وتەشەۆ، سەدوۆ، قىدىربايەۆ. كىم مىقتى؟
استانا. قازاقپارات - اۋىر اتلەتتەر اراسىنداعى بايراقتى باسەكەلەردىڭ بارلىعىندا داڭقتى وتانداسىمىز يليا يلين ۇزاق ۋاقىت بويى 94 كەلى سالماق دارەجەسىندە ەشكىمگە دەس بەرمەگەنى بارشاعا ءمالىم.
سىر بويىنىڭ ساڭلاعى 2006-2013-جىلدار ارالىعىندا ءوزى قاتىسقان جارىستاردىڭ بىردە-بىرىندە التىن تۇعىردان تومەندەگەن جوق. ءدال وسى سالماقتا ونەر كورسەتكەن كەزدەرى ول وليمپيادا ويىندارى، الەم چەمپيوناتى جانە جازعى ازيادادا ەكى رەتتەن باس جۇلدەنى ولجالادى.
كەيىننەن 94 كەلى سالماق دارەجەسىندە ءبىرقاتار جەرلەسىمىز حالىقارالىق ارەنادا تابىستى ونەر كورسەتە باستادى. ماسەلەن، 2009-جىلى وڭتۇستىك كورەيانىڭ گويانگ قالاسىندا جالاۋى جەلبىرەگەن الەم چەمپيوناتىندا ۇشتوبەنىڭ ورەنى ۆلاديمير سەدوۆ باس جۇلدەنى ولجالادى. ونىڭ بۇل تابىسىنا جانكۇيەرلەر اسا تاڭدانا قويعان جوق. سەبەبى ۆلاديمير 2008-جىلعى بەيجىڭ وليمپياداسىندا جەڭىس تۇعىرىنا ءسال عانا جەتپەي ءسۇرىنىپ، ءتورتىنشى ورىندا قالىپ قويعان بولاتىن.
ال ارادا ءبىر جىل وتكەننەن سوڭ دۇنيە جۇزى چەمپيونى اتاندى. سول كەزدە كەيبىر دۋالى اۋىز مامانداردىڭ وزدەرى «الداعى ۋاقىتتا بۇل جىگىت يليا يليندى تۇعىردان تايدىرۋى ابدەن مۇمكىن» دەگەن باتىل بولجام ايتتى. ءبىراق ۋاقىت وزا بۇل جورامال جوققا شىقتى. سەدوۆ اتاعى جەر جارعان ايگىلى اۋىر اتلەتكە لايىقتى قارسىلاس بولىپ جارىتپادى.
كوپ ۇزاماي قىزىلوردانىڭ قىرانى الماس وتەشوۆ جارق ەتىپ شىقتى. 2013-جىلى پولشانىڭ ۆروتسلاۆ قالاسىندا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا قازاقتىڭ قارا بالاسى كۇمىس مەدالدى موينىندا جارقىراتتى. سول كەزدە كۇللى الاش جۇرتى بوركىن اسپانعا اتىپ قۋانعان ەدى. ويتكەنى وسى سپورت ءتۇرىن سەرىك ەتكەن قانداستارىمىزدىڭ اراسىنان الماس العاشقى بولىپ دۇنيە جۇزىلىك دودادا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلدى.

ال ۆلاديمير سەدوۆ ۆروتسلاۆتاعى جارىستا قولا مەدالدى يەلەندى. ءبىراق يليندەي سەركە سپورتشىنىڭ بارىندا سەدوۆ پەن وتەشوۆكە «نان جوق» ەكەنى ايدان انىق ەدى. ونىڭ ۆلاديمير مەن الماستىڭ ءوزى دە جاقسى ءتۇسىندى.
تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى، جوعارىدا ەسىمدەرى اتالعان ءۇش سپورتشى تۇيدەي قۇرداس. ۇشەۋى دە 1988-جىلدىڭ تۋماسى. جاس ايىرماشىلىقتارى ەكى-ءۇش اي عانا. ۆلاديمير - 2- ناۋرىز، الماس - 18- مامىر، ال يليا 24- مامىر كۇنى دۇنيەگە كەلگەن. مىنە، وسى ءۇش قۇرداس ۇزاق ۋاقىت بويى ەلشىلىك جارىستاردا 94 كەلى سالماق دارەجەسىنىڭ تىزگىنىن ەشكىمگە ۇستاتپاي، الەمدىك ارەنادا دا وزدەرىنىڭ مىقتىلىعىن مويىنداتتى.
لوندون وليمپياداسىنان كەيىن ءبىراز ۋاقىت دەمالعان يليا يلين 2014-جىلى 105 كەلى سالماق دارەجەسىندە باق سىناۋعا بەل بۋدى. سوندا وزگە باسەكەلەستەرىنىڭ قاتتى قۋانعانى انىق. سان مىڭ جانكۇيەر «چەمپيون كەتتى! ەندى بۇل ورىندى كىم باسار ەكەن؟» دەپ شۋ ەتە قالدى. وسى ورايدا، ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە سەدوۆ پەن وتەشوۆتىڭ ەسىمدەرى اتالدى.
2014-جىلى قازاقستاننىڭ زىلتەمىرشىلەرىن ەكى بىردەي بايراقتى باسەكە كۇتىپ تۇردى. ءبىرى - ينچحونداعى ازيا ويىندارى، ەكىنشىسى - الماتىداعى الەم چەمپيوناتى. العاشقى جارىسقا وتەشوۆ باردى. ناتيجە جامان بولعان جوق. الماس كۇمىس مەدالمەن ورالدى. ەكىنشى جارىسقا ۆلاديمير سەدوۆ قاتىساتىن بولدى. ول 94 كەلى سالماقتىڭ باستى فاۆوريتتەرىنىڭ ءبىرى سانالدى. سەدوۆتىڭ «ءىشى پىسپاسىن» دەپ باپكەرلەر قاسىنا جاسۇلان قىدىربايەۆتى قوستى.
بۇعان دەيىن تەك جاستار اراسىنداعى جارىستارعا قاتىسىپ كەلگەن قانداسىمىز ءۇشىن بۇل ۇلكەن تاجىريبە مەكتەبى بولارى ءسوزسىز. سوندىقتان دا ۇلتتىق قۇراما باپكەرلەرىنىڭ «قىدىربايەۆ العاشقى التىلىققا ىلىكسە دە، جامان بولماس ەدى» دەگەن پىكىر ايتقانىن ءبىزدىڭ دە قۇلاعىمىز شالدى.
سونىمەن، كوپشىلىك تاعاتسىزدانا كۇتكەن كۇن دە كەلىپ جەتتى. الاتاۋ باۋرايىندا الەم چەمپيوناتىنىڭ جالاۋى جەلبىرەدى. 94 كەلى سالماق دارەجەسىندە كۇش سىناسقان قوس جەرلەسىمىزدىڭ تەگەۋرىنى كۇشتى بولدى. جۇلقىپ كوتەرۋ جاتتىعۋىندا سەدوۆ 188 كەلىلىك كورسەتكىشپەن الدىنا جان سالمادى. ەكىنشى ورىندى بالتىق تەڭىزى جاعالاۋىنان كەلگەن اۋريماس ديدزابليس يەلەنسە، ءۇشىنشى ورىنعا جاسۇلان قىدىربايەۆ جايعاستى.

سەرپە كوتەرۋدە ناعىز «جان الىسىپ، جان بەرىسكەن» ايقاستىڭ كۋاسى بولدىق. قازاقستاننىڭ قوس ورەنى وزگە قارسىلاستارىنىڭ بارلىعىن ارتقا تاستاپ، باس جۇلدەنى ءوزارا ساراپقا سالدى.
سەدوۆ 219 كەلىنى كوتەرگەندە، بۇل سپورتشىنىڭ توپ جاراتىنىنا ەشكىمنىڭ كۇمانى بولمادى. سول ساتتە ۆلاديميردىڭ ءوزى دە اسپانعا سەكىرىپ، قاتتى قۋاندى. ويتكەنى ول كەزدە اۋريماس ديدزابليس ابدەن «بولدىرىپ» قالعان. تىپتەن بەلورۋسسيالىق ۆلاديمير سترەلتسوۆ پەن رەسەيلىك رينات كيرەيەۆ 224 كەلىلىك زىلتەمىردى ەڭسەرگەن جاعدايدىڭ وزىندە، جەرلەسىمىزدى قۋىپ جەتە المايتىنى ايدان انىق. ولار ارى كەتكەندە قىدىربايەۆتى جەڭىس تۇعىرىنان ىعىستىرۋمەن عانا شەكتەلەتىن ەدى.
الايدا بۇل سالماق ايتۋلى اۋىر اتلەتتەردىڭ ىرقىنا كونبەدى. مىنە، ناعىز قىزىق سول كەزدە باستالدى. تىلەۋلەستەرى سەدوۆتى التىن جۇلدەسىمەن قۇتتىقتاۋعا بەت العاندا جاسۇلان تاۋەكەلگە باردى. ول 229 كەلىگە تاپسىرىس بەردى. سپورت سارايىنا جينالعان جانكۇيەرلەر اڭ-تاڭ. قارسىلاستارى دەمدەرىن ىشىنە تارتتى. بىلىكتى باپكەرلەر باستارىن شايقادى. جاس ورەنگە ءزىلباتپان تەمىردىڭ باعىناتىنىنا سەنبەگەن مايتالمان ماماندار ميىعىنان كۇلدى.
ءبىراق قازاقتىڭ ۇلى قايمىققان جوق. 229 كەلىلىك زىلتەمىردى «اسپانعا اتقان» جاسۇلان قازاق اۋىر اتلەتتەرى اراسىنان تۇڭعىش الەم چەمپيونى اتاندى. اتاقتى ۆلاديمير سەدوۆ كۇمىس مەدالدى قاناعات تۇتتى.
ەندى 2015-جىلعى ليتسەنزيالىق الەم چەمپيوناتى ا ق ش- تىڭ حيۋستون قالاسىندا وتەدى. سول جارىستا دا قازاقستان قۇراماسىنىڭ تابىستى ونەر كورسەتەتىنىنە ەش كۇمان جوق. ونىڭ ارعى جاعىندا ريو-دە-جانەيرو وليمپياداسى مەنمۇندالاپ تۇر. بۇل باسەكەدە ءار مەملەكەت كەي سالماق دارەجەلەرى بويىنشا جارىس جولىنا قوس سپورتشى شىعارۋعا قۇقىلى.
94 كەلى سالماقتا ءبىزدىڭ ەلدەن ەكى زىلتەمىرشىنىڭ ونەر كورسەتەتىنى انىق. ءبىراق تاڭداۋ كىمگە تۇسەر ەكەن: الماس وتەشوۆكە مە، ۆلاديمير سەدوۆقا ما، الدە جاسۇلان قىدىربايەۆقا ما؟ ول جاعىن ءداپ قازىر ەشكىم ءدوپ باسىپ ايتا المايدى. سەبەبى ۇشەۋى دە مىقتى، ۇشەۋى دە برازيلياعا بارامىز دەپ جۇلقىنىپ تۇر. قايسىسىمەن تىلدەسسەڭىز دە «ولىسپەي-بەرىسپەيمىز» دەيدى. ءبىراق سول ۇشتىكتىڭ اراسىندا بىرەۋ ارتىق. ەكەۋى وليمپياداعا بارادى. بىرەۋى ەلدە قالۋعا ءتيىس. بۇل - سپورتتىڭ قاتال زاڭى. ولاي بولسا، ناعىز تارتىس ءالى الدا.
عالىم سۇلەيمەن،
«ايقىن»