قازىنانىڭ جارتىسى داۋلەتتى ادامداردىڭ قولىندا
وسىنىڭ ەسەبىن جۇرگىزگەن كەدەيشىلىكپەن كۇرەس جونىندەگى Oxfam اگەنتتىگى الداعى ۋاقىتتاردا بۇل دەڭگەيدىڭ تەك جوعارى قاراي وسە بەرەتىنىن دە بولجاپ وتىر، دەپ جازادى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى. ولاي بولاتىنى، بايلىقتى بايلىققا ۇرىپ، ونىڭ قاتارىن قوماقتى ەتە تۇسۋشىلەردىڭ ۇلەسى سوڭعى جىلدارى وتە تەز ءوسىپ كەلەدى. ونىسى تۇسىنىكتى دە. اقشانىڭ اۋقىمى كوبەيگەن سايىن ونىڭ قوسقان ءار پايىز تازا تابىسىنىڭ كولەمى دە كوپ بولادى. مىنە، وسىلايشا، 2009-جىلى بار ايلىقتىڭ 44 پايىزىن يەمدەنگەن قازىرگى زاماننىڭ بايلارى بىلتىر ونى 48 پايىزعا دەيىن جەتكىزگەن. ساراپشىلار ەندى تىم الىسقا ۇزاماي-اق، 2016-جىلى «شىرىگەن بايلاردىڭ» ەنشىلەرى 50 پايىزدىق مولشەردەن ەمىن-ەركىن اسىپ كەتەتىنىن ايتادى.
بۇدان ارعىسى تۋرا «تاباعا تۇسكەن مايداي» بولىپ سىرعىپ الا جونەلمەك. دەمەك، شەكتەن شىققان باي مەن شەتكە شىققان كەدەيلەردىڭ ارا-جىگى بىرتە-بىرتە بارىنشا كەڭىرەك اجىراي تۇسپەك. بۇل، ءسوز جوق، ەكى دۇنيەنىڭ اراسىنداعى قاقتىعىستى، تەكەتىرەس پەن تايتالاستى، ۇرىس-كەرىس پەن سوعىستى كوبەيتپەسە، ازايتا قويمايدى. سول زامانداردا كەز كەلگەن جەردە، كەز كەلگەن كۇنى «اراب كوكتەمى» سەكىلدى بۋىرقانىستار مەن بۇلقىنىستار بۇرق ەتىپ جاتسا، تاڭ قالا دا قويمايتىن شىعارمىز.
زەرتتەۋشىلەر ەڭبەگىنىڭ قورىتىندىلارى بۇل جولى تۋرا داۆوستا وتكەن ءداستۇرلى جىل سايىنعى بۇكىل الەمدىك ەكونوميكالىق فورۋم باستالاردىڭ قارساڭىندا عانا دايىن بولدى. وسى القالى جيىندا ءسوز العان Oxfam ۇيىمىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى ۆينني بايانيما بايلار مەن كەدەيلەر اراسىنداعى مىناداي الشاقتىقتى شۇعىل قىسقارتپاسا، الەمدىك اپات بولعالى تۇرعانىن جايىپ سالدى. «مۇنداي زور الشاقتىق ەستەن تاندىرارلىق جاعداي»، دەپ باعالادى ول. وسىعان وراي ۇيىم باسشىسى مۇنداي تەڭسىزدىكتى شەشۋ ءۇشىن بارلىق ەلدەردىڭ ۇكىمەتتەرىن جەتى تارماقتان تۇراتىن جوسپار قۇرۋعا شاقىردى. بۇلاردىڭ اراسىندا سالىق تولەۋدەن جالتاراتىن كومپانيالارمەن بارىنشا باتىل كۇرەس جۇرگىزۋ مەن كۇنكورىستىڭ ەڭ تومەنگى مولشەرىن قايتا قاراۋ ماسەلەلەرى دە ايتىلدى. ول داۆوستا وتكەن جىلى وتكەن فورۋمدا دا جۇرت قۇلاعىن ەلەڭ ەتكىزەتىن دەرەكتەردى العا شىعارىپ ەدى. اتاپ ايتقاندا، الەمدەگى ەڭ باي دەگەن 85 ادام كەدەي كىسىلەردىڭ 50 پايىزىنىڭ (3,5 ميلليارد ادام) قولىنا جينالعان مۇكامالدار مەن اقشاعا پارا-پار كەلەتىن بايلىققا يە بولىپ وتىر. ءبىر جىلدىڭ ىشىندە بۇعان دا وزگەرىس ەنىپ ۇلگەرگەن. ەندى كەمباعال جۇرتشىلىقتىڭ تەڭ جارتىسىنىڭ جيعان-تەرگەنىندەي دۇنيە الەمدەگى ەڭ باي سانالاتىن 80 ادامنىڭ قولىندا تۇر.
