جانداربەك بۇلعاقوۆ، ايتىسكەر اقىن: بۇگىندە مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ اراسىندا جىگىت قاراتۋدا باسەكەلەستىك پايدا بولعان
قازىر دە ۇلتىمىزدىڭ تانىمىنا جات رۋحاني تامىرىمىزدى بالتالاۋعا نەگىزدەلگەن مەيرامداردى اقتاپ، ۇلت ساناسىنا ءسىڭدىرىپ جىبەرگىسى كەلەتىندەر جوق ەمەس.
ماسەلەن، «ۆالەنتين كۇنىنە» بايلانىستى: «كىمنىڭ باسىندا بولمايدى، جاس كەزىندە ماحاببات بولۋ كەرەك» دەگەن ۇعىممەن ءومىر سۇرەتىن جاستار تۇرماق، اتا-انالار دا بار.
ءوزىنىڭ قىزىنا كەلگەن جىگىتتى ماقتانىشپەن اڭگىمە قىلىپ وتىرعان انالاردى دا ءوز كوزىممەن كوردىم. ءبىر بولمەگە كىرىپ الىپ، ويىنشىعىن قۇشاقتاپ جىلاپ وتىرعان قىزىنا: «نە بوپ قالدى تاعى دا؟ جىگىتىڭمەن ۇرىسىپ قالدىڭ با؟ ءبىر-ءبىرىڭدى رەنجىتە بەرسەڭدەر نەسىنە جۇرەسىڭدەر؟» دەگەن سياقتى اقىل ايتاتىن اقىماق اتا-انالاردىڭ سانى ارتىپ بارا جاتقانى جاسىرىن ەمەس.
بۇرىن اكەسى بالاسىنا اقىل ايتقاندا، «سەن ات جالىن تارتىپ مىنەتىن جاسقا كەلدىڭ» دەپ ايتاتىن ەدى، قازىر «سەن قىزعا باراتىن جاسقا كەلدىڭ» دەپ ۇرىساتىن بولدى. اتا-انانىڭ اۋزىنان شىققان ءسوز بالانىڭ بولاشاعىنا ەلەۋلى اسەرىن تيگىزەدى.
بۇعان زاڭ ەمەس، ۇيدەگى تاربيەنىڭ دۇرىستىعى عانا شەكتەۋ قويا الادى. ءبىراق، اقىل ايتاتىن اكەنىڭ ءوزى جۇمىسىنداعى حاتشى قىزعا شوكولاد سىيلايدى، ۇيدەگى انانىڭ ءوزى باستىعىنان 8 ناۋرىزعا گۇل الادى. باستىعى بەتىنەن سۇيگەنگە كوزى جانىپ جۇرگەن اتا-انا بالاسىنا ۆالەنتين كۇنىن تويلاما دەپ ايتا الا ما؟ قازىر ەلباسىنىڭ ءوزى «بالالاردى دۇرىس جولعا تاربيەلەيىك، مەدرەسەگە بەرەيىك» دەگەن ۇندەۋ تاستاپ جاتىر، الايدا، اتا-اناسى تۋرا جولدا بولماعان بالانى، ءبىز قالاي تىيا الامىز؟
ءدال قازىر بىزگە «بالاڭىز 14 - اقپاندا قايدا كەتىپ بارا جاتىر؟» دەگەن ساۋالعا جەدەل جاۋاپ كەرەك. «بالام قايدا بارادى، نەگە ول ءاتىر سەۋىپ جاتىر؟» دەگەن ماسەلە قازىر ولاردى قىزىقتىرمايدى، ويتكەنى، شەشەسىنىڭ سەريالدان، اكەسىنىڭ گازەتتەن، قالا بەردى عالامتوردان كوز الۋعا مۇرشاسى جوق. بۇرىنعىلار بالالارىن اقشام نامازىنان كەيىن دالاعا شىعارمايتىن ەدى، ال قازىرگىلەردىڭ بار ايتاتىن اقىلى: "تۇنگى ون ەكىدەن كەشىكپە!». ونىڭ ۇستىنە، شەشەسى قىزىنا: «اكەڭ ءبىلىپ قويماسىن، ەستىرتپەي كەل» دەپ ءۇيدىڭ كىلتىن بەرەدى. بۇل - ەكەۋدىڭ بىرىگىپ اكەسىن الداۋى، اقىماق قىلۋى. بىرىنشىدەن، بالانى وتىرىك ايتۋعا تاربيەلەسە، ەكىنشىدەن سۋىت جۇرىسكە داعدىلاندىرادى. بۇل كۇنى دۇكەندەردى، مەيرامحانالاردى جاۋىپ تاستايمىز دەسەك تە، ناتيجە شىعۋى ەكىتالاي. سەبەبى، تاربيە - تال بەسىكتەن. اتا-انانىڭ وزىنە ءبىراز ناسيحات جاساپ، ۇيدەگى اتموسفەرانى وزگەرتۋ كەرەك دەپ سانايمىن.
كەلەسى ءبىر ماسەلە، بۇگىندە مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ اراسىندا جىگىت قاراتۋدا باسەكەلەستىك پايدا بولعان. «ماعان بىلتىر 5 «ۆالەنتينكا» كەلگەن، بيىل 10 كەلدى» دەپ جاتادى. جارىستىڭ اتى - جىگىت قاراتۋ. «قازاننان قاقپاق كەتسە، يتتەن ۇيات كەتەدى» دەيدى ەمەس پە؟ مەكتەپتە باسشىلىقتان، باسقاسىنا ۇيدەن تىيىم بولماسا، ەرتەڭ اركىم ويىنا كەلگەن مەيرامدى شىعارىپ الىپ، تويلاي بەرەتىن بولادى. ءبىر تانىمال ادام، بۇگىن جالاڭاشتار كۇنى دەپ، ءوز شالبارىن شەشىپ، الەۋمەتتىك جەلىگە سالسا، وقۋشىلار دا سونى قايتالاۋدان تايىنبايتىن بولعان قوعامدا ءجۇرمىز.
ۇشىنشىدەن، اقپاننىڭ 14 ىندە عانا ەمەس، ب ا ق ارقىلى، 1 اي بۇرىن، ءتىپتى 1 جىل بۇرىن اۋزى دۋالى، ەلگە ءسوزى ءوتىمدى كىسىلەر ناسيحات ايتقانى دۇرىس دەپ ويلايمىن. ونىڭ ۇستىنە سوڭعى جىلدارى ءبىز ۇلتشىلمىز، ءبىز پاتريوتپىز دەگەن ويدىڭ ىزىمەن مەرەكە «قوزى كورپەش بايان سۇلۋ» كۇنى رەتىندە وزگەرتىلىپ، ەسىمدە جوق، ايتەۋىر ءساۋىردىڭ ءبىر كۇنىنە اپارىپ تاعىلدى. بۇل جەردە «مەن «موسكۆا» دەگەن اراقتى ىشپەيمىن، «قازاقستان» دەگەن ۆينو ىشەمىن» دەگەن سياقتى عوي. «قوسىلعىشتىڭ ورنى اۋىسقانىمەن، قوسىندىنىڭ ءمانى وزگەرمەيدى». اتى اۋىسقانىمەن، ازعىندىق مەيرامى!
قازىر ءبارى دە اشىق-جاريا. مەن ءوزىمنىڭ نەكەلى جارىمدى كوشەدە قۇشاقتاۋعا ارلانامىن، ال ونىڭ جانىندا، تانىسقاندارىنا ءالى 1 اي بولماعان، نەكەسى قيىلماعان جاستاردىڭ قۇشاقتاسۋدان ارىعا بارىپ جاتقانى قانشاما؟!
كەز كەلگەن الەۋمەتتىك جەلىلەردى اشىپ قاراساڭىز، ارتىنان قانشا وقىرمانى، تىڭدارمانى بار تانىمال ادامدار داستارقان باسىندا ايەلىن قۇشاقتاپ وتىرعان، كوپتەگەن سۋرەت سالادى. ۇلتتىڭ قايماقتارى بولىپ جۇرگەن تۇلعالاردىڭ ءوزى ءسويتىپ جاتقاننان كەيىن، ونسىزدا ەلىكتەگىش حالىقتىڭ ۇرپاقتارى كورگەنىن ىستەمەي مە؟ سونىمەن قاتار، انشىلەردىڭ ىشىندە ۇيلەنگەنىن جاسىرىپ جۇرگەن انشىلەر بار عوي، ولار ءبىر يمانى تاسىعاندىقتان، شاريعي نارسەدەن اتتاپ كەتۋدەن قورقىپ ەمەس، جانكۇيەرلەرىم ازايىپ قالادى دەگەن ارزان ويمەن جاسىرىپ جۇرگەندەي. ەستى ەركەك ۇيلەنگەنىن جاسىرمايدى، كەرىسىنشە، ايەلىن جاسىرادى. ءبىز وسى نارسەنى شاتاستىرىپ الىپ جاتقان سياقتىمىز...
مالىمەت كوزى: asylarna.kz
