قازاقستاندا ءۇي ساتىپ العاندا الدانبايىن دەسەڭىز
استانا. قازاقپارات - ازاماتتاردىڭ الاياقتارعا الدانىپ، باسپانادان دا، اقشاسىنان دا ايىرىلىپ قالاتىن جاعدايلار ءالى دە كەزىگىپ جاتادى.
الاياقتاردىڭ ءبىرقاتارى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قۇرىعىنا ءتۇسىپ، قامالىپ جاتسا دا، قىلمىستىڭ بۇل ءتۇرى تىيىلار ەمەس. سوندىقتان الاياقتارعا الدانىپ قالماس ءۇشىن ازاماتتار قۇجات راسىمدەۋدە مۇقيات بولۋى قاجەت.
ويتكەنى كوپ جاعدايدا الاياقتار پاتەرلەردى جالعان قۇجات ارقىلى ساتادى. ارينە، بۇل ارادا «قارا ريەلتورلار» قول ۇشىن بەرەدى.
سوندىقتان پاتەر ساتىپ العاندا زاڭگەرلەردىڭ مىنانداي كەڭەسىن ەسكەرىڭىز:
1. ءۇي ساتىپ الار بولساڭىز، ساتۋشىمەن بىرگە حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنا بارىپ، باسپاناسى بار نەمەسە جوق ەكەنى جانە باسپاناسى كەپىلدە تۇرماعانى تۋرالى انىقتاما الىڭىز (مىندەتتى تۇردە بىرگە بارىپ الۋ كەرەك) . ەگەر پاتەر ساتۋشى سىزبەن بىرگە بارىپ اتالعان انىقتامالاردى الۋدان باس تارتسا (نەمەسە ەرتەڭ ءوزىم الىپ كەلىپ كورسەتەم دەسە) ، وندا ول پاتەردى ساتىپ الۋدان باس تارتقانىڭىز دۇرىس.
2. اقشانى ريەلتور (دەلدال) ارقىلى بەرمەڭىز. بارلىق قۇجاتتاردىڭ دۇرىس ەكەنىنە كوز جەتكىزگەننەن سوڭ ناتاريۋستىڭ (ەش ۋاقىتتا ساتۋشى ايتقان ناتاريۋسكە بارماڭىز) قاتىسۋىمەن بەرگەن ءجون.
ەگەر ساتۋ- ساتىپ الۋ كەلىسىمشارتىن ريەلتور ارقىلى جاساپ، اقشانى دا ريەلتور ارقىلى بەرسەڭىز الدانىپ قالۋىڭىز مۇمكىن. ال الدانىپ قالعان جاعدايدا ريەلتوردان اقشانى قايتارىپ الا المايسىز. ءتىپتى ريەلتوردى جاۋاپكەرشىلىككە دە تارتا المايدى ەكەنسىز. ويتكەن ريەلتور ءبارىن قۇجاتقا سۇيەنىپ ىستەگەنىن، ءوزىنىڭ دە الدانىپ قالعانىن العا تارتىپ جاۋاپكەرشىلىكتەن قۇتىلىپ كەتە بارادى.
ناقتى مىسال كەلتىرەر بولساق، وتكەن جىلى الماتى قالاسىنىڭ تۇرعىنى سۆەتلانا ناگايەۆا دەگەن ازاماتشا وسىنداي جاعدايعا تاپ بولعان. ياعني، ءۇي ساتىپ العاندا اقشانى ريەلتورعا بەرگەن. كەيىن پاتەردىڭ ناعىز يەسى انىقتالىپ، پاتەردىڭ جالعان قۇجات ارقىلى ساتىلعانى بەلگىلى بولعان. الدانعان الماتىلىق ريەلتوردان اقشانى قايتارۋدى تالاپ ەتىپ قۇقىق قورعاۋ ورگانىنا شاعىمدانادى. الايدا تەرگەۋشى «ريەلتوردىڭ ارەكەتىندە قىلمىس قۇرامى جوق» دەپ قىلمىستىق ءىس قوزعاۋدان باس تارتقان. تەرگەۋشىنىڭ شەشىمىن اۋداندىق پروكۋراتۋرا دا سوت تا زاڭدى دەپ تاپقان كورىنەدى.
ارينە، الاياقتاردىڭ ەرتە مە، كەش پە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قۇرىعىنا تۇسەرى انىق. بىرنەشە جىلعا تەمىر تورعا دا توعىتىلار. سوت جابىرلەنۋشىگە كەلتىرىلگەن شىعىندى وتەۋدى مىندەتتەر. ءبىراق ونداي الاياقتىقپەن اينالىساتىندار ءوز اتىنا جىلجيتىن دا، جىلجىمايتىن دا مۇلىك تىركەمەيدى. وعان قوسا جۇمىسسىز. ءبىر سوزبەن ايتقاندا، تاقىر كەدەي. ال تاقىر كەدەيدەن نە الاسىز؟ ولار جابىرلەنۋشىگە كەلتىرگەن ميلليونداعان قارجىنى قالاي وتەيدى؟ . ولار تۇرمەدە دە جۇمىس ىستەمەيدى. دەمەك، جابىرلەنۋشى اقشاسىن ەشقاشەن قايتارىپ الا المايدى. سوندىقتان ءۇي ساتىپ الۋدا ءوز ارەكەتىڭىزگە مۇقيات بولىپ، زاڭگەرلەردىڭ جوعارىدا ايتقان كەڭەسىنە قۇلاق اسساڭىز، قاپىدا قالمايسىز.
اۆتور: قالدار كومەكبايەۆ
«الاش ايناسى»