تۇرىك ينۆەستيتسياسى ەسەلەنە تۇسپەك - باسپا سوزگە شولۋ

«ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ حابارلاۋىنشا، ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ پەن ەلىمىزگە مەملەكەتتىك ساپارمەن كەلگەن تۇرىك رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى رەدجەپ تايىپ ەردوعان كەشە استانادا وتكەن قازاقستان- تۇركيا بيزنەس- فورۋمىنا قاتىستى.

«فورۋمدا سويلەگەن سوزىندە مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ سوڭعى 10 جىلدىڭ ىشىندە قازاقستانعا تارتىلعان تۇركيا ينۆەستيتسياسى ارتىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى»، - دەلىنگەن «تۇرىك ينۆەستيتسياسى ەسەلەنە تۇسپەك» اتتى ماقالادا.

«بۇگىن ءبىز پرەزيدەنت مىرزامەن ءتۇرلى سالالارعا قاتىستى كەلىسسوزدەر جۇرگىزدىك. ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى قارىم- قاتىناس، دۇنيەدەگى شيەلەنىسكەن جاعدايلار، ەكونوميكالىق بولاشاق، ىسكەر ادامداردىڭ جۇمىسى، بارلىق سالادا ءبىز پىكىر الىستىق جانە قۇجاتتارعا قول قويدىق. سىزدەردىڭ كوپشىلىكتەرىڭىز قازاقستاندا بۇرىننان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتىرسىزدار. تۇركيا ءبىزدىڭ ستراتەگيالىق، ساۋدا- ەكونوميكالىق ارىپتەسىمىز. سوڭعى ون جىلدىڭ ىشىندە ەلىمىزگە تارتىلعان تۇركيا ينۆەستيتسياسى 1,8 ملرد. دوللاردان استى»، - دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

ەلباسىنىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاندا تۇرىك كاپيتالىنا سالىنعان ءبىر جارىم مىڭ كاسىپورىن جۇمىس ىستەيتىن بولادى. تۇركيا وسى كورسەتكىش بويىنشا رەسەيدەن كەيىنگى ەكىنشى ورىندا تۇر. قازاقستاندا بۇگىندە ون بەس مىڭنان استام تۇرىك ازاماتى تۇراقتى تۇردە ەڭبەك ەتەدى. تۇرىك كومپانيالارى قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن العاننان بەرى 20 ملرد. دوللارعا جۋىق كولەمدە قۇرىلىس جۇمىستارىن اتقاردى.

تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى رەدجەپ تاي̆ىپ ەردوعاننىڭ ەلىمىزگە ارنايى ساپارى جايىندا «ايقىن» باسىلىمى دا ماقالا ارناپ وتىر.

استاناعا تابان تىرەگەن تۇركى ەلىنىڭ باسشىسىن قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ اقوردادا وتە جىلى راۋىشتە قارسى الىپ، ەكى مەملەكەتتىڭ اراسىنداعى جوعارى دەڭگەي̆دەگى ستراتەگيالىق ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ ەكىنشى وتىرىسىن وتكىزدى، - دەپ جازادى «قازاق پەن تۇرىك - تامىرلاس ۇلت، باۋىرلاس» اتتى ماقالادا.

«قازاق- تۇرىك ساياسي ديالوگىنىڭ اۋقىمى ۇداي̆ى كەڭەيىپ كەلەدى. ءبىز ساياسي ىنتىماقتاستىق پەن بارىس-كەلىس باعىتىنداعى جۇمىستاردى جۇي̆ەلەي̆ تۇسۋگە كىرىستىك. مۇنداعى باستى ماقسات - حالىقتاردىڭ دوستىعى مەن بايلانىستارىن ودان ارى تەرەڭدەتۋ. ساۋدا- ەكونوميكالىق، ينۆەستيتسيا ماسەلەلەرى جان- جاقتى تالقىلانىپ، ءبىرقاتار ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلدى. وسى ساپار اياسىندا تۇركيا پرەزيدەنتىمەن بىرگە كەلگەن كوپتەگەن بيزنەس قاۋىمداستىعى مەن قازاقستاننىڭ ىسكەر ادامدارى 26 نىسان بويىنشا قول قوياتىن بولدى»، - دەيدى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.

قازاقستاندا حالىق قولىنداعى تەڭگە، دوللار، ەۆرو، رۋبل جانە باسقا دا بانكنوتتار كولەمى قارقىندى تۇردە قىسقارتىلا باستايتىن بولادى، دەپ حابارلايدى «ايقىن».

ونىڭ ورنىنا ۇكىمەت قازاقستاندىقتاردى تەك ءىرى ساۋدا ورىندارى مەن مارتەبەلى مەيرامحانالاردا عانا ەمەس، ءتىپتى بازارلاردا دا، اسحانا- ءدامحانالاردا دا، شاعىن دۇڭگىرشەكتەردە دە «كارتوچكامەن» تولەۋگە ۇيرەتپەك.

وسى ماقساتتا كەلەر جىلدان باستاپ، بارلىق كاسىپكەرلەر تولەمدى قولما-قول قارجىسىز جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن تەرمينالدار ورناتۋعا مىندەتتەلەدى.

«جالپى، كارتادان اقشا سىپىراتىن POS- تەرمينالداردى ورناتۋ تالابى بيىلدان باستاپ ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە كۇشىنە مىنۋگە ءتيىس بولاتىن.

الايدا اۋىل- ايماقتان، شاعىن جانە ورتا بيزنەسمەندەردەن قارشا بوراعان شاعىمداردىڭ ەكپىنى مەن تەپكىنىنە شىداماي، قالاۋلىلارعا كەرى شەگىنۋگە تۋرا كەلدى. ۇكىمەت تە كاسىپكەرلەرگە قوسىمشا ۋاقىت بەرۋگە كەلىسكەن. دەگەنمەن الداعى جىلدارى «قولما-قول ەسەپ ايىرىسۋمەن» كۇرەسۋگە قىزۋ كىرىسكەلى وتىر. وسىعان بايلانىستى، كەشە پارلامەنتتە ۇكىمەت، كاسىپكەرلەر قاۋىمداستىعى جانە بانكتەر جەتەكشىلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن، ارنايى جيىن ءوتىپ، «قولما- قول اقشاسىز اينالىمدى ىنتالاندىرۋ جونىندەگى ۇسىنىستار» قارالدى»، - دەلىنگەن «ءامياندى تولىق كارتوچكا اۋىستىراتىن بولدى» اتتى ماقالادا.

جولقۇدىق اۋىلىنىڭ تۇرعىنى 58 جاستاعى ەرجان يبرايەۆ ءوزىنىڭ زايىبىنان 1 ميلليون تەڭگە اليمەنت ءوندىرىپ الۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. بۇل تۋرالى رەسمي تىلدە شىعاتىن «ەكسپرەسس ك» باسىلىمى حابارلايدى. «ستو بەد ودينوچەستۆا» دەپ اتالاتىن ماقالادا اتاپ كورسەتىلگەنىندەي، اتالمىش كوپبالالى اكە ءوزى جالعىز 6 بالا اسىراپ وتىر. كىشى قىزى ءتىپتى ەكى جاستا عانا.

«بىرنەشە جىل بۇرىن يبرايەۆتىڭ ءبىرىنشى زايىبى قايتىس بولادى. ول كەزدە ونىڭ قولىندا ەكى بالا قالادى. كەيىن ەرجان قايتا ۇيلەنەدى. جاڭا ايەلى وعان تاعى ءتورت بالا سىيلايدى. ءبىراق كوپ ۇزاماي، ول ءوزى ءۇشىن ءومىر ءسۇرۋدى ويلاپ، «بالاباقشانى» تاستاپ كەتەدى. ونىڭ قايدا ەكەنىن قازىر ەشكىم بىلمەيدى. ال جالعىزدان-جالعىز قالعان اكەگە ءۇيدىڭ كۇيبەڭ تىرشىلىگىمەن وتباسىنى اسىراۋ كۇننەن- كۇنگە قيىن بولىپ بارادى.

«مەن كومەكتەن باس تارتپايمىن، - دەيدى ەرجان يبرايەۆ. - مەن جۇمىس ىستەمەيمىن، سوندىقتان ءاربىر تيىندى ساناۋعا تۋرا كەلەدى. تەك ناننىڭ وزىنە ايىنا 9 مىڭ تەڭگە كەتەدى. زايىبىمنان اليمەنت الۋ ءۇشىن سوتقا جۇگىنۋگە تۋرا كەلدى. ودان ەش ۇيالمايمىن - بالالاردى تاماقتاندىرىپ، كيىندىرۋ كەرەك».

ەرجان وعان ميىعىنان كۇلەتىندەر كوپ دەپ وتىر. ءبىراق كومەك قولىن سوزاتىندار ودان دا كوپ. شەنەۋنىكتەر جالعىزباستى اكەگە كومەكتەسۋدەن جالىققان ەمەس. - ونىڭ مەكتەپ جاسىنداعى بالالارى تەگىن ىستىق تاماقپەن قامتاماسىز ەتىلگەن»، - دەيدى العاباس اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى ميرزات ۆاليپوۆ. - ءبىز بۇل وتباسىعا ازىق- تۇلىك پەن كومىر جيناپ، ماتەريالدىق كومەك جاساپ تۇرامىز. ەرجان - جاقسى ادام، ول بالالاردى تاستاپ كەتپەگەنى كوپ نارسەدەن حابار بەرەدى.

سوت پريستاۆتارى ونىڭ زايىبىن بىرنەشە رەت پاۆلوداردان تاپقان، ءبىراق ول سول بەتى ءىزىن تاعى سۋىتتى»، - دەلىنگەن ماقالادا.

اۆتور: جاسۇلان جولدىبايەۆ

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى