كاسىپقوي بوكستىڭ كوكجالدارى
جۇدىرىقتاسۋ ونەرىنىڭ «جىلىك مايىن شاققان» مايتالمان ماماندار تەك وسى ءتورت تۇجىرىم بويىنشا التىن بەلبەۋدى يەلەنگەن بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرىن عانا الەم چەمپيونى رەتىندە مويىندايدى. ال جوعارىدا اتالعان نۇسقالار بويىنشا ءار سالماق دارەجەسىنىڭ ۇزدىكتەرى كىمدەر جانە دە كاسىپقوي رينگتە قاي مەملەكەت وكىلدەرىنىڭ قارقىنى كۇشتى؟ ەندى وسى ساۋالدارعا جاۋاپ ىزدەپ كورەيىك.
كاسىپقوي بوكستا الەم چەمپيونى اتاعىنان بولەك، سۋپەر چەمپيون، تالاسسىز چەمپيون، تۇراقتى چەمپيون، تەڭدەسسىز چەمپيون جانە ۋاقىتشا چەمپيون دەگەن ۇعىمدار بار. وسىنداي دارەجەگە كوتەرىلگەن ورەندەرگە دە التىن بەلبەۋ تابىس ەتىلەدى. سپورتتان حابارى بار ادامدار جوعارىداعىداي اتاق جۋان جۇدىرىقتى جىگىتتەرگە نەلىكتەن بەرىلەتىنىن جاقسى تۇسىنەدى. سوندىقتان دا بۇل تەرميندەردىڭ ۇعىمىن تاتپىشتەپ ءتۇسىندىرىپ، ونىڭ ءمان- ماڭىزى جايىندا كەڭىنەن اڭگىمە قوزعاۋدى ءجون كورمەدىك.
اڭگىمەمىزدىڭ « ءالقيسساسىن» الىپتارمەن ايقاسىپ جۇرگەن جىگىتتەردەن باستايىق. اسا اۋىر سالماق دارەجەسىندە (90,7 كەلى) ۇزاق جىلدار بويى ۆلاديمير كليچكونىڭ ۇستەمدىك قۇرىپ كەلە جاتقانى كوپشىلىككە ءمالىم. قازاقستاندا تۋىپ- ءوسىپ، كەيىننەن ۋكرايناعا قونىس اۋدارعان 39 جاستاعى بوكسشى IBF نۇسقاسى بويىنشا التىن بەلبەۋدىڭ يەگەرى. WBA جانە WBO تۇجىرىمىنداعى سۋپەر چەمپيون اتاعى دا ءدال وسى ازاماتقا تيەسىلى.1996 -جىلدان بەرى كاسىپقوي رينگتە كۇش سىناسىپ جۇرگەن كليچكو بارلىعى 66 كەزدەسۋ وتكىزىپ، 63 رەت جەڭىسكە جەتتى. 53 قارسىلاسىن ەسىنەن تاندىردى.
اسا اۋىر سالماق دارەجەسىندەگى WBA مەن WBC نۇسقالارىندا وزبەكستاندىق رۋسلان شاعايەۆ پەن امەريكالىق دەونتەي ۋايدلەر تەڭدەسسىز دەپ تانىلىپ وتىر. 36 جاستاعى شاعايەۆ 36 باسەكە وتكىزىپ، 33 (20 نوكاۋت) رەت جەڭىسكە جەتتى. 2 رەت ۇتىلىپ، 1 كەزدەسۋدە جەڭىمپاز انىقتالعان جوق. ال 29 جاستاعى ۋايدلەر بارلىق 33 كەزدەسۋىن جەڭىسپەن اياقتادى. وعان قارسى شىققان بوكسشىلاردىڭ تەك بىرەۋى عانا جەكپە- جەكتىڭ سوڭىنا دەيىن شىدادى. قالعاندارى بىرىنەن كەيىن ءبىرى جەر قۇشىپ جاتتى. ولاي بولسا، الداعى ۋاقىتتا بويى ەكى مەتردەن اساتىن «قارا قابىلان» كليچكونى تۇعىردان تايدىرۋى ابدەن مۇمكىن.
ءبىرىنشى اۋىر سالماقتا (90,7 كەلى) رەسەي بوكسشىلارى وزگەلەردەن كوشى ىلگەرى. ولار WBA مەن WBC- تىڭ تىزگىنىن مىقتاپ قولعا ۇستاپ وتىر. بۇل نۇسقالاردا دەنيس لەبەديەۆ (28 كەزدەسۋ، 26 جەڭىس، 20 نوكاۋت) پەن گريگوري دروزدعا (40 كەزدەسۋ، 39 جەڭىس، 26 نوكاۋت) ازىرگە تەڭ كەلەر ەشكىم جوق. IBF تا كۋبالىق يوان پابلو ەرناندەس (30 كەزدەسۋ، 29 جەڭىس، 14 نوكاۋت) قارسىلاس شىداتپاي ءجۇر. WBO- دا گەرمانيالىق ماركو حۋكتىڭ (41 كەزدەسۋ، 38 جەڭىس، 26 نوكاۋت، 2 جەڭىلىس، 1 باسەكە تەڭ اياقتالدى) اسىعى الشىسىنان تۇسۋدە. سونداي- اق فرانتسيالىق يوۋري كالەنگا (22 كەزدەسۋ، 21 جەڭىس، 14 نوكاۋت) WBA- نىڭ ۋاقىتشا چەمپيونى دەگەن اتاققا يە.
ورتاشا اۋىر سالماقتا (79,4 كەلى) سەرگەي كوۆاليەۆتىڭ (27 كەزدەسۋ، 26 جەڭىس، 23 نوكاۋت، 1 باسەكە تەڭ اياقتالدى) قارقىنى كۇشتى. رەسەي بوكسشىسى ەكى بىردەي نۇسقا بويىنشا الەم چەمپيونى اتانسا، تاعى ءبىر نۇسقادا تەڭدەسسىز چەمپيون رەتىندە تانىلىپ وتىر. كوۆاليەۆ تەك WBC تىڭ التىن بەلبەۋىنە قول جەتكىزە الماي وتىر. بۇل تۇجىرىمدا كانادالىق ادونيس ستيۆەنسوننىڭ (26 كەزدەسۋ، 25 جەڭىس، 21 نوكاۋت) مەرەيى ۇستەم. WBA- نىڭ ۋاقىتشا چەمپيونى - گەرمانيالىق يۋرگەن برەمەر (47 كەزدەسۋ، 45 جەڭىس، 33 نوكاۋت) .
سۋپەر ورتا سالماقتا (76,2 كەلى) WBA- نىڭ سۋپەر چەمپيونى - امەريكالىق اندرە ۋورد (27 كەزدەسۋ، 27 جەڭىس، 14 نوكاۋت) ، چەمپيونى - ۇلىبريتانيالىق كارل فروچ (35 كەزدەسۋ، 33 جەڭىس، 24 نوكاۋت) جانە ۋاقىتشا چەمپيونى - رەسەيلىك فەدور چۋدينوۆ (12 كەزدەسۋ، 12 جەڭىس، 10 نوكاۋت) . WBC پەن WBO- نىڭ تىزگىنى امەريكالىق ەنتوني ديرەلل (28 كەزدەسۋ، 27 جەڭىس، 22 نوكاۋت، 1 باسەكە تەڭ اياقتالدى) مەن گەرمانيالىق ار- تۋر ابراحامنىڭ (46 كەزدەسۋ، 42 جەڭىس، 28 نوكاۋت) قولىندا.
ورتا سالماق دارەجەسىندە (72,6 كەلى) ءبىزدىڭ گەننادي گولوۆكيننىڭ الدىن ورايتىن ەشكىم جوق. وتانداسىمىز 32 رەت رينگكە كوتەرىلىپ، بارلىق باسەكەدە باسىمدىق تانىتىپ، 29 قارسىلاسىن ەسىنەن تاندىردى. قازىرگى كەزدە GGG WBA- نىڭ سۋپەر چەمپيونى جانە WBC- تىڭ ۋاقىتشا چەمپيونى دەگەن اتاققا يە. سوڭىندا ايتىلعان نۇسقا بويىنشا الەم چەمپيونى اتاعى پۋەرتو- ريكونىڭ وكىلى ميگەل كوتتوعا (43 كەزدەسۋ، 39 جەڭىس، 32 نوكاۋت) تيەسىلى. WBO- نىڭ ۇزدىگى - يرلانديالىق ەندي لي (36 كەزدەسۋ، 34 جەڭىس، 24 نوكاۋت) . ال گولوۆكين ۇستەمدىك قۇرىپ وتىرعان تۇجىرىمدا الەم چەمپيونى جانە ۋاقىتشا الەم چەمپيونى اتاقتارىن امەريكالىق دەنيەل دجەيكوبس (29 كەزدەسۋ، 28 جەڭىس، 25 نوكاۋت) پەن ۇلىبريتانيالىق كريس يۋبەنك (20 كەزدەسۋ، 19 جەڭىس، 14 نوكاۋت) ولجالاۋدا.
ءبىرىنشى ورتا سالماقتا (69,9 كەلى) فلويد مەيۆەزەردىڭ مەرەيى ۇستەم. 47 جەكپە- جەكتە بىردە- ءبىر رەت جەڭىلمەگەن ا ق ش جۇلدىزى 26 قارسىلاسىن نوكاۋتقا جىبەرگەنىن دە جانكۇيەرلەر جاقسى بىلەدى. قازىرگى كەزدە ول WBA دا سۋپەر چەمپيون جانە WBC تا الەم چەمپيونى اتانىپ وتىر. سونداي- اق وزگە بەلدى ەكى نۇسقا بويىنشا امەريكالىق بوكسشىلار كورنەليۋس باندرەيدج (40 كەزدەسۋ، 34 جەڭىس، 19 نوكاۋت) جانە دەمەتريۋس اندرادەنىڭ (21 كەزدەسۋ، 21 جەڭىس، 14 نوكاۋت) ايدارىنان جەل ەسۋدە. WBA- نىڭ چەمپيونى - كۋبالىق ەريسلاندي لارا (24 كەزدەسۋ، 20 جەڭىس، 12 نوكاۋت، 2 جەڭىلىس، 2 باسەكە تەڭ اياقتالدى) .
جارتىلاي ورتا سالماقتا دا (66,7 كەلى) فلويد مەيۆەزەردىڭ شوقتىعى بيىك. بۇگىنگى تاڭدا الەمدەگى №1 كاسىپقوي بوكسشى سانالاتىن 38 جاستاعى امەريكانىڭ قارا مارجانى WBA دا سۋپەر چەمپيون جانە WBC تا الەم چەمپيونى اتانۋدا. قالعان ەكى تۇجىرىمنىڭ التىن بەلبەۋدى ۇلى بريتانيالىق كەلل برۋك (33 كەزدەسۋ، 33 جەڭىس، 22 نوكاۋت) پەن فيليپپيندىك مەنني پاكياو (64 كەزدەسۋ، 57 جەڭىس، 38 نوكاۋت، 5 جەڭىلىس، 2 باسەكە تەڭ اياقتالدى) ەنشىلەۋدە. WBA- نىڭ چەمپيونى - ا ق ش- تىڭ وكىلى كيت تۋرمان (25 كەزدەسۋ، 24 جەڭىس، 1 باسەكەنىڭ ناتيجەسى ەسەپكە الىنبادى) .
ال وزگە سالماق دارەجەلەرىنىڭ تەڭدەسسىزدەرى مىنا بوكسشىلار:
سۋپەر جەڭىل سالماقتا (63,5 كەلى)
wbا: دەنني گارسيا (ا ق ش) - سۋپەر چەمپيون، دجەسسي ۆارگاس (ا ق ش) - چەمپيون، حوسە بەناۆيدەس (ا ق ش) - ۋاقىتشا چەمپيون. wbc: دەنني گارسيا (ا ق ش) . IBF: لامونت پيتەرسون (ا ق ش) .
جەڭىل سالماق (61,2 كەلى)
wbA: ريچارد ابريل (كۋبا) - چەمپيون، دارلەيس پەرەس (كولۋمبيا) - ۋاقىتشا چەمپيون. wbC: ومار فيگەروا (ا ق ش) . IBF: ميككي بەي (ا ق ش) . WBO: تەرەنس كوروۋفرد (ا ق ش) .
كىشى جەڭىل سالماق (59 كەلى)
wbA: تاكاسي ۋتياما (جاپونيا) - سۋپەر چەمپيون. wbC: تاكاسي ميۋرا (جاپونيا) . IBF: رانسەس بارتەلەمي (كۋبا) . WBO: ورلاندو ساليدو (مەكسيكا) .
جارتىلاي جەڭىل سالماق (57,2 كەلى)
wbA: نيكولاس ۋولتورەس (يامايكا) - چەمپيونى، حەسۋس كۋەليار (ارگەنتينا) - ۋاقىتشا چەمپيون. wbC: دجونني گونزا-
لەس (مەكسيكا) . IBF: ەۆگەنيي گرادوۆيچ (رەسەي) . WBO: ۆاسيليي لوماچەنكو (ۋكراينا) .
«سۋپەر قورازدار» سالماعى (55,3 كەلى)
wbA: گيلەرمو ريگوندو (كۋبا) - تەڭدەسسىز چەمپيون، سكوتت كۋينگ ( ۇلى بريتانيا) - تۇراقتى چەمپيون، وسكار ەسكاندون (كولۋمبيا) - ۋاقىتشا چەمپيون. wbC: لەو سانتا كرۋس (مەكسيكا) . IBF: كارل فرەمپتون ( ۇلى بريتانيا) . WBO: گيلەرمو ريگوندو (كۋبا) .
«قورازدار» سالماعى (53,5 كەلى)
wbA: حۋان كارلوس پايانو (دوميني- كان) - تەڭدەسسىز چەمپيون، دجەيمي ماكدوننەلل( ۇلى بريتانيا) - چەمپيون. wbC: سينسۋكە ياماناكا (جاپونيا) . IBF: رەدلي كابالەرو (ا ق ش) . WBO: توموكي كامەدا (جاپونيا) .
«سۋپەر شىبىن» سالماعى (52,2 كەلى)
wbA: كوحەي كونو (جاپونيا) - چەمپيون، دەۆيد سانچەس (مەكسيكا) - ۋاقىتشا چەمپيون. wbC: كارلوس كۋادراس (مەكسيكا) . IBF: زولاني تەتە (وار) . WBO: ناويا ينوۋە (جاپونيا) .
«شىبىندار» سالماعى (50,8 كەلى)
wbA: حۋان فرانسيسكو ەسترادا (مەكسيكا) - تەڭدەسسىز چەمپيون، حۋان كارلوس رەۆەكو (ارگەنتينا) - چەمپيون. wbC: رومان گونسالەس (مەكسيكا) . IBF: امنات روەنروەنگ (فيليپپين) . WBO: حۋان فرانسيسكو ەسترادا (مەكسيكا) .
اسا جەڭىل سالماق (49 كەلى)
wbA: رەيچي تاگۋچي (جاپونيا) - چەمپيون، رەندي پەتالكورين (فيليپپين) - ۋاقىتشا چەمپيون. wbس: پەدرو گيەۆارا (مەكسيكا) . IBF: حاۆەر مەندوزا (مەكسيكا) . WBO: دونني نەتەس (فيليپپين) .
«قۇستار» سالماعى (47,6 كەلى)
wbA: حەكي بادلەر (وار) - چەمپيون، نوكاۋت فرەشمارت (تايلاند) - ۋاقىتشا چەمپيون. wbC: ۆانحەنگ مەنايوتين (تايلاند) . IBF: كاتسۋناري تاكاياما (جاپونيا) . WBO: كاتسۋناري تاكاياما (جاپونيا) .
جوعارىداعى دەرەكتەردەن قاي مەملەكەت وكىلدەرىنىڭ قارقىنى كۇشتى ەكەنىن انىق اڭعارۋعا بولادى. بارلىق چەمپيوندىق اتاقتى قوسا العاندا امەريكالىقتار الدىنا جان سالماي كەلەدى. ا ق ش بوكسشىلارى 20 التىن بەلبەۋدى يەلەگەن ەكەن. ودان كەيىنگى ورىنداردا - مەكسيكا (10) ، جاپونيا (9) ، رەسەي (7) ، كۋبا (6) ، ۇلى بريتانيا (6) ، فيليپپين (4) جانە ۋكراينا (4) . وزگە مەملەكەتتەردە ءبىر- ەكى بەلبەۋدەن ەنشىلەگەن.
وتانداستارىمىزدىڭ اراسىنان تەك گەننادي گولوۆكيننىڭ عانا الەم چەمپيونى اتاعىنا قول جەتكىزىپ وتىر. ارينە، قازاقستان سەكىلدى بوكس ونەرى كەرەمەت دامىعان مەملەكەت ءۇشىن بۇل ازدىق ەتەتىنى انىق. ءبىراق سارى ۋايىمعا سالىناتىن ءجونىمىز جوق. ويتكەنى كاسىپقوي رينگتە باق سىناپ جۇرگەن تاعى بىرنەشە ورەنىمىز ءداپ قازىرگى كەزدە ءتۇرلى بەلبەۋلەر ءۇشىن تالاسۋعا ساقاداي ساي. بۇيىرتسا، سولاردىڭ اراسىنان دا الەم چەمپيوندارى شىعاتىنىنا قىلاۋداي دا كۇمانىمىز جوق.
عالىم سۇلەيمەن
«ايقىن»
