ەنشى دەگەنىمىز نە؟

استانا. قازاقپارات - بۇرىنعى قازاق قوعامىندا ۇيلەنگەن ەكى جاسقا وتباسىن قۇرۋعا كومەكتەسەتىن بىرەگەي جۇيە بولعان. ول - ەنشى دەپ اتالعان. ەنشى دەگەنىمىز كەلىنشەك العان جىگىتتىڭ اكەسىنەن بولەك وتاۋ بولىپ شىققاندا كوتەرىپ بەرەتىن ءۇيى، ارنايى ءبولىپ، بولەكتەپ بەرەتىن مال داۋلەتى دەگەن ءسوز.

ەنشى دەگەنىمىز نە؟

ەگەر ۇيلەنگەن ازاماتتىڭ اكەسى ەنشى بولۋگە شاماسى از اۋقاتسىز ادام بولسا، ونىڭ جاعدايىن اعايىن-تۋىستارى ءوزارا بىرلەسىپ، وتاۋ بولۋىنا قول ۇشىن بەرگەن. قالايدا ۇيلەنگەن ەكى جاس باسىندا باسپاناسىز، كۇنەلتەتىن كۇنكورىسسىز قالۋ دەگەن اتىمەن بولماعان.

ياعني ەكى جاستىڭ باس قۇراپ، ءۇي بولۋى ەكى ادامنىڭ عانا ەمەس، ءبۇتىن اۋىلدىڭ يگىلىكتى ءىسى رەتىندە قارالعان. سوندىقتان جاس وتباسىلار پاناسىز قالامىز-اۋ، دەپ ەش ۋايىم جەمەيتىن. مۇنداي ىزگىلىكتى ءداستۇر قازىر دە قازاق وتباسىلارىندا ساقتالىپ كەلەدى. بالالارى ۇيلەنسە، ەشقانداي پەندەلىك ەسەپ-قيساپسىز بالالارىنا باسپانا الىپ بەرۋگە بار داۋلەتى مەن قارجى-كۇشىن جۇمسايدى. سونىڭ ارقاسىندا بۇل كۇندە قازاق جاستارىنىڭ كوبى اكە-شەشەسىنە ارقا سۇيەيدى. اۋىلدىق جەرلەردە تۇراتىندارىنىڭ باسپانالى بولۋى ونشا قيىنعا سوقپايدى. ەجەلگى اۋىلىنان اۋىلدىقتاردىڭ قالتاسى كوتەرەرلىك باسپانا تابىلادى.

ءبىراق... بۇل كۇندە تاۋەلسىزدىكتەن كەيىنگى ون نەشە جىلدا قازاق ەلىندە ۋربانيزاتسيانىڭ جاڭا كەزەڭى وتە قارقىندى جۇرگىزىلىپ كەتتى. جاڭا ۇيلەنگەن جاس وتباسىلارى وقۋ ىزدەپ، جۇمىس ىزدەپ، قىزمەت قۋىپ، كۇنكورىس قامىمەن قالاعا اعىلدى. ال ۇيلەنگەن ەكى جاستىڭ ەڭ باستى دىلگىر ماسەلەسى باسپانا ەكەنى بەلگىلى. اۋىلدا قالعان اكە-شەشەسى جيعان تەرگەنىن تۇگىن قويماي ساتسا دا قازىر قازاقستاننىڭ الماتى، استانا سەكىلدى ورتالىق قالالارىن قويىپ، وبلىستىق قالالارىنان بالاسىنا باسپانا ساتىپ اپەرۋگە شاماسى جەتپەيدى. سەبەبى وتكەن قوعامنان وعان مەنشىككە قالعان ەش داۋلەت جوق.

قازىر جاڭا ۇيلەنگەن قازاق جاستارىنا ۇكىمەتتەن ارنايى ەنشى ءبولۋ ءالى تولىق شەشىمىن تاپپاعان ماسەلە بولىپ وتىر. تاۋەلسىزدىك العان، ءوز تىزگىنى وزىنە تيگەن وكىمەت ءوز ەلىنىڭ جاڭا وتباسىنا ءوزى كومەك كورسەتپەسە باسقا كىم كومەك بەرمەك؟ سوندىقتان جاس وتباسىلارعا «مەملەكەتتىك ەنشى بەرۋ» دەگەن تۇجىرىمداما جاسايتىن كەز كەلدى. بۇل ۇلتتىق مەملەكەت قۇرۋدىڭ ءبىر تىرەگى. ۇلتتىق يدەولوگيانىڭ دا ناقتى، جاندى كورىنىسى بولماق. وتان دەگەن ءاربىر وتباسىدان باستاۋ الاتىنى اكسيوما بولسا، مەملەكەتتىك ءىستىڭ دە ەڭ باستى كومەك كورسەتەتىن باستاۋ كوزى وسى جاس وتباسىلار بولۋى شارت. بۇل - جاڭالىق ەمەس، بۇرىننان بار ىزگى ءۇردىستىڭ قايتا جاڭعىرعان ءتۇرى عانا.

Islam.kz

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى