قىتاي ەكونوميكاسىنىڭ قارىشتاپ دامۋى الەمدى تاڭداي قاقتىردى
ءبىراق بىلتىر 90-جىلداردان بەرى ءبىرىنشى رەت قىتاي ەكونوميكاسىنىڭ دامۋى باسەڭسىپ قالدى. بۇگىندە بەيجىڭ بيلىگى ءبىزدىڭ ەندىگى باعىت «جاڭا نورما» دەپ وتىر. ياعني ەكونوميكاسىنا قۇرىلىمدىق رەفورما جۇرگىزە باستادى. بۇل قىتايلىق كاسىپكەرلەرگە قالاي اسەر ەتۋدە؟
قىتايداعى جيھاز ءوندىرىسى - سوڭعى 30 جىلدا ەڭ جاقسى دامىعان سالالاردىڭ ءبىرى. ءبىر كەزدەرى قازاقستاندىقتار ۇيلەرىنە قىتايدىڭ جيھازدارىن الدىرتاتىن. ءبىراق بۇگىن جاعداي باسقاشا. الەمدىك ەكونوميكالىق داعدارىس پەن ەكونوميكالىق رەفورمالار بۇل سالاعا دا اسەر ەتتى. ساتىلىم 3\2-گە قىسقارعان. فابريكا باسشىسى چەن گۋيجۋن نارىقتاعى ورنىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن بارىن سالۋدا.
چەن گۋيجۋن، جيھاز فابريكاسىنىڭ باسشىسى:
- ارينە «جاڭا نورما» بىزگە دە اسەر ەتتى. بۇرىن ءبىز بارىنشا كوپ زات شىعارىپ، قوماقتى تابىسقا ۇمتىلاتىنبىز. ەندى ءونىم كولەمىن سول قالپىندا ۇستاپ تۇرا المايمىز. سوندىقتان بۇگىنگى نارىققا بەيىمدەلىپ، يننوۆاتسيا مەن ساپاعا كوڭىل بولە باستادىق. جاقسى تاۋار جەردە قالمايدى دەپ ويلايمىن.
قىتاي ەكونوميكاسىنداعى جاڭا رەفورمالاردان سوڭ كوپتەگەن كومپانيالار ۇنەمدەۋگە كوشكەن. مىسالى، جيھاز فابريكاسى جارناماعا شىعىندالمايتىن بولدى. جۇمىسشىلاردىڭ جارتىسىن قىسقارتىپ، قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايلىعىن قيدى. وسىنداعى جۇمىسكەرلەردىڭ ءبىرى كۋن سيانتاونىڭ تابىسى سوڭعى بىرنەشە جىلدا 50 پايىزعا دەيىن قىسقارعان.
كۋن سيانتاو، جيھاز فابريكاسىنىڭ جۇمىسشىسى:
- جۇمىسسىز وتىرعانشا، ازىن- اۋلاق تابىس تاۋىم كەرەك. ويتكەنى وسىنداي ۇلكەن كومپانيانى قيىن- قىستاۋ كەزدە تاستاپ كەتپەي، شىداۋىم قاجەت. كەلەشەكتە جاعداي جاقسارادى دەپ ويلايمىن.
ءبىراق قاشان ايلىق وسەتىنى بەلگىسىز. سوندىقتان كۋن سيانتاو قوسىمشا جۇمىس ىستەيدى. باسشىلار دا قىزمەتكەرلەرىنىڭ باسقا جەردەن جۇمىس ىستەۋىنە قارسى ەمەس.
چەن گۋيجۋن، جيھاز فابريكاسىنىڭ باسشىسى:
- ەشتەڭە دە ماڭگى ەمەس. قازىر ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز - باسەكەگە قابىلەتتىلىگىمىزدى كورسەتۋ. قيىندىقتان سوڭ، جەڭىس كەلەتىنىنە سەنەمىن.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، بيىل دا قىتاي ەكونوميكاسىنىڭ ءوسىمى باياۋلايدى. ەل ۇكىمەتى شەتەلدىك ينۆەستيتسيا مەن وڭدەۋ سالاسىنا تاۋەلدىلىكتەن ارىلۋ ءۇشىن ءتۇرلى باعدارلاما قابىلداۋدا. ىشكى نارىقتاعى سۇرانىستى ارتتىرۋ ەكونوميكا ءوسىمىنىڭ نەگىزگى فاكتورى بولادى دەپ وتىر ساراپشىلار.
اۆتورى: نۇربەك بەكەن
