امەريكا سۋپەرجانارتاۋدىڭ ويانۋىنان عالامشار تۇرعىندارىنىڭ جارتىسىنان كوبى مەرت بولۋى مۇمكىن دەپ قاۋىپتەنۋدە
جانارتاۋ ۆايومينگ، مونتانا جانە ايدوحا اۋماقتارىن الىپ جاتىر. عالىمنىڭ ايتۋىنشا، جانارتاۋدىڭ اتقىلاۋى بۇكىل الەمدەگى جاھاندىق وزگەرىستەرگە اكەپ سوعۋى مۇمكىن. ونىڭ اينالاسىنداعى قورىق پەن راديۋسى 1 مىڭ 600 شاقىرىمدىق اۋماقتاعى تىرشىلىك جەر بەتىنەن وشەدى. امەريكا قالىڭدىعى وتىز سانتيمەتردەن استام كۇل استىندا قالادى. سونىمەن بىرگە، وراسان ۇلكەن كۇل ماسساسى اۋاعا تاراپ، بۇكىل عالامشاردى جابادى، بۇل جەردە كليماتتىڭ شۇعىل وزگەرۋىنە اكەپ سوعادى، دەپ حابارلادى Planet-today.
جانارتاۋ ويانۋىنىڭ قاۋپى تۋرالى وتكەن جىلدان بەرى ايتىلىپ كەلەدى. بۇل الاڭداۋشىلىققا جەراستى دۇمپۋلەرى نەگىزگى سەبەپ بولدى. ءساۋىر ايىندا 60 رەت جەر ءدۇمپۋى بولدى، ال 30- ناۋرىزدا تاڭەرتەڭ ەڭ كۇشتى ءدۇمپۋدىڭ تەربەلىسى 4,8 باللعا جەتتى.
سانكت-پەتەربۋرگ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كليماتولوگيا پروفەسسورى گەننادي مەنجۋلين «روسبالتقا» بەرگەن تۇسىندىرمەسىندە يەللوۋستوۋن سۋپەرجانارتاۋى اتقىلاۋىنىڭ بۇكىل ادامزاتقا تيگىزەتىن زالالىن ساياساتكەرلەر مەن ەكونوميستەر جەتكىلىكتى باعالاماي وتىر، دەپ مالىمدەدى.
«اۋقىمدى اتقىلاۋ كەزىندە كوتەرىلگەن كولەمى ءبىر تەكشە شاقىرىمنان استام كۇل شىعارىندىلارى جەردەگى تەمپەراتۋرانى تومەندەتۋگە سوقتىرىپ قانا قويمايتىنى بەلگىلى. ونىڭ سالدارىنان بۇكىل عالامشارداعى وسىمدىكتەر فوتوسينتەزى دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋى ەلەۋلى بولماق. بۇل تومەندەۋ كۇن رادياتسياسىنىڭ قالىڭدىعىن شامامەن ەكى ەسە قىسقارتادى، بۇل جاعدايدا جەردەگى فوتوسينتەزدىڭ تولىق توقتالۋى جونىندە ايتۋعا بولادى. بۇعان نەگىزگى ەگىنشىلىك اۋماقتارىن بىرنەشە ونداعان سانتيمەترگە كۇل باساتىنىن قوسىڭىز. مۇنىڭ بارلىعى بىرگە ادامزات بىرنەشە جىلدار بويى اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنان ءونىم الا المايدى دەگەندى بىلدىرەدى. ال بۇگىنگى كۇنى ازىق-تۇلىكتىڭ الەمدىك قورى ءبىر ايعا عانا جەتەدى، ازىق-تۇلىكتىڭ قورىن ۇزاق ۋاقىتقا جيناۋ تەحنيكالىق سەبەپتەرمەن مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان دا جانارتاۋدىڭ اتقىلاۋى تولىقتاي اشتىققا جانە جەر حالقىنىڭ باسىم بولىگىنىڭ مەرت بولۋىنا سوقتىرادى»، - دەپ ءتۇيدى پروفەسسور.
