جۇيرىك جىلقىنىڭ مۇشە ءبىتىمى
سونداي- اق، ورەن جۇيرىكتىڭ كوزى، ماڭدايى، تاناۋى، قۇلاعى، ومىراۋلىعى، استىڭعى ەرنى ۇلكەن كەلەدى. ءتىلىنىڭ ءبىتىمى جالپاق، جاق سۇيەگىنىڭ استىڭعى ساعاق ۇڭگىرى تەرەڭ، قاباعى ۇشكىل، ەرىندەرى تىستەۋىك سياقتى قابىسىپ بىتەدى.
قوي باستى جۇيرىكتىڭ بەلگىسى: بەت الپەتى شىعىڭقى، ماڭدايى جازىق، باس سۇيەگى ءسۇيىر- سيدام، كوزى قويدىكى سياقتى دوڭگەلەك، اۋىزدىعى كولەمدى، ءتىلى جاتاعان، يەك سۇيەگىنىڭ اراسى كەڭ، دۇردەك ەرىندى، ءتىسى سارعىش نىق بىتەدى.
قويان باستى جۇيرىكتىڭ بەلگىسى : بەت الپەتى كورىكتى، كوزى ۇلكەن، باس سۇيەگى سيدام، تارباق ءارى باسقا جىلقىلارعا قاراعاندا كىشىلەۋ، قۇلاعى ۇزىن، ءتىلىنىڭ ءبىتىمى جاتاعان جانە يەك سۇيەگى سوپاقشالاۋ بولادى.
كۇدىر باستى جۇيرىكتىڭ بەلگىسى: باسى ۇرعاشى توقال مارالدىڭ باسى ءتارىزدى شاعىن ءارى جەڭىل، قاپقىش بولادى. كوزىنىڭ ءبىتىمى سوپاقشالاۋ، قۇلاق- مۇرىنى ۇلكەن، سەكەمشىل تازا بولادى.
باقا باستى جۇيرىكتىڭ بەلگىسى: كەڭسىرىگى قىسقا، ماڭدايى قايقى، كوزى بۇلتىعىر، يەك ءبىتىمى مەن ءتىل كومەيى كەڭ، اۋزى ۇلكەن، تاناۋ جەلبەزەگى ءدۇرديىپ تۇرادى.
كيىك باستى جۇيرىكتىڭ بەلگىسى: كىشكەنە ۇزىنشا باستى، كوز شاراسى شىعىڭقى، قۇلاعى ۇلكەن.
بۇعى باستى جۇيرىكتىڭ بەلگىسى: قۇلاقتان تاناۋىنا دەيىن تەپ- تەگىس، تۇمسىعى كەڭ، باستىڭ ەتى بىلەۋلەنىپ تۇرادى. ءتىل جاتىنى شاعىن، ماڭدايى قۋشىق كەلەدى. كەكىلى بۇيرا، كەلتەلەۋ، كوزىنە جەتپەي تۇرادى.
تۇياعى. جىلقى تۇياعىن بولات تۇياق جانە جۇمىر تۇياق دەپ ەكىگە بولەدى. ال، كارى بيەنىڭ قۇلىنىنىڭ تۇياعى جۇقا بولادى دا، جاقىنشىل، ۇشقىر، جازىقشىل كەلەدى. الىسقا تۇياعى قىزىپ شابا المايدى. كەرىش، تاستاق جەرلەرگە شاپقاندا تۇياعى جارىلىپ كەتەدى. جۇمىر بولات تۇياقتىلار جەر تاڭدامايدى. كۇندىك جەرگە شاپسا دا تۇياعى قىزبايدى. شاشاسى ۇزىن جەرگە ءتيىپ تۇرادى. وكشەسى بيىك كەلەدى. تۇياقتىڭ ورتاسى شۇڭقىر، جەرسوعارى جەرگە جەتپەي تۇرسا، وڭدى.
جۇيرىك جىلقىنى تۇياق بىتىمىنە قاراي: كەسە تۇياقتى، ەتجەڭدى ۇلكەن تۇياقتى، قۇس تۇياقتى، سارتاپ شىمىر تۇياقتى، قۇلان تۇياقتى دەپ بولىنەدى. وسىلاردىڭ ءاربىرى وزىندىك ەرەكشەلىكتەرىمەن قۇندى. جالپىلاما ايتساق، جىلقىنىڭ جۇيرىك بولۋىنا تۇياعى كوپ اسەر تيگىزەدى. مىسالى، جوعارعى جيەگى تۇتاسىپ بىتكەن قالىڭ، تەبىنگى ءجۇزى وتكىر، ءارى بەرىك، وكشە تۇسى قويانجىرىق، ىشكى سىرعالىعى تەرەڭ جانە يمەك بىتسە، جالپى الپەتى ەبەدەيسىز ۇلكەن ەمەس، سويتە تۇرا، بولات قايراقتاي تۇياقتى جىلقىنى جۇيرىكتەر ساناتىنا جاتقىزادى.
قازمويىن ساعاقتى جىلقىلاردىڭ شابۋ ەكپىنى جىلدام بولۋىنا بايلانىستى تۇياعى تەز كەتىلگىش كەلەدى. بۇنداي جۇيرىكتەر تەز اقسايدى. ويتكەنى، قازمويىن جۇيرىكتەر شاپقاندا ارتقى اياعىن قاتتى سەرپيدى دە، العا كەتكەن دەنە ەكپىنىن الدىڭعى اياقتارى تولىق يگەرە الماي، تۇياعى تەز مايىسادى. قىسقا مويىن جىلقىلاردىڭ تۇياعى بەرىك، كوپ كەتىلە بەرمەيدى.
كەسە تۇياقتى جۇيرىكتىڭ بەلگىسى: تۇياعى توڭكەرىلگەن كەسە پىشىندەس كەلەدى. جوعارعى تەرىمەن تۇتاسقان جيەگى ۇلكەن، بۇرشاقتىڭ بەدەرى سياقتى بىلەۋلى، تۇياق سۇيەگى ۇزىن، بيىك بولادى.
ەتجەڭدى ۇلكەن تۇياقتى جۇيرىكتىڭ بەلگىسى: تۇياعى جالپاق، ءارى قىسقا تىكباقاي، تۇياعىنىڭ جەرباسار جيەگى دوعال، تاعالىعى ءمۇيىزسىز، وكشە باسۋى سۇرەلەۋ، تابان ەتى جۇمساق بولادى.
قۇس تۇياقتى جۇيرىكتىڭ بەلگىسى: باقاي ءبىتىمى بيىك، تۇياقتىڭ سىرتى جۇقا، قابىرشاقتى، جەرباسارى قۇستىڭ تابانى سياقتى جۇمساق ءبۇرلى، وكشەسى سۇرەلەۋ بولادى.
سارتاپ شىمىر تۇياقتى جۇيرىكتىڭ بەلگىسى: تۇياعى جوعارى تىك بىتكەن، شىدەرلىگى جۋان، سۇيەكتى، تۇياق تەرىمەن بەرىك تۇتاسقان، وتكىر ءجۇزدى، تابانى قاتتى ءارى الاقان شۇڭقىرى تەرەڭ، وكشەلىگى مايماق بولادى.
قۇلان تۇياقتى جۇيرىكتىڭ بەلگىسى: دالانىڭ قۇلانى سياقتى قىسقا دوعال تۇياقتى كەلەدى. تابان ەتى مۇيىزدەنگەن تۇياقتىڭ جەرباسار ءجۇزى موقىلداۋ، قىسقا بولادى. بۇنداي جۇيرىك ۇزاق شابىسقا شىدامدى كەلەدى.
ءتىسى. جۇيرىكتىڭ ءتىسى ۇلكەن- كىشىلىگىنە بايلانىستى: سويديعان تۇيە ءتىس جانە ۇساق قوي ءتىستى دەپ بولەدى. تۇيە ءتىستى جىلقىلار كۇشتى، قايراتتى كەلەدى. ءتىس بىتىمىنە قاراپ: قۇلان ءتىس، تۇيە ءتىس، قوي ءتىس، بيداي ءتىس، ت. ب. دەپ بولەدى.
جۇيرىك جىلقىنىڭ ءتىسى اپپاق، ەتى اقشىل تىسكە جابىسىپ، جيەگىن جاۋىپ جىمداسا بىتسە جانە ءتىسىنىڭ ءمورى ءبيداي سياتىنداي كەڭ بولسا، جاقسى سانالادى. ات ازۋى بۋرانىڭ ازۋىنداي سويداق، ماڭداي تىسكە جاقىن، سىرت جاعىنا قاراي شالقاق بىتەدى. ۇستىڭگى ماڭداي ءتىستىڭ ءدال ورتاسىنداعى مورىندە التىنداي جارقىراعان جۇلدىزشا بولادى. مۇنى كورۋ ءۇشىن تاڭ قۇلانيەكتەنگەن ساتتە جۇيرىكتىڭ اۋزىن اشىپ، ماڭداي ءتىستى كۇنگە قاراتقاندا جارىق شاشىپ بەلگى بەرەدى. ۇستىڭگى ءتىس استىڭعىسىنا ءدال بەتتەسپەي ءسال شىعىڭقى وزىپ تۇرسا، جۇيرىككە ءتان بەلگى. ەگەر استى، ۇستىڭگى ماڭداي تىستەن ارتىق شىعىڭقى، ءارى ءۇستىن باسىپ تۇرسا، ۇزاق جولدا شالدىقپايتىن جىلقىنىڭ بەلگىسى.
ات ازۋ نەمەسە سوياۋ ءتىسى ماڭداي تىسكە تاياۋ، ارالىعىنا ارپا ءدانى سياتىنداي بولسا ات ەلپەك، شاپشاڭ، كەيىنىرەك تۇرسا، ساعىزداۋ بولادى.
ات ازۋدىڭ ۇشى ارتىنا قاراي قايقايىپ شىقسا، قايراتتى جىلقى دەيدى. مىڭدا ءبىر اتتا ات ازۋ بولمايدى. مۇنداي جىلقىنى ەرەكشە جۇيرىك دەپ، قارايدى. ات ازۋ بيەگە شىعاتىن بولسا، «اتقا بەرگىسىز بيە» دەيدى.
قۇلان ءتىستىڭ بەلگىسى: ءتىستىڭ ءتۇبى مەن ۇشى بىردەي ءارى ۇزىن، قالىڭ كەلەدى. ءتىستىڭ ءىشى مەن سىرتىن كومكەرگەن بۇلشىق ەتى ىرتىكتەلگەن، سۇيەك ءتىستىڭ اندىزدالعان جولاقتارى قاپ- قارا بولادى. قۇلان ءتىستىڭ ءوزىن اتبەگىلەر: ءشوپشىل قۇلان، ماتاۋلى قۇلان، اقىر قۇلان، بۋرا قۇلان، شابان قۇلان، نارىن قۇلان، انىق قۇلان دەپ كوپتەگەن تۇرگە بولگەن ەكەن.
تۇيە ءتىستىڭ بەلگىسى: بارلىق ءتىستىڭ ورنالاسۋى مەن ۇزىندىعى بىركەلكى جانە ءتىستىڭ ءوڭى اپپاق سۇيەگىندە قازىناق بولادى. تۇيە ءتىستى: ساقىرلاق تۇيە ءتىس، سارىقاقتى تۇيە ءتىس دەپ ەكىگە بولەدى.
ءبيداي ءتىستىڭ بەلگىسى: جۇلارى وتكىر، ءتىستىڭ ەتى قىسقا، التى قازىناقتى، اق ءتىستى بولادى. بيداي ءتىستى: ۇزىن بيداي ءتىس، اقىر ءبيداي ءتىس، جىڭىشكە ءبيداي ءتىس، ۇشكىر ءبيداي ءتىس، وتە ۇزىن ءبيداي ءتىس دەپ بەسكە بولەدى.
قوي ءتىستىڭ بەلگىسى: جىڭىشكە ۇزىن بولىپ وسەدى، ونى: ءبيداي قوي ءتىس، اقىر قوي ءتىس، جىڭىشكە قوي ءتىس دەپ بولەدى.
دوڭىز ءتىستىڭ بەلگىسى : جىڭىشكە ءتورت بۇرىش، ۇزىندىعى ورتاشا، جۇلارى وتكىر بولادى. ءتىستىڭ ەتى قالىڭ، ءارى قىزىل، ءمورى كەيدە سارعىش ءتۇستى كەلەدى.
قۇلاعى. جۇيرىك اتتىڭ قۇلاعى كەكىلىنەن جوعارى شىعىپ تۇرادى. ۇزىن قامىس قۇلاق كەلەدى. ەكى قۇلاقتىڭ اراسى جاقىن، تەرىسى جۇقا، ءىشى تولعان ءجۇن، الىسقا قۇلاعىن تىگىپ قارايدى، ءمىنىپ تۇسكەندە قۇلاعىن قايشىلاپ تۇرادى.
ماڭدايى. كەڭ جازىق، بيىك، ۇڭگىر قاباقتى بولىپ كەلەدى. قاسقا ماڭدايىنىڭ ءجۇنى وڭعا قاراي (كۇننىڭ باعىتىمەن) اينالعان ءۇش ورايلى بولسا، بۇل ناعىز جۇيرىك. تۇيە ماڭداي، بۇعى ماڭداي، كەڭ ماڭدايلاردى جۇيرىككە ءتان ماڭدايلار دەپ كورسە، ءدوڭ ماڭداي، تار ماڭداي، دوعال ماڭدايلاردى ۇشقىر اتتارعا باعالاپ، اتبەگىلەر جاقتىرمايدى.
كوزى. جۇيرىكتىڭ كوزى وتتى، ەتى قانتالاپ قىزارىپ كورىنەدى. ۇنەمى ەلەڭدەپ، الىسقا قاراپ تۇرادى. جاقىنعا استە قارامايدى. ادامعا قاراعاندا سەكەمشىل كەيىپپەن ۇرلانا قارايدى. كوزىنىڭ شاراسى كەڭ بولادى. مولدىرەگەن بوتا كوزدى جىلقىدان جۇيرىك شىقپايدى. حالىق اراسىندا، «بوتا كوزدىڭ مىڭىنان ءبىرى جۇيرىك، شوشقا كوزدىڭ ءبارى جۇيرىك» دەگەن ماقال بار.
كىرپىك- قاسى. جىلقىنىڭ قاباعى قالىڭ جانە قاسىنداعى ۇزىن قىلشىقتار سانى 3 تەن جوعارى بولسا، جاقسى، ال، 7-8 بولسا ورەن جۇيرىك. جالپى جۇيرىك جىلقى قاستى كەلەدى. جۇيرىكتىڭ قاسى قالىڭ، جىلتىر، قايراتتى بولادى. قاس جۇيرىكتى شاڭ- توزاڭنان قورعايدى. سودان دا بولار تابيعات جۇيرىككە قالىڭ قاس سىيلايدى.
بەلى. جۇيرىكتىڭ بەل سىنىنا : قاقپان بەل، قىز بەل، قايقى بەل، بۇكىر بەل جانە تاعى باسقالار جاتادى.
بەتى. جۇيرىكتىڭ بەت تەرىسى جۇقا، ايرىقشا ەرەكشە بىتكەن تومپاق سۇيەگى بولادى. ول تەرىنىڭ استىنان تومپيىپ كوزگە شالىنىپ تۇرادى. بەت تەرىسىنىڭ جۇقالىعى سونداي قولمەن باسىپ كورگەندە، تەرىسىنە قول كىرىپ كەتۋگە شاق قالادى.
ەرىنى. ۇستىڭگى ەرىنى استىڭعى ەرىنىنەن كىشى، تارتىڭقى بولادى. ەرىننىڭ ىشكى ەتى جۇقا، اقشىل ءتۇستى كەلەدى. ەرىنىنىڭ اينالاسىنا بىتكەن قىلشىقتار مول بولسا جۇيرىككە ءتان نىشان.
جالى. جۇيرىكتىڭ جالى جۇقا، سۇيىق، قۇلان جال بولادى. قىلشىقتارى ۇياڭ ەمەس، قايراتتى كەلەدى. ورتاشا كۇزەگەندە جالى جىعىلمايدى، تىكىرەيىپ تۇرادى. شوقتىعى جالىمەن بىردەي ۇزارىپ وسپەيدى. جالىنىڭ ورتاسىندا قارا جولاق بولادى. بۇل جولاق قىر ارقادان ءتۇپ قۇيرىققا دەيىن بولىمسىز جالعاسادى.
جاۋىرىنى. جۇيرىك اتتىڭ جاۋىرىنى جالپاق ءارى ۇزىن بولادى. جاۋىرىننىڭ بۇلشىق ەتتەرى شىمىر، سىرتى بىلەۋلەنىپ تۇرادى.
جاياسى. جۇيرىكتەردىڭ جاياسى قالباعاي، جالپاق كەلەدى.
جەلكەسى. جۇيرىك جىلقىنىڭ جەلكەسى ويدىم، قويان جەلكە بولادى.
كەكىلى. اباي اتامىز ايتقانداي، «شوقپارداي كەكىلى بار» جۇيرىكتەر ورەن كەلەدى.
كەۋدەسى. جۇيرىكتىڭ كەۋدەسى سالقى، ەڭسەلى بولادى. تار كەۋدە ناشار دەپ كورىلەدى.
اياعى. شومبال جۋان ءارى ۇزىن ەمەس ورتاشا. باقايى قىسقا ءبىر تۇتام. الدىڭعى باقايىنان ارتقى باقايلارى ءسال ۇزىنداۋ. سىڭىرلەرى ساداقتىڭ ادىرناسىنداي بولەكتەنىپ، كورىنەدى. ۇستاپ قىسىپ كورگەندە باس بارماقپەن ورتان قولدىڭ ۇشتارى ءبىر بىرىنە تيەدى. ءسىڭىرى قاتتى ءارى سەرىپپەلى بولادى. مۇنداي ءسىڭىر اتتىڭ اياعىنا اقاۋ تۇسىرمەيدى.
مىقىنى. جۇيرىكتىڭ مىقىنى تار، قالباعاي مەن قابىرعانىڭ اراسى ەكى- ءۇش ەلىدەي بولۋى شارت. جاياسى جالپاق، قاناتى ۇشاتىن بۇركىتتىڭ قاناتى ىسپەتتى.
كوتەنى. جۇيرىكتىڭ كوتەنى ۇڭىرەيگەن بولۋى شارت. اۋزىنداعى قۋىسقا تۇيەنىڭ قۇمالاعىن سالىپ كورگەندە توقتاپ تۇرادى. جۇمىلعان ەكى ساۋساقتىڭ ەكى بۋىنى (بۇك قول مەن ورتان قول) سياتىنداي ۇڭگىر قوبىسى بولادى.
قۇيرىعى. جۇيرىك جىلقىنىڭ قۇيرىعىن: سۇيەكتى قۇيرىق، قالىڭ قىلشىقتى قۇيرىق، سۇيىق قۇيرىق دەپ بولەدى. سىمپىس قۇيرىقتىڭ ءتۇبى مولداۋ، ۇشى جىڭىشكە، سۇيىق بولادى. قۇيرىق قىلى ءارتۇرلى بولادى. سالالى- سىلاڭ، جۋان- جىڭىشكە دەگەن ءتارىزدى. ۇزىن، جانىنا قاراي تارتىپ كورگەندە قالباعايدىڭ باسىنان اسىپ تۇرادى. قۇيرىعىنىڭ ءتۇبى جۋان، ۇشى سىمپىس بولادى. مۇنى ءتۇپ قۇيرىق نەمەسە تۇلكى قۇيرىق دەيدى. ءتۇپ قۇيرىقتىڭ قىلشىقتارى قايراتتى، قاتتى بولادى. ال، ۇش جاعى ۇياڭداپ جىڭىشكەرەدى. ودان ءارى قۇيرىق سالالانىپ ايىرىلادى. ءبىر تال ءتۇپ اعاشتىڭ بۇتاعى ىسپەتتى 2-3 سالا بولىپ وسەدى. ءتۇپ قۇيرىقتى قازاق داستۇرىندە قۇندىزدىق دەپ تە اتاعان. ونىڭ قىلشىقتارى قايراتتى، جىلتىر، قۇندىزدىڭ جۇنىندەي سىرتىندا شاشىراپ كورىنىپ تۇرادى. سىمپىس قۇيرىق، جىبەك قۇيرىق، كۇلتە قۇيرىق، قانجار قۇيرىق تاعى وسىنداي قۇيرىقتاردى جاقسى قۇيرىقتارعا جاتقىزسا، يت قۇيرىق، توپ قۇيرىق، شولاق قۇيرىق، شولتىق قۇيرىق، قىسىق قۇيرىق، تۇلكى قۇيرىق، بۇلان قۇيرىقتاردى اتبەگىلەر جاقتىرمايدى.
مويىنى. تەرىسى جۇقا، ءجۇنى قالىڭ، اۋىز ومىرتقاسى شىعىڭقى، شىقشىتى كەڭ، ءجىپ- جىڭىشكە قىل مويىن بولىپ كەلەدى. سىنشىلار مۇنى «مويىنى باۋىزداۋىنان ءۇزىلىپ كەتە جازداپ تۇر" نەمەسە "قازمويىننىڭ ءوزى ەكەن» دەسەدى. جۇيرىكتىڭ مويىنىنىڭ ۇشى ۇزىن، ءتۇبى جۋانىن جاقسى دەپ كورەدى. قىل مويىن، قاز مويىن، بۇلان مويىن، بۇعى مويىن، بوكەن مويىن، قوي مويىن، تەكە مويىن، جولبارىس، قابىلان مويىن، قۇلجا مويىن، ۇزىن مويىن، ەلىك مويىن، توڭەرەك مويىنداردى ات باپكەرلەرى جاقتىرسا، قىسقا مويىن، ايۋ مويىن، جۇمىر مويىنداردى جاقتىرمايدى.
قابىرعاسى. جۇيرىكتىڭ قابىرعاسى يىلگەن، بۇيىرىنە قاراي شىعىڭقى بولادى. بۇل جۇيرىكتىڭ تىنىس الۋىنا اسەرلى. ات سىنشىلارى دەلدەك قابىرعالى جانە قويان قابىرعالى جۇيرىكتەردى جاقسى جۇيرىكتەر دەپ كورەدى. قابىرعاسى يمەك، دوعالدانىپ (دوڭگەلەكتەنىپ) مايىسىپ كەلەدى. اتقا ءمىنىپ كورگەندە ادامنىڭ ەكى اياعى (بۇتى) كەرىلىپ قالادى. ارتىنان قاراعاندا بىردەي نەمەسە ارتىق شىعىپ تۇرادى. بۇل ورايدا ابايدىڭ «قابىرعالى، جوتالى، بولسا كۇشتى» دەگەنى ءدال كەلىپ تۇر.
قولتىعى، شىنتاعى. جۇيرىكتىڭ قولتىق شىنتاعى قابىرعادان الشاق اينالىپ، قابىرعا مەن شىنتاقتىڭ اراسىندا جۇدىرىق سياتىنداي كەڭىستىك پايدا بولادى. تەرىسى جۇقا ءارى كەڭ ەتكە جابىسپاي بولەك قالادى. قولتىق تەرىسىندە 4-5 قاتپار بولادى. جۇيرىكتىڭ قولتىعىندا بىرنەشە تەسىك بولادى، ونى "تەسىك وكپە جۇيرىك" دەپ اتايدى. بۇل ورەن جۇيرىكتەرگە ءتان قاسيەت بولماق. ال، جۇيرىكتىڭ شىنتاعى قابىرعادان الشاق تۇرادى. قابىرعا مەن شىنتاق اراسىنا اتبەگىلەر جۇدىرىعىن سالىپ ولشەپ جاتادى. جۇدىرىق سىيسا جۇيرىكتىڭ بەلگىسى بولماق. جۇيرىكتىڭ قولتىق تەرىسى جۇقا، قاتپار- قاتپار بولىپ كەلەدى. سول سياقتى كەڭ شىنتاق، اينالما شىنتاق، الشاق شىنتاق، قىسىڭقى شىنتاق جۇيرىكتەر دە كەزدەسەدى.
ومىراۋى. جۇيرىك ومىراۋلى بولادى. وعان: كەڭ ومىراۋ، سالپى ومىراۋ، بۇلان ومىراۋ، بوكەن ومىراۋ، بۇعى ومىراۋ جانە ت. ب. جىلقىلار جاتپاق.
سانى. جۇيرىك ساندى بولسا جاقسى. وعان: سەركە سان، شوقپار سان، بۋرا سان، تۇيە سان، بۇلان سان، بۇعى سان، بوكەن سان، كۇدىر سان، قويان سان، سيدا سان، قاتتى ساندى جۇيرىكتەر جاتادى.
ساۋىرى. جۇيرىكتىڭ ساۋىر سىنى: قويان ساۋىر، قۇلان ساۋىر، دوڭگەلەك ساۋىر، كەڭ ساۋىر، توستاعان ساۋىرلاردى ات سىنشىلارى جاقسى دەپ باعالايدى.
ساعاعى. جۇيرىكتىڭ ساعاعى كەڭ بولادى. ياعني، ۇڭگىر ساعاق، تەرەڭ ساعاق، الما ساعاقتاردى جاقسى سىنعا بالاسا، تار ساعاق جىلقىلاردان جۇيرىك شىقپايدى. جۇيرىكتىڭ ساعاعىنا ساۋساق باتىرىپ تەرەڭدىگىن جانە جۋاندىعىن (نەشە ەلى ەكەنىن) ولشەيدى.
ءتوسى. جۇيرىكتىڭ ءتوسىنىڭ سىنى: تۇلكى ءتوس، بۇركىت ءتوس، قۇس ءتوس، الشاق ءتوس، سالقى ءتوس، بۇعى توستىلەردى جۇيرىككە لايىق دەپ كورەدى. تارتىق، تار ءتوستى جىلقىدان جۇيرىك شىقپايدى.
بەكەن قايرات ۇلى، «قازاقتىڭ اتبەگىلىك ونەرى» كىتابىنان
argymaq.kz
