بۇگىنگى كۇلكى
استانا. قازاقپارات - ءبىر جىگىت قىزىنا سۇيەتىندىگىن بىلاي ءبىلدىرىپتى. - سەن مەن ءۇشىن وتە قىمباتسىڭ! ءتىپتى، كوممەرتسيالىق دۇكەننىڭ باعاسىنان دا.
***
- مەن اجىراسىپ كەلگەن كەلىنشەككە ۇيلەنگىم كەلىپ ءجۇر.
- ە، نەگە؟
- قازىر نەكە جۇزىگىنىڭ ءوزى 6-7 مىڭ تۇرادى.
ال وندا بۇرىننان بار عوي.
***
ءبىر جاسقانشاق جىگىت قىزىنا كەلىپ، سۇيەتىندىگىن بىلدىرمەك بولىپ، باس بارماعىن بۇگىپ، قالعان ءتورت ساۋساعىن جەرگە تيگىزىپتى.
- ەكەۋمىز وسىلاي جۇرسەك قايتەدى، - دەپتى.
قىز تۇسىنبەي:
- سەن مەنىمەن كەلىسپەي جاتىپ، الگى ەكى بالادان دامەڭ بار ما؟
- قايداعى بالا؟ قولتىقتاسىپ قاتار جۇرسەك دەگەنىم عوي.
- ءتورت ساۋساق ەكەۋمىزدىڭ اياعىمىز ەمەس پە؟
***
- و، سۇيىكتىم! قاشانعى جالتارا بەرەسىڭ؟ سەن دەپ سابىرىم سارقىلىپ ءبىتتى.
- سابىرىڭ سارقىلسا، ورنىنا گۇل ەك. كەيىن كەز كەلگەن قىزعا ۇيالماي، سىيلاي بەرۋىڭە بولادى.
***
- مەن سەنى كۇنىمدەي كورەم. سەن مەنىڭ اسپانىمدا جارقىراپ تۋعان جارىق جۇلدىزسىڭ!
قىز مۇنىڭ ءبارىن ءۇنتاسپاعا جازىپ الدى دا، وزىنە كورسەتتى.
- مۇنىڭ نە؟
- ەگەر سەن دە الداپ كەتەتىن بولساڭ، ماعان تىڭداپ وتىراتىن ەرمەك كەرەك قوي.
***
ءبىر جىگىت قىزعا سۇيەتىندىگىن ءبىلدىرىپتى.
- مەن سەنى ءلايلى مەن جىبەكتەن بەتەر سۇيەم.
- و، ارام- اي. مەنەن دە بۇرىن قىزدارىڭ بولعان ەكەن عوي.
***
- و، سۇيىكتىم! سەن ماعان قانداي جازا قولدانساڭ دا ريزامىن.
- جارايدى. وندا مەن سەنى باسقا بىرەۋدىڭ جۇرەگىنە جەر اۋدارامىن.
***
ءبىر ءسوزۋار لەكتور:
- جانىڭداعى جولداسىڭدى ويات، - دەيدى ءبىر تىڭداۋشىعا.
سوندا ول:
- ۇيىقتاتقان ءوزىڭسىڭ، ءوزىڭ-اق وياتا عوي، - دەپتى.
***
- بىلمەيمىن نەگە ەكەنىن، بالامىزدان كوپتەن بەرى حابار بولماي كەتتى.
- دەمەك اقشاسى جەتكىلىكتى بولعانى عوي.
***
ءبىر ستۋدەنتكە مۇعالىم:
- وقۋعا قالاي تۇسكەنىڭدى بىلمەيمىن. بۇل بارىسىڭمەن تالايدىڭ شاشىن اعارتاتىن شىعارسىڭ؟ ..
- قالاي تۇسكەنىمدى بىلمەيمىن. مەنىڭ دە شاشىم اعاراتىن شىعار.
***
مەن اكادەميالىق دەمالىس السام با دەپ ەدىم؟
- اۋىرىپ ءجۇر ما ەدىڭ؟
- جوع- ءا، كەلەسى جىلى ستيپەنديانى كوبەيتەتىن كورىنەدى.
***
- ءۇشىنشى كۋرستاعى گۋلكامەن قالاي ءتىل تابىسۋدى بىلمەي ءجۇرمىن.
- ول وڭاي. اعام تەمەكى فابريكاسىندا ىستەيدى دەڭىز.
***
ءبىرىنشى كۋرسقا جاڭا تۇسكەن ءتورت جىگىت بىرەر اپتادان سوڭ بىلاي كەلىسەدى:
- قىزعا قىرىنداعاندا ءبىر- بىرىمىزگە كەسىرىمىز تيمەس ءۇشىن وسى باستان كەلىسىپ الايىق.
- وندا مايگۇلگە مەن بارامىن.
- اقگۇل مەنىكى بولسىن.
- سارتگۇلگە ءتيىسۋشى بولماڭدار، - دەپ ۇشەۋى كۋرستاعى ادەمى دەگەن قىزداردى ءوز ارا ءبولىسىپ الدى.
- ءتورتىنشىسى ۇندەمەيدى. وعان جولداستارى:
- سەن كىمگە باراسىڭ؟
- سەندەرگە كونبەگەنىنە.
***
تۇرمەدە وتىرعان ادام اباقتىدان قاشىپ كەتىپتى.
ونى ۇستاپ، تۇرمە باستىعىنا الىپ كەلەدى.
تۇرمە باستىعى:
- تۇرمەدەن نەگە قاشتىڭ؟ - دەپ سۇرايدى.
- ۇيلەنەيىن دەپ ەدىم.
- م - م - م..., دەيدى تۇرمە باستىعى، - سەنىڭ بوستاندىق تۋرالى تۇسىنىگىڭ قىزىق ەكەن.
***
جۇمىستان ماس بولىپ ورالعان كۇيەۋىنە ايەلى ايعايلاي باستايدى.
كۇيەۋى:
- ماشا، سەن ايتاتىنىڭنىڭ ءبارىن قاعازعا جازا سالشى، مەن ونى تاڭەرتەڭ تۇرعاندا وقىپ الامىن.
***
شەشەسى:
- مىناۋ مەنىڭ تۋعان بالام! سونداي مازاسىز، ءتىلازار بولىپ ءوستى.
بالاسى:
- ماما، سەن ءوزىڭ مازاسىز، ءتىلازارسىڭ! سەنىڭ وسىنداي ەكەنىڭدى بىلگەندە، مەن پاپامدى ساعان ۇيلەندىرمەس ەدىم.
***
سلەسار كەمپىردىڭ ۆانناسىن جوندەپ بەردى دە، كەمپىرگە:
- ال، اپا، سىزدەن ءبىر بوتەلكە! - دەدى.
كەمپىر:
- بالام، اقشالاي- اق بەرەيىن!
- جوق، اپا، بولمايدى، مەن اقشانى ءىشىپ قويامىن.
***
ەستىدىڭ بە، كورشى اۋىلداعى يۆان باقىتسىزدىققا ۇشىرادى.
- وعان نە بولىپتى؟
- مەنىڭ ايەلىم سوعان ءتيىپ الىپتى.
***
قىز جىگىتتەن:
- مەنىڭ تۋىلعان كۇنىمە قانداي سىيلىق جاسايسىڭ؟
- ۇلپىلدەگەن بەتىڭنەن سۇيەمىن.
- ال، مەن رۇقسات بەرمەسەم شە؟
- وندا جۇرە بەر سىيلىقسىز...
***
ءۇي يەسى قوناعىنا:
- ءسىز مەنىڭ اسەم دە كەربەز ايەلىممەن تانىسىپ ۇلگەردىڭىز بە؟
- اسەم دە كەربەز دەيسىز بە؟
نە ءسىزدىڭ ەكى ايەلىڭىز بار ما؟
***
ەكى ەركەكتىڭ اڭگىمەسى:
- سەن كوشەدەن ادەمى كەلىنشەك كورسەڭ، ەڭ ءبىرىنشى قاي جاعىڭا قارايسىڭ؟
- جاقىن ماڭدا ايەلىم جوق پا ەكەن دەپ جان- جاعىما قارايمىن.
***
ەكى كورشى سويلەسىپ وتىر.
- مەنىڭ ءيتىم توپاستىڭ توپاسى. كەشە كەشكە اياق كيىمىمدى اكەل دەپ بۇيىرسام تىڭدامايدى. وزىنشە اس ۇيدە بورش ءپىسىرىپ ءجۇر.
***
بەلگىلى ءبىر اكتريسا نەۆروپاتولوگتىڭ قابىلداۋىنا كەلەدى.
- ءسىز ول ءۇشىن پاتەرىڭىزدى اۋىستىرىپ كورىڭىزشى.
- پاتەرىمدى بەس رەت، ماشينامدى ءۇش رەت، كۇيەۋلەرىمدى جەتى رەت اۋىستىرعانمىن. ەندى نەنى اۋىستىرارىمدى بىلمەي ءجۇرمىن.
***
- ول فيلوسوفيانى ءىشىپ العان.
- باسە، جاڭا اۋزىنان "ماتەريانىڭ ءيىسى" مۇڭكىپ تۇر ەدى- اۋ.
***
- قارىنداس ءسىزدىڭ ادەمىلىگىڭىز بەن اقىلدىلىعىڭىزعا ءسوز جوق. تەك ايتىڭىزشى، ماشينكا باسا بىلەسىز بە؟
- ونى نەگە سۇرادىڭىز؟
- ءتۇبى باستىق بوپ كەتسەم، حاتشىلىققا سەنىمدى ءوز ادامىم بولۋ كەرەك قوي.
***
- اللو! بۇل جەدەل جاردەم بە؟
- ءيا، ءسىزدى تىڭداپ تۇرمىز.
- تەز ماعان تەلەفون شالىڭىزشى. مەن ۇيالى تەلەفوننان قوڭىراۋ سوعىپ تۇر ەدىم.
***
دۇكەن يەسى ساتۋشىسىنان:
- نەلىكتەن مىنا كامپيتتەر بىرنەشە رەت قاعازعا ورالعان؟
- بىلمەيمىن.
سوندا جانىندا تۇرعان قىزى:
- ونى ءبىز سورىپ كورىپ، قايتادان وراعانبىز...
***
ءبىر شال تەلەديدارىن جوندەۋگە اكەلىپتى. ماستەر قوسىپ كورسە، تەلەديدار جاپ- جاقسى كورسەتىپ تۇرادى.
- اتا، مۇنىڭ قاي جەرىن جوندەۋ كەرەك؟
- بالام، انا سابانحانانى ورتەپ جۇگىرىپ شىعاتىن قىزدىڭ كينوسى بار عوي. سونى كورىپ وتىرىپ، مىق شەگەنى الىپ قۇلاعىمدى شۇقىپ ەدىم، بىردەن داۋىسى ءوشىپ قالدى.
***
- ساتۋشى جولداس، مەن سىزدەن گوللانديا ىرىمشىگىن سۇراعان سياقتى ەدىم، ءسىز ماعان شۆەيتساريا ىرىمشىگىن ولشەپ جاتقانىڭىز نە؟ - ءسىز نە، بۇل ىرىمشىكتى اڭگىمەلەسۋ ءۇشىن الىپ جاتىرسىز با؟ .. - ال، اناۋ پريانيگىڭىز ەسكىرىپ كەتپەگەن بە؟ - ەسكىرگەن، كوگەرۋدىڭ از- اق الدىندا تۇر. جانىنداعى پەچەنە شە؟ - جو- جوق!.. وداندا پريانيگتى العانىڭىز دۇرىس...
***
- اللو! سالەمەتسىز بە؟
- سالاماتسىز با!
- بۇل جەتىسۋ اكىمشىلىگى ما؟
- ءيا.
- ءسىز حاتشىسىز با؟
- جوق، مەن سەكرەتارمىن.
***
ءمۇعالىم وقۋشىلارعا تاسباقالار جونىندە سۇراق قويۋدا.
- بالالار، سۋدا دا، قۇرلىقتا دا ءومىر سۇرە الاتىن تىرشىلىك يەسىن ايتىڭدارشى؟
- ماتروستار.
***
تەڭىزشىلەر مەكتەبىندە ەمتيحان ءجۇرىپ جاتادى.
ءمۇعالىم شاكىرتىنە:
- ەگەر وڭ جاق بوران داۋىل كەلىپ ۇرسا، سەن نە ىستەيسىڭ؟ - دەيدى.
- دەرەۋ زاكىر تاستايمىن.
- سول جاق بوران ۇرسا شە؟
- ول جاققا دا زاكىر تاستايمىن.
- قۇيرىقتان ۇرسا شە؟
- وعان دا زاكىر تاستايمىن.
- تۇمسىقتان ۇرسا شە؟
- وعان دا زاكىر...
- سونشا زاكىردى قايدان الاسىڭ؟
- ال ءسىز سونشا داۋىلدى قايدان الاسىز؟
***
- ءبىز انا قىز ەكەۋمىز ءبىر پارتادا وتىردىق، سوسىن ۇيلەندىك، سوسىن بالالى بولدىق.
- سوسىن نە بولدى؟
- سوسىن ءبىزدى مۇعالىم باسقا پارتالارعا ءبولىپ جىبەردى.
***
- بالام، جاقسى وقىساڭ كومپيۋتەر ساتىپ الىپ بەرەمىن.
- جامان وقىسام شە؟
- وندا پيانينو ساتىپ الىپ بەرەمىن.
***
ءبىر ۇيدە ەگىز بالا دۇنيەگە كەلىپتى. دالادا ويناپ جۇرگەن بەس جاسار بالا، ۇيگە كەلگەندە، ماماسىنىڭ قولىنداعى ەگىز بالانى كورىپ:
- ماما، مىنالاردىڭ ەكەۋى دە بىزدىكى مە، الدە بىرەۋىن تاڭداپ الامىز با؟ - دەپتى.
***
جاندوس ۆاننادا جاتىپ ايقايلايدى:
- پاپا، ماعان قانداي كويلەكتى دايىنداپ قويدىڭىز؟ - قازىر جاز ۋاقىتى عوي، قىسقا جەڭدىسىن. ال، ونى نەگە سۇرادىڭ؟
- مەن قولىمدى قاي جەرگە دەيىن جۋۋ كەرەكتىگىن بىلەيىن دەپ ەدىم.
***
ايەلى كۇيەۋىن جەردەن الىپ، جەرگە سالىپ جاتىر. - وڭباعان، ءيت، قاسيەتسىز... كەتەمىن بۇل ۇيدەن. بيلەتكە اقشا بەر. شەشەمە بارامىن...
كۇيەۋى اقشا ۇسىنادى.
- وڭباعان، ال قايتار جولعا شە؟..
***
قىزى ۇيىنە تەلەفون شالىپ: - اكە، مەن كۇيەۋگە شىقتىم، - دەيدى.
- ەشتەڭە بىلمەيمىن، كەشكە ۇيدە بولاتىن بول.
***
كەشكى اپاق- ساپاقتا ەسىك قاعىلادى. ءۇي يەسى اشسا، الدىندا ءبىر ەۆرەي تۇر ەكەن. - كەشىرىڭىز، كەشە مەنىڭ بالامدى قۇدىققا ءتۇسىپ كەتكەن جەرىنەن شىعارىپ العان سىزدەر مە؟ - دەپ سۇرايدى ول.
- ءيا، ءبىز، - دەيدى ءۇي يەسى.
- وندا بالامنىڭ باس كيىمى قايدا؟..
***
ەكى جاپوندىقتىڭ اڭگىمەسى:
- مەن ۋىسىما قانداي زات جاسىرىپ تۇرعانىمدى تابا الاسىڭ با:
- تەلەۆيزور شىعار.
- دۇرىس تاپتىڭ. ال نەشە تەلەۆيزور ەكەنىن تاپشى.
***
شەتەلدىكتەرگە قازاق ءتىلىن ۇيرەتۋ كۋرسى ءجۇرىپ جاتىر:
- مىناۋ ۇستەل.
- ءيا، مىناۋ ۇستەل.
- مىناۋ ورىندىق.
- ءيا، مىناۋ ورىندىق.
- ال، مىناۋ نە؟
- ءيا، ال مىناۋ نە؟
***
جولداس جىگىتتەر اۋىلدان كەلگەن ابىلگە:
- بارىپ تاكسي الىپ كەل، ءبىز وسىندا كۇتە تۇرامىز، - دەپتى.
ءابىل تاكسيدى توقتاتىپ، الدىنا ءتۇسىپ جۇگىرىپ وتىرىپ، جولدى كورسەتىپ الىپ كەلىپتى.
- سەن نەگە تاكسيگە وتىرىپ كەلمەدىڭ؟ - دەگەن دوستارىنا:
- مەن تاكسيگە وتىرسام، جولدى كىم كورسەتەدى؟ - دەپتى.
***
- اللو، اپا؟
- بۇل قايسىڭ، ەي؟
- مەن عوي، نەمەرەڭ نۇرداۋلەت!
- قايدا ءجۇرسىڭ، ەي؟
- الماتىدا وقىپ ءجۇرمىن عوي، 4 جىل بولدى.
- باسە، ۇيدە كورىنبەيسىڭ.
***
- جاسۇلان سەن بىلەسىڭ بە، مەن دجەنيفەر لوپەستىڭ سابىنى بولعىم كەلەدى. ونىڭ شوكولادقا ۇقساس دەنەسىمەن تومەن قارا سىرعىپ...
- مارات، دجەنيفەر لوپەس كىر سابىمەن جۋىنبايدى عوي.
***
- نۇرلان ايتشى، وسى وتىرىستان كەيىن قىزداردى قايدا اپارامىز؟
- مارات، قىزدار دەگەن گۇل عوي.
- ءيا.
- گۇلدەردى قايدا وتىرعىزادى؟
- گورشوكقا.
- وندا سول گورشوكقا وتىرعىزامىز.
***
اياز اتا كەلىپ تۇر،
بىزگە سالەم بەرىپ تۇر.
كەلمەسەڭىز بولمايدى،
وندا شىرشا جانبايدى.
***
- قارىنداسىم، مەنىڭ ساعان سىيلىعىم بار.
- قانداي؟
- سەن ونى ءبىرىنشى قولىڭا العان كەزدە تىق- تىق ەتكىزەسىڭ. اشىپ كورگەندە - ۋاۋ دەيسىڭ. ءدامىن تاتقان كەزدە - ىم- م دەيسىڭ. قارىنداسىم، ايتشى ول نە؟
- كيندەر سيۋرپريز!
- بالە ساعان، ول - ناسىباي.
***
جەنپي- دە جاڭا جارنامالىق اكسيا ءوتتى.
ءبىر قىزىن الساڭ ەكىنشىسى تەگىن.
***
- مەن اۋليەمىن. مەن بولاشاقتى بولجايمىن.
- ا؟
- قازىر سەنىڭ ارتىڭنان بىرەۋ تەبەدى. (ارتىنان ءبىر تەبەدى)
- كىم؟
- مەن!
- اۋليە...
***
- تالعات، داۆاي، مەنىڭ قىزىما زۆوندايىق.
- داۆاي.
- اللو، سالاماتسىز با؟ ءاليا بار ما؟
- ءاليا شىعىپ كەتتى.
- قايدا شىعىپ كەتتى؟ شاقىرىپ جىبەرەسىز بە؟
- كۇيەۋگە شىعىپ كەتتى، كۇيەۋگە.
***
8 - مارت قارساڭىندا شىمكەنت پەن تالدىقورعاننىڭ قىزدارى توبەلەسىپ، ناتيجەسىندە تارازدىڭ جىگىتتەرى تاياق جەپ قايتتى.
«blogtime.kz»