالعاۋ - ەسىم يەلەرىن وزگەلەردەن ەرەكشەلەپ، ازاماتتار اراسىندا الاۋىزدىق تۋدىرۋعا سەبەپ بولۋى مۇمكىن» ەكەن.
ادىلەت مينيسترلىگى اتالعان زاڭعا جاڭادان ەنگىزىلگەن وزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلارعا سايكەس ەندى جاڭا تۋعان بالالاردىڭ تەگى مەن اكەسىنىڭ اتىنا «- زود، - زودا، يەر، نيە، فار، پۋر، دۋحت» دەگەن قوسىمشالاردى تىركەۋ مىندەتتەلەدى. ءوز كەزەگىندە اتى- جوندەگى بۇل جۇرناقتار ەسىم يەسىنىڭ بەلگىلى ءبىر تايپاعا جاتاتىندىعىن بىلدىرەدى ەكەن.
جالپى، تاجىك ەلىندە جاس بالالارعا ات قويۋ ماسەلەسى بىرنەشە جىلدان بەرى تالقىعا ءتۇسىپ كەلەدى. ەلدەگى اتى- ءجوندى تىركەۋ مەكەمەلەرىنىڭ ايتۋىنشا، جەرگىلىكتى حالىق ءوز سابيلەرىنە كوبىنشە اراپشا ەسىم بەرۋدى ۇناتادى ەكەن.
وتكەن جىلى تاجىكستان پرەزيدەنتى ەمومالي راحمون حالىقارالىق ايەلدەر مەرەكەسى تۇسىندا ەلدەگى ءبىر توپ ىسكەر ايەلدەرمەن كەزدەسكەندە - سوڭعى كەزدە تاجىك ايەل- قىزدارى شەتەلدىك كيىمدەرگە ەلىگىپ بارا جاتقانىن ايتا كەلە: «حالقىمىز ەشقاشان قارا كيىم كيمەگەن، ءتىپتى تاجىك حالقىنىڭ ازا تۇتقاندا كيەتىن كيىمىنىڭ ءتۇسى قارا ەمەس. ءبىراق كوپتەگەن ايەل- قىزداردىڭ قارا ءتۇستى كيىمگە اۋەستىگى بايقالادى. بۇندايلار ءوز تاريحى مەن مادەنيەتىن بىلمەيتىندەر، ءتىپتى، بىلگىسى كەلمەيتىندەر. كەيبىرەۋلەر وسى ارقىلى ءوز دوگماتيكاسىن كوپشىلىككە تاڭىپ، قوعامدى ءوز قالاۋلارىنا قاراي وزگەرتكىسى كەلەدى»، - دەپ بۇل قۇبىلىسقا لايىقتى باعاسىن بەرىپ، سىرتقى يدەولوگيالىق قاۋىپتەن ساقتاندىردى.
سول كەزدەسۋدە تاجىك پرەزيدەنتى ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنە ايەلدەر كيىمىن تارتىپكە سالۋدى تاپسىردى. بۇدان سوڭ تاجىكستان ورتا جانە جوعارى ءبىلىم وردالارىندا حيجاپ كيگەن قىز- كەلىنشەكتەردى وقۋ ورنىنا كىرگىزبەي، ساقال قويعان ەر- ازاماتتاردى قىرىنۋعا ماجبۇرلەۋ شارالارى كۇشەيىپ كەتتى. سونىمەن بىرگە تاجىكستان قالالارىنداعى ءدىني كيىم ساتاتىن كوپتەگەن دۇكەندەرگە ءىرى كولەمدە ايىپپۇل سالىندى.
وتكەن جىلى مەملەكەت كولەمىندە ونداعان مەشىتتەر جابىلدى، سونداي- اق بۇل ەلدە جاسى 18 گە تولماعانداردىڭ مەشىتكە، 35 كە تولماعانداردىڭ قاجىعا بارۋعا قۇقى جوق.
ءبىر جاعىنان، ارينە پرەزيدەنت رەتىندە ەلدىڭ يدەولوگيالىق تۇتاستىعىنا مۇددەلى ەمومالي راحمونعا دا وڭاي ەمەس، ت م د اۋماعىنداعى رەسمي تىركەلگەن جالعىز يسلام پارتياسى وسى تاجىكستاندا. سول سەبەپتى «كەيىنگى كەزدە تاجىكستانداعى مەملەكەتشىل ءدىني قايراتكەرلەر مەن ساياساتشىلاردىڭ ەلدەگى جالعىز يسلام پارتياسىنىڭ قىزمەتىن توقتاتۋ جونىندەگى مالىمدەمە جاساۋى» جيىلەپ كەتكەن.
«بۇل - رەسمي دۋشانبەنىڭ ەكسترەميزمگە قارسى كۇرەسۋ سىلتاۋىمەن پرەزيدەنت ەمومالي راحمون ساياساتىن قولداۋشى ۇيىمدار مەن تۇلعالاردىڭ وزدەرىنە ۇنامايتىن توپتاردى جويۋدى كوزدەيتىندىگىن بىلدىرەدى»، - دەيدى باقىلاۋشىلار.
احمەت ءومىرزاق
